|

راز نیکنامی حکیم فرزانه

محمدعلی آرامی-متخصص مغز و اعصاب

من توفیق شاگردی مستقیم دکتر «یلدا» را نداشته‌ام، اما از آثار گوناگون ایشان بهره برده‌ام و جز توصیف گسترده رشک‌انگیز دانش و اخلاق ایشان نشنیده و نمی‌شنوم. بدون تردید پزشکان باسواد و نخبه بسیاری در کشور ما وجود دارند. به‌یقین می‌گویم متوسط آگاهی علمی و حتی تجربه پزشکان ما از متوسط بسیاری از کشورها بالاتر است. دلیل من اغراق ناسیونالیستی در نبوغ و هوش و استعداد ایرانیان نیست، بلکه شیوه گزینش دانشجویان در کشور ماست به‌طوری‌که سخت‌کوش‌ترین جوانان کشور از طریق آزمون‌های دشواری که گاه از دوران متوسطه شروع می‌شود، گلچین می‌شوند. در اینجا کاری با عوارض منفی این‌گونه درس‌خواندن ندارم زیرا واقعیتی را که عرض کردم رد نمی‌کند. اما چرا دکتر «یلدا» شخصیتی فراتر از یک «پزشک و استاد باسواد» پیدا می‌کند و چنین خوشنام و ماندگار می‌شود؟ و به جایگاهی می‌رسد که بنده پزشک تحصیل‌کرده دانشگاهی دیگر نیز او را استاد خود می‌دانم و امروز درباره او می‌نویسم. فهم راز ماندگاری دکتر «یلدا» کلید جاودانگی است و برای هرکسی که سودای نامیرایی، نیکنامی و جاودانگی دارد، امری حیاتی است. راز این نیکنامی جز دانش همراه با «اخلاق‌مندی» چه چیزی می‌تواند باشد؟ بحث‌های چیستی اخلاق طولانی و گاه با گزافه‌گویی همراه می‌شوند. اگر بر آموزه‌های دیرینه ایرانی‌مان نظری بیفکنیم که اخلاق را از دریچه «کردار نیک» به تفسیر می‌نشیند، می‌توان گفت که دکتر «یلدا» با پندار و گفتار نیک به کردار نیک نیز مزین شد و بدین‌سان به کمال حکمت نائل آمد و «حکیم» زمانه خود شد و دریغا که در روزگار ما حکمت و فرزانگی نادر و نایاب شده است. کردار یک پزشک حکیم در سه وجه خود را می‌نمایاند: در کار روزانه، در خانواده و محیط زندگی و در سطح ملی. دکتر «یلدا» در کار اصلی و اساسی روزانه‌اش که نحوه برخورد با بیماران و همراهان بود، مورد ستایش آنان بوده است. قطع داوطلبانه ارتباط مالی با بیمار در سرتاسر دوران طبابت، نشان از ارزش والایی دارد که او برای مقوله «معاینه و تشخیص» پزشکی قائل بود و با هوش و خردمندی خود آن را عملی کرد و از همان ابتدا نشان داد که سودای ماندگاری دارد. در کار آموزش پزشکی به‌عنوان وظیفه شغلی مهم دیگرشان نیز الگویی برای سایر استادان و دانشجویان بوده و هستند. ارتباط نزدیک با دانشجویان سطوح گوناگون و در دسترس‌بودن همیشگی او برای تمام دهه‌های اشتغال و حتی بازنشستگی و ارائه بی‌دریغ دانش و مهم‌تر از آن تجربه ویژگی بارز وجه اول اخلاقی شخصیت او بود. در محیط خانواده و اجتماع دوستان و نزدیکانش نیز اهل مدارا و همیاری و نوع‌دوستی بوده‌اند و سرانجام در سطح ملی انسانی بوده‌اند پایبند به میثاق ملی و فرزندی که برای سرزمین مادری‌اش آماده هرگونه خدمت و انجام وظیفه بود. استاد «یلدا» نمونه نیکمردان روزگار بود. راهش پررهرو باد. سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز / مرده آن است که نامش به نکویی نبرند

من توفیق شاگردی مستقیم دکتر «یلدا» را نداشته‌ام، اما از آثار گوناگون ایشان بهره برده‌ام و جز توصیف گسترده رشک‌انگیز دانش و اخلاق ایشان نشنیده و نمی‌شنوم. بدون تردید پزشکان باسواد و نخبه بسیاری در کشور ما وجود دارند. به‌یقین می‌گویم متوسط آگاهی علمی و حتی تجربه پزشکان ما از متوسط بسیاری از کشورها بالاتر است. دلیل من اغراق ناسیونالیستی در نبوغ و هوش و استعداد ایرانیان نیست، بلکه شیوه گزینش دانشجویان در کشور ماست به‌طوری‌که سخت‌کوش‌ترین جوانان کشور از طریق آزمون‌های دشواری که گاه از دوران متوسطه شروع می‌شود، گلچین می‌شوند. در اینجا کاری با عوارض منفی این‌گونه درس‌خواندن ندارم زیرا واقعیتی را که عرض کردم رد نمی‌کند. اما چرا دکتر «یلدا» شخصیتی فراتر از یک «پزشک و استاد باسواد» پیدا می‌کند و چنین خوشنام و ماندگار می‌شود؟ و به جایگاهی می‌رسد که بنده پزشک تحصیل‌کرده دانشگاهی دیگر نیز او را استاد خود می‌دانم و امروز درباره او می‌نویسم. فهم راز ماندگاری دکتر «یلدا» کلید جاودانگی است و برای هرکسی که سودای نامیرایی، نیکنامی و جاودانگی دارد، امری حیاتی است. راز این نیکنامی جز دانش همراه با «اخلاق‌مندی» چه چیزی می‌تواند باشد؟ بحث‌های چیستی اخلاق طولانی و گاه با گزافه‌گویی همراه می‌شوند. اگر بر آموزه‌های دیرینه ایرانی‌مان نظری بیفکنیم که اخلاق را از دریچه «کردار نیک» به تفسیر می‌نشیند، می‌توان گفت که دکتر «یلدا» با پندار و گفتار نیک به کردار نیک نیز مزین شد و بدین‌سان به کمال حکمت نائل آمد و «حکیم» زمانه خود شد و دریغا که در روزگار ما حکمت و فرزانگی نادر و نایاب شده است. کردار یک پزشک حکیم در سه وجه خود را می‌نمایاند: در کار روزانه، در خانواده و محیط زندگی و در سطح ملی. دکتر «یلدا» در کار اصلی و اساسی روزانه‌اش که نحوه برخورد با بیماران و همراهان بود، مورد ستایش آنان بوده است. قطع داوطلبانه ارتباط مالی با بیمار در سرتاسر دوران طبابت، نشان از ارزش والایی دارد که او برای مقوله «معاینه و تشخیص» پزشکی قائل بود و با هوش و خردمندی خود آن را عملی کرد و از همان ابتدا نشان داد که سودای ماندگاری دارد. در کار آموزش پزشکی به‌عنوان وظیفه شغلی مهم دیگرشان نیز الگویی برای سایر استادان و دانشجویان بوده و هستند. ارتباط نزدیک با دانشجویان سطوح گوناگون و در دسترس‌بودن همیشگی او برای تمام دهه‌های اشتغال و حتی بازنشستگی و ارائه بی‌دریغ دانش و مهم‌تر از آن تجربه ویژگی بارز وجه اول اخلاقی شخصیت او بود. در محیط خانواده و اجتماع دوستان و نزدیکانش نیز اهل مدارا و همیاری و نوع‌دوستی بوده‌اند و سرانجام در سطح ملی انسانی بوده‌اند پایبند به میثاق ملی و فرزندی که برای سرزمین مادری‌اش آماده هرگونه خدمت و انجام وظیفه بود. استاد «یلدا» نمونه نیکمردان روزگار بود. راهش پررهرو باد. سعدیا مرد نکونام نمیرد هرگز / مرده آن است که نامش به نکویی نبرند

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.