|

بلاهایی که پدرم سر دامادها آورد

احمد غلامی

من سه تا خواهر دارم که یکی از یکی زشت‌ترند. بزرگ‌ترین هنر مادرم این است که توانسته آنها را شوهر بدهد و از مادرم هنرمندتر پدرم است که با بلاهایی که سر دامادهایمان آورده باز آنها می‌آمدند خانه ما و همچنان خواهرهایم را دوست دارند. همه همسایه‌ها پشت سر ما می‌گویند، «حتما دامادهایشان مغز خر خوردند که این دخترا رو گرفتن.» از حق نباید گذشت. خودم اصلا حاضر نبودم زنی مثل اکرم را یک لحظه هم تحمل کنم، چه برسد که پدرش هم روز خواستگاری چنین بلایی سرم بیاورد. اکرم دماغ گنده‌ای داشت. چاق و گندمگون بود اما خیلی تمیز و پاکیزه بود و دستپختش حرف نداشت. دایم داشت دخترها را نصیحت می‌کرد که چطور خودشان را بپوشانند که از آتش جهنم در امان باشند. روزی که آقامصطفی تنها آمد خواستگاریش، روز فراموش نشدنی‌ای بود. من نمی‌دانستم، او جانباز است و یک پایش را تو میدان مین جا گذاشته. دم اذان غروب بلند شد که برود دستشویی و وضو بگیرد. پای چپش را درآورد و گذاشت کنار دیوار. خواهرها و مادرم توی آشپزخانه شام تدارک می‌دیدند. پدرم بلند شد و جلو چشم‌های من پای مصنوعی آقامصطفی را برداشت و گذاشت لای رختخواب‌ها و خیلی جدی خودش تکیه داد به آن و زل زد به تلویزیون. گفتم: «آخه پدر...» گفت: «حرف بزنی می‌زنم تو دهنت!» آقامصطفی که از دستشویی درآمد رفت سراغ پایش اما نبود. دست به دیوار لنگان‌لنگان آمد جلو و گفت: «تو پای منو ندیدی؟» سکوت کردم. پدرم گفت: «من دیدم داشت می‌رفت جبهه.» آقامصطفی گفت: «خیره، حتما برمی‌گرده.» گفتم: «اگه برنگشت چی؟» آقامصطفی فکر کرد کار، کارِ من است. خندید و گفت: «چیزی که فراوونه لوازم یدکی، یکی دیگه می‌خرم.» خواستم بگویم که... پدرم چشم‌غره رفت. آقامصطفی گفت: «لطفا یه جانماز بدید.» دویدم و رفتم برایش جانماز آوردم. نشست که نمازش را بخواند، پدرم پا را از میان رختخواب‌ها درآورد و دوید بیرون و تا نماز اولش تمام شد بدون پا برگشت. داشتیم شام می‌خوردیم که آقابیک زنگ خانه را زد. پدرم در را باز کرد و تعارف کرد، بیاید بالا. وقتی آقابیک آمد، پای مصنوعی دستش بود، آقامصطفی خندید و گفت: «پای من دست شما چکار می‌کنه؟» آقا بیک گفت: «والله اینو از شما باید بپرسم. چرا پاتون را ول کردید، اومده خانه‌ ما!» آقا مصطفی گفت: «ادبش می‌کنم، به من چشمک زد تا بلند شوم پارا بگیرم. پدرم بور شده و نه‌تنها کلکش نگرفته بود، بلکه آقا مصطفی حرفی زد که کار را تمام کرد. «شاید اکرم خانم این کار رو کرده که ما رو شام نگه داره.» زن‌ها زدند زیر خنده پدرم سرش پایین بود. آشکارا از نگاه مادرم فرار می‌کرد. پدرم انتقام شکست از داماد بزرگش را از داماد وسطی گرفت. خواهرم اشرف مثل یه عدل پنبه بود. تا سوم راهنمایی بیشتر درس نخواند و نشست خانه تا شوهر کند. بزرگ‌ترین هنرش گلدوزی بود و مهم‌ترین افتخارش آشپزی در عروسی‌های فامیل. فکر می‌کردم هیچ‌کس او را نمی‌گیرد. اما خودش چنین اعتقادی نداشت و حتی با اعتماد‌به‌نفس چند خواستگار را رد کرد. دست‌آخر به آقامرتضی جواب بله را داد. او هم مثل خودش یک عدل پنبه بود که توی بازار، روسری فروشی داشت. روزی که قرار بود بیاید خواستگاری، پدرم دور از چشم همه یک سطل ماست گذاشت تو شکاف دیواری که بالای در بود و دسته آن را با نخ به در بست. پدرم آنها را از دم در تا دم در اتاق آورد و وقتی همه به هم تعارف می‌کردند که دیگری جلوتر برود توی اتاق، پدرم با قاطعیت گفت: «اول ‌شاه‌داماد» آقامرتضی با گلی در دست، در را باز کرد و پایش را گذاشت تو اتاق، که از بالا سطل ماست خالی شد روی سرش و کت و شلوار و پیراهنش همه ماستی شدند. همه هاج و واج مانده بودند. مادر داماد هی به پسرش نگاه می‌کرد و پدرم از خنده دلش را گرفته بود و افتاده بود روی پله. مرتضی دسته گل به دست نه داخل می‌رفت و نه بیرون. مادر داماد فریاد زد: «این چه مسخره‌بازی‌ا‌یه! دختر نمی‌دید، ندید، بچه‌ام رو چرا...» مادر و خواهر داماد می‌خواستند برگردند. پدرم دست‌بردار نبود و می‌خندید. آقامرتضی جلو آنها را گرفت و گفت: «رسم این خونواده اینه، میگن شگون داره!» همه آمدند داخل، پدرم گفت: «الحق که داماد منی.» اعظم برعکس دو خواهر دیگرم، عین بامبو بود. دراز و بی‌خاصیت و لق‌لقو. چنان شل و ول حرف می‌زد که انگار الان است که از هم وا برود.
وقتی آقا محسن آمد خواستگاری، پدرم آنقدر مودب بود که همه ما تعجب کردیم. 10دقیقه‌ای از میهمانی که در سکوت گذشت، ناگهان پدرم گفت: «من شما رو جایی ندیدم؟» آقامحسن گفت: «نه والا، من به خاطر نمیارم.» اعظم چای آورد. پدرم گفت: «یادم اومد، شما رو توی یوسف‌آباد دیدم.» آقامحسن تو فکر فرورفت و گفت: «من هرگز یوسف‌آباد نبودم.» پدرم گفت: ‌«چرا، چرا مطمئنم. اتفاقا با خانمتون بحثتون شده بود.» آقامحسن گفت: «خانمم!؟» پدرم گفت: «بله سر قیمت تخت‌خوابی که سفارش داده بودید و من با وانت آوردم.» آقامحسن آرام گفت: «اشتباه می‌کنید.» پدر صدایش را بالا برد و گفت: «واقعا شرم‌آوره. من دروغگو‌ام؟!» آقامحسن بلند شد و گفت: «اشتباه می‌کنید... اشتباه...» زانوهایش سست شد و از حال رفت و دراز به دراز افتاد کف اتاق. مادرش گریه‌کنان رفت بالای سرش، همان‌طور که خودش را می‌زد گفت: «بچه‌ام از دست رفت.» اعظم گفت: «واقعا راست می‌گی بابا؟» پدر گفت: «نه‌بابا شوخی کردم. فکر نمی‌کردم اینقدر کم‌جنبه باشه.» مادر محسن زل‌زد به پدر و پدر برای اینکه گندکاری‌اش را درست کند، گفت: «یاعلی، زود پاشید ببریمش درمانگاه...»
من سه تا خواهر دارم که یکی از یکی زشت‌ترند. بزرگ‌ترین هنر مادرم این است که توانسته آنها را شوهر بدهد و از مادرم هنرمندتر پدرم است که با بلاهایی که سر دامادهایمان آورده باز آنها می‌آمدند خانه ما و همچنان خواهرهایم را دوست دارند. همه همسایه‌ها پشت سر ما می‌گویند، «حتما دامادهایشان مغز خر خوردند که این دخترا رو گرفتن.» از حق نباید گذشت. خودم اصلا حاضر نبودم زنی مثل اکرم را یک لحظه هم تحمل کنم، چه برسد که پدرش هم روز خواستگاری چنین بلایی سرم بیاورد. اکرم دماغ گنده‌ای داشت. چاق و گندمگون بود اما خیلی تمیز و پاکیزه بود و دستپختش حرف نداشت. دایم داشت دخترها را نصیحت می‌کرد که چطور خودشان را بپوشانند که از آتش جهنم در امان باشند. روزی که آقامصطفی تنها آمد خواستگاریش، روز فراموش نشدنی‌ای بود. من نمی‌دانستم، او جانباز است و یک پایش را تو میدان مین جا گذاشته. دم اذان غروب بلند شد که برود دستشویی و وضو بگیرد. پای چپش را درآورد و گذاشت کنار دیوار. خواهرها و مادرم توی آشپزخانه شام تدارک می‌دیدند. پدرم بلند شد و جلو چشم‌های من پای مصنوعی آقامصطفی را برداشت و گذاشت لای رختخواب‌ها و خیلی جدی خودش تکیه داد به آن و زل زد به تلویزیون. گفتم: «آخه پدر...» گفت: «حرف بزنی می‌زنم تو دهنت!» آقامصطفی که از دستشویی درآمد رفت سراغ پایش اما نبود. دست به دیوار لنگان‌لنگان آمد جلو و گفت: «تو پای منو ندیدی؟» سکوت کردم. پدرم گفت: «من دیدم داشت می‌رفت جبهه.» آقامصطفی گفت: «خیره، حتما برمی‌گرده.» گفتم: «اگه برنگشت چی؟» آقامصطفی فکر کرد کار، کارِ من است. خندید و گفت: «چیزی که فراوونه لوازم یدکی، یکی دیگه می‌خرم.» خواستم بگویم که... پدرم چشم‌غره رفت. آقامصطفی گفت: «لطفا یه جانماز بدید.» دویدم و رفتم برایش جانماز آوردم. نشست که نمازش را بخواند، پدرم پا را از میان رختخواب‌ها درآورد و دوید بیرون و تا نماز اولش تمام شد بدون پا برگشت. داشتیم شام می‌خوردیم که آقابیک زنگ خانه را زد. پدرم در را باز کرد و تعارف کرد، بیاید بالا. وقتی آقابیک آمد، پای مصنوعی دستش بود، آقامصطفی خندید و گفت: «پای من دست شما چکار می‌کنه؟» آقا بیک گفت: «والله اینو از شما باید بپرسم. چرا پاتون را ول کردید، اومده خانه‌ ما!» آقا مصطفی گفت: «ادبش می‌کنم، به من چشمک زد تا بلند شوم پارا بگیرم. پدرم بور شده و نه‌تنها کلکش نگرفته بود، بلکه آقا مصطفی حرفی زد که کار را تمام کرد. «شاید اکرم خانم این کار رو کرده که ما رو شام نگه داره.» زن‌ها زدند زیر خنده پدرم سرش پایین بود. آشکارا از نگاه مادرم فرار می‌کرد. پدرم انتقام شکست از داماد بزرگش را از داماد وسطی گرفت. خواهرم اشرف مثل یه عدل پنبه بود. تا سوم راهنمایی بیشتر درس نخواند و نشست خانه تا شوهر کند. بزرگ‌ترین هنرش گلدوزی بود و مهم‌ترین افتخارش آشپزی در عروسی‌های فامیل. فکر می‌کردم هیچ‌کس او را نمی‌گیرد. اما خودش چنین اعتقادی نداشت و حتی با اعتماد‌به‌نفس چند خواستگار را رد کرد. دست‌آخر به آقامرتضی جواب بله را داد. او هم مثل خودش یک عدل پنبه بود که توی بازار، روسری فروشی داشت. روزی که قرار بود بیاید خواستگاری، پدرم دور از چشم همه یک سطل ماست گذاشت تو شکاف دیواری که بالای در بود و دسته آن را با نخ به در بست. پدرم آنها را از دم در تا دم در اتاق آورد و وقتی همه به هم تعارف می‌کردند که دیگری جلوتر برود توی اتاق، پدرم با قاطعیت گفت: «اول ‌شاه‌داماد» آقامرتضی با گلی در دست، در را باز کرد و پایش را گذاشت تو اتاق، که از بالا سطل ماست خالی شد روی سرش و کت و شلوار و پیراهنش همه ماستی شدند. همه هاج و واج مانده بودند. مادر داماد هی به پسرش نگاه می‌کرد و پدرم از خنده دلش را گرفته بود و افتاده بود روی پله. مرتضی دسته گل به دست نه داخل می‌رفت و نه بیرون. مادر داماد فریاد زد: «این چه مسخره‌بازی‌ا‌یه! دختر نمی‌دید، ندید، بچه‌ام رو چرا...» مادر و خواهر داماد می‌خواستند برگردند. پدرم دست‌بردار نبود و می‌خندید. آقامرتضی جلو آنها را گرفت و گفت: «رسم این خونواده اینه، میگن شگون داره!» همه آمدند داخل، پدرم گفت: «الحق که داماد منی.» اعظم برعکس دو خواهر دیگرم، عین بامبو بود. دراز و بی‌خاصیت و لق‌لقو. چنان شل و ول حرف می‌زد که انگار الان است که از هم وا برود.
وقتی آقا محسن آمد خواستگاری، پدرم آنقدر مودب بود که همه ما تعجب کردیم. 10دقیقه‌ای از میهمانی که در سکوت گذشت، ناگهان پدرم گفت: «من شما رو جایی ندیدم؟» آقامحسن گفت: «نه والا، من به خاطر نمیارم.» اعظم چای آورد. پدرم گفت: «یادم اومد، شما رو توی یوسف‌آباد دیدم.» آقامحسن تو فکر فرورفت و گفت: «من هرگز یوسف‌آباد نبودم.» پدرم گفت: ‌«چرا، چرا مطمئنم. اتفاقا با خانمتون بحثتون شده بود.» آقامحسن گفت: «خانمم!؟» پدرم گفت: «بله سر قیمت تخت‌خوابی که سفارش داده بودید و من با وانت آوردم.» آقامحسن آرام گفت: «اشتباه می‌کنید.» پدر صدایش را بالا برد و گفت: «واقعا شرم‌آوره. من دروغگو‌ام؟!» آقامحسن بلند شد و گفت: «اشتباه می‌کنید... اشتباه...» زانوهایش سست شد و از حال رفت و دراز به دراز افتاد کف اتاق. مادرش گریه‌کنان رفت بالای سرش، همان‌طور که خودش را می‌زد گفت: «بچه‌ام از دست رفت.» اعظم گفت: «واقعا راست می‌گی بابا؟» پدر گفت: «نه‌بابا شوخی کردم. فکر نمی‌کردم اینقدر کم‌جنبه باشه.» مادر محسن زل‌زد به پدر و پدر برای اینکه گندکاری‌اش را درست کند، گفت: «یاعلی، زود پاشید ببریمش درمانگاه...»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.