|

افزايش قيمت مواد غذايي ناشي از تغییرات اقلیم

فاطمه پاسبان . كارشناس كشاورزي

تغيير اقليم به‌دلیل تأثیر بر فعاليت‌هاي اقتصادی، می‌تواند بر قیمت کالاهای تولیدی تأثیرگذار باشد. بخش کشاورزی و تولید غذا نیز متأثر از تغییرات اقلیم شده و بر قیمت محصولات آنان تأثیرگذار است. در بحث تأمین غذا و امنیت غذایی چالش مهم در زمینه تولید غذا، نابودی محیط‌زیست و طبیعت و تغییرات اقلیم است. این موضوعات از دو جنبه با غذا در ارتباط است. این مسئله با محدود‌کردن محصولات غذایی، تولید مواد غذایی را کاهش می‌دهد. از سوی دیگر مشکلاتی مانند فرسایش خاک، آلودگی آب، انتشار گازهای گلخانه‌ای و از بین رفتن تنوع زیست‌محیطی، تهدیدی جدی علیه تولید جهانی غذا به‌شمار می‌رود. هر دو این رخدادها باعث کاهش عرضه شده و به‌دنبال آن افزایش قیمت را به‌همراه خواهد داشت. در گزارش‌هاي فائو به روند شاخص قیمت محصولات کشاورزی و مواد غذایی و پیش‌بینی آینده آن، به‌دلایل مختلفی برای افزایش قیمت موادغذایی و محصولات کشاورزی اشاره شده است. عمده‌ترین دلایل افزایش قیمت محصولات کشاورزی و مواد غذایی در طول زمان را می‌توان شامل اين موارد دانست: کاهش عرضه، افزایش تقاضا، افزایش ذخیره‌سازی غذا، قیمت نفت (افزایش قیمت نفت سبب بالارفتن هزینه تولید کود شیمیایی می‌شود که این موضوع باعث افزایش قیمت نهاده تولید کشاورزی می‌شود.)، نرخ ارز، بحران‌های طبیعی(مانند زلزله)، استفاده از غلات در تولید نسل اول سوخت‌های زیستی (در نتیجه زمین و دیگر منابع در دسترس برای تولید غذا کاهش می‌یابد و این سبب کمبود غذای در دسترس برای مصرف انسان‌ها مخصوصاً در کشورهای در‌حال‌توسعه و کمتر‌توسعه‌یافته می‌شود) بحران‌های اجتماعی (ناآرامی‌ها در لیبی، مصر و بقیه کشورهای خاورمیانه هم از دیگر علل افزایش قیمت‌ها بوده است.) و تغییرات مربوط به آب‌وهوا. آب‌ و ‌هوای نامناسب سبب خسارت‌هایی به غلات در استرالیا، روسیه و آمریکای جنوبی شده است. خشک‌سالی و آتش‌سوزی‌های عظیم در روسیه و همچنین سیل در پاکستان و استرالیا باعث شده که تولید مواد غذایی کاهش یابد. از طرف دیگر بانک جهانی نسبت به تأثیر منفی افزایش قیمت مواد غذایی بر بحران گرسنگی و سوء‌تغذیه در جهان هشدار داده است. افزایش قیمت مواد غذایی مردم کشورهای آفریقایی مثل چاد و سودان را که با بحران گرسنگی روبه‌رو هستند، با مشکلات بیشتری روبه‌رو خواهد کرد. برنامه توسعه ملل متحد در گزارش خود تخمين می‌زند تا سال 2080 ميلادی، فقط به‌دليل تأثير مستقيم تغييرات آب و هوایی بالغ بر 600 ميليون نفر دیگر به تعداد کسانی كه در معرض تهدید به گرسنگی هستند، اضافه می‌شود. حال اگر تولید محصولات کشاورزی به‌دلیل تغییرات آب و هوایی کاهش یابد، به‌دنبال آن افزایش قیمت مواد غذایی و در نتیجه گرسنگی بیشتر را برای جهان رقم خواهد زد. به‌طور مثال در تحقیقی برآورد شده است که خشک‌سالی و سیلاب در جنوب آفریقا می‌تواند قیمت مصرف‌کننده ذرت و قیمت دیگر دانه‌های درشت را تا 120درصد افزایش دهد. در‌حال‌حاضر این افزایش قیمت به‌معنای هزینه خرید یک کیسه 25کیلوگرمی غذای ذرت است که حدود دو هفته یک خانواده فقیر در آفریقا را تغذیه می‌کند؛ یعنی حدود بین 18 تا 40 دلار قیمت دارد. تحقیق دیگر نشان می‌دهد که یک خشک‌سالی دیگر در ایالات‌متحده در سال 2030 می‌تواند قیمت ذرت را به میزان 140درصد بیش از متوسط قیمت مواد غذایی در سال 2030 افزایش دهد که احتمالا دو برابر قیمت‌های امروز خواهد بود. مطالعات نشان می‌دهد که تغییر اقلیم و آب‌وهوا از طریق تأثیرگذاری بر تولید و عرضه می‌تواند منجر به افزایش قیمت غذا و محصولات کشاورزی شده که خود می‌تواند بحران گرسنگی در جهان را شدت و عمق بخشد.

تغيير اقليم به‌دلیل تأثیر بر فعاليت‌هاي اقتصادی، می‌تواند بر قیمت کالاهای تولیدی تأثیرگذار باشد. بخش کشاورزی و تولید غذا نیز متأثر از تغییرات اقلیم شده و بر قیمت محصولات آنان تأثیرگذار است. در بحث تأمین غذا و امنیت غذایی چالش مهم در زمینه تولید غذا، نابودی محیط‌زیست و طبیعت و تغییرات اقلیم است. این موضوعات از دو جنبه با غذا در ارتباط است. این مسئله با محدود‌کردن محصولات غذایی، تولید مواد غذایی را کاهش می‌دهد. از سوی دیگر مشکلاتی مانند فرسایش خاک، آلودگی آب، انتشار گازهای گلخانه‌ای و از بین رفتن تنوع زیست‌محیطی، تهدیدی جدی علیه تولید جهانی غذا به‌شمار می‌رود. هر دو این رخدادها باعث کاهش عرضه شده و به‌دنبال آن افزایش قیمت را به‌همراه خواهد داشت. در گزارش‌هاي فائو به روند شاخص قیمت محصولات کشاورزی و مواد غذایی و پیش‌بینی آینده آن، به‌دلایل مختلفی برای افزایش قیمت موادغذایی و محصولات کشاورزی اشاره شده است. عمده‌ترین دلایل افزایش قیمت محصولات کشاورزی و مواد غذایی در طول زمان را می‌توان شامل اين موارد دانست: کاهش عرضه، افزایش تقاضا، افزایش ذخیره‌سازی غذا، قیمت نفت (افزایش قیمت نفت سبب بالارفتن هزینه تولید کود شیمیایی می‌شود که این موضوع باعث افزایش قیمت نهاده تولید کشاورزی می‌شود.)، نرخ ارز، بحران‌های طبیعی(مانند زلزله)، استفاده از غلات در تولید نسل اول سوخت‌های زیستی (در نتیجه زمین و دیگر منابع در دسترس برای تولید غذا کاهش می‌یابد و این سبب کمبود غذای در دسترس برای مصرف انسان‌ها مخصوصاً در کشورهای در‌حال‌توسعه و کمتر‌توسعه‌یافته می‌شود) بحران‌های اجتماعی (ناآرامی‌ها در لیبی، مصر و بقیه کشورهای خاورمیانه هم از دیگر علل افزایش قیمت‌ها بوده است.) و تغییرات مربوط به آب‌وهوا. آب‌ و ‌هوای نامناسب سبب خسارت‌هایی به غلات در استرالیا، روسیه و آمریکای جنوبی شده است. خشک‌سالی و آتش‌سوزی‌های عظیم در روسیه و همچنین سیل در پاکستان و استرالیا باعث شده که تولید مواد غذایی کاهش یابد. از طرف دیگر بانک جهانی نسبت به تأثیر منفی افزایش قیمت مواد غذایی بر بحران گرسنگی و سوء‌تغذیه در جهان هشدار داده است. افزایش قیمت مواد غذایی مردم کشورهای آفریقایی مثل چاد و سودان را که با بحران گرسنگی روبه‌رو هستند، با مشکلات بیشتری روبه‌رو خواهد کرد. برنامه توسعه ملل متحد در گزارش خود تخمين می‌زند تا سال 2080 ميلادی، فقط به‌دليل تأثير مستقيم تغييرات آب و هوایی بالغ بر 600 ميليون نفر دیگر به تعداد کسانی كه در معرض تهدید به گرسنگی هستند، اضافه می‌شود. حال اگر تولید محصولات کشاورزی به‌دلیل تغییرات آب و هوایی کاهش یابد، به‌دنبال آن افزایش قیمت مواد غذایی و در نتیجه گرسنگی بیشتر را برای جهان رقم خواهد زد. به‌طور مثال در تحقیقی برآورد شده است که خشک‌سالی و سیلاب در جنوب آفریقا می‌تواند قیمت مصرف‌کننده ذرت و قیمت دیگر دانه‌های درشت را تا 120درصد افزایش دهد. در‌حال‌حاضر این افزایش قیمت به‌معنای هزینه خرید یک کیسه 25کیلوگرمی غذای ذرت است که حدود دو هفته یک خانواده فقیر در آفریقا را تغذیه می‌کند؛ یعنی حدود بین 18 تا 40 دلار قیمت دارد. تحقیق دیگر نشان می‌دهد که یک خشک‌سالی دیگر در ایالات‌متحده در سال 2030 می‌تواند قیمت ذرت را به میزان 140درصد بیش از متوسط قیمت مواد غذایی در سال 2030 افزایش دهد که احتمالا دو برابر قیمت‌های امروز خواهد بود. مطالعات نشان می‌دهد که تغییر اقلیم و آب‌وهوا از طریق تأثیرگذاری بر تولید و عرضه می‌تواند منجر به افزایش قیمت غذا و محصولات کشاورزی شده که خود می‌تواند بحران گرسنگی در جهان را شدت و عمق بخشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.