|

فرمان‌آرا در شب «اسماعیل فصیح»:

به عشق ساختن «زمستان 62» به ایران برگشتم

شرق: صدوبیست‌وسومین شب مجله بخارا به اسماعیل فصیح، رمان‌نویس ایرانی اختصاص داشت که با حضور اعضای خانواده‌ و دوستانش و بریدن کیکی برگرفته از جلد کتاب «زمستان 62» در شبی همزمان با جشن قلم، برگزار شد. بهمن فرمان‌آرا، کارگردان، در بخشی از این مراسم که 15تیر در فرهنگسرای ملل برپا شد، با بیان اینکه سال‌ها پیش وقتی برای عید نوروز به ایران آمده بود، به همراه عزت‌الله انتظامی به دیدن علی نصیریان رفته بودند و او گفته بود:«بهترین چیزی که خوانده‌ام کتاب «زمستان 62» اسماعیل فصیح بوده است.»
او با ذکر این خاطره از قصد خود برای تبدیل این داستان به فیلم اشاره کرد: «اولین داستانی که از او خواندم زمستان 62 بود که دوست داشتم فیلم آن را بسازم. در واقع یکی از دلایلی که برگشتم تا در ایران بمانم، عشق ساختن زمستان 62 بود. زمستان 62، داستان جاوید و باده کهن سه کتابی بودند که سناریوی آنها را نوشتم و هر سه تقریبا بدون هیچ صحبت و حتی اصلاحیه‎ای رد شدند.» فرمان‌آرا درباره تلاش‌هایی که برای ساخت فیلم «زمستان 62» انجام داده است، گفت: «ناگزیر بودم برخی قسمت‌های کتاب را اصلاح کنم و به همین دلیل نامه‌ای را که منصور فرجام برای جلال آرین می‌نویسد، به آخر فیلم منتقل کردم. بعد از اینکه اسماعیل فصیح متوجه این موضوع شد به من گفت اتفاقا این یک پایان‌بندی خوب است.»
کارگردان «خانه‌ای روی آب» درباره ساخت فیلم از رمان «باده کهن» عنوان کرد: «فصیح خلاصه‌ای از داستان را به من داد و گفت که می‌توانی به جای کل کتاب از این چکیده برای فیلم استفاده کنی.»
کارگردان «خاک آشنا» همچنین درباره سرنوشت عجیبی که برای ساخت فیلم از روی کتاب «باده کهن» داشته است، گفت: «وقتی فیلمنامه را به آقای سیدمحمد بهشتی دادم، او گفت که خیلی خوب است و آن را می‌سازیم منتها اجازه بدهید آن را پیش وزیر نیز ببرم. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، آقای لاریجانی بود که هنگام بررسی درخواست، نوشته بود «فوری ساخته شود». شش ماه از این جریان گذشت و مجوزی صادر نشد که کارمندهای وزارت ارشاد گفتند این فیلم نباید ساخته شود. این جریان، جالب‌ترین نوع ممیزی آثارم بود.»فرمان‌آرا همچنین از اینکه مراسم تشییع پیکر فصیح در شأن او برگزار نشد، اظهار ناراحتی کرد: «او اهل مصاحبه و شلوغ‌کردن نبود، آرام آمد و آرام رفت، می‌گویم آرام رفت چون تشییع جنازه او را از مقابل خانه هنرمندان، به یاد می‌آورم. 28، 29 نفر بیشتر نیامده بودند، البته زمانه بدی بود و فضا ملتهب بود، با این‌حال این حق فصیح نبود.»
علی دهباشی، مدیر مسوول نشریه بخارا که برگزاری شب اسماعیل فصیح را نیز برعهده داشت، در بخشی از این مراسم با توضیح پیشینه‌ای از زندگی و فعالیت‌های فصیح گفت: «او را می‌توان از نخستین نویسندگانی دانست که طبقه متوسط و مناسبات شهری را وارد رمان‌های فارسی کرد. او را می‌توان اولین نویسنده‎ای هم برشمرد که علیه مهاجرت و اقامت روشنفکران ایرانی در پاریس رمان نوشت و با دیدی انتقادی، این گروه از روشنفکران را مورد ارزیابی قرار داد. فصیح هیچ‌وقت در محافل روشنفکری حضور نداشت و به همین دلیل مورد هجوم نقدهای ناروا از سوی منتقدین قرار گرفت.»
شرق: صدوبیست‌وسومین شب مجله بخارا به اسماعیل فصیح، رمان‌نویس ایرانی اختصاص داشت که با حضور اعضای خانواده‌ و دوستانش و بریدن کیکی برگرفته از جلد کتاب «زمستان 62» در شبی همزمان با جشن قلم، برگزار شد. بهمن فرمان‌آرا، کارگردان، در بخشی از این مراسم که 15تیر در فرهنگسرای ملل برپا شد، با بیان اینکه سال‌ها پیش وقتی برای عید نوروز به ایران آمده بود، به همراه عزت‌الله انتظامی به دیدن علی نصیریان رفته بودند و او گفته بود:«بهترین چیزی که خوانده‌ام کتاب «زمستان 62» اسماعیل فصیح بوده است.»
او با ذکر این خاطره از قصد خود برای تبدیل این داستان به فیلم اشاره کرد: «اولین داستانی که از او خواندم زمستان 62 بود که دوست داشتم فیلم آن را بسازم. در واقع یکی از دلایلی که برگشتم تا در ایران بمانم، عشق ساختن زمستان 62 بود. زمستان 62، داستان جاوید و باده کهن سه کتابی بودند که سناریوی آنها را نوشتم و هر سه تقریبا بدون هیچ صحبت و حتی اصلاحیه‎ای رد شدند.» فرمان‌آرا درباره تلاش‌هایی که برای ساخت فیلم «زمستان 62» انجام داده است، گفت: «ناگزیر بودم برخی قسمت‌های کتاب را اصلاح کنم و به همین دلیل نامه‌ای را که منصور فرجام برای جلال آرین می‌نویسد، به آخر فیلم منتقل کردم. بعد از اینکه اسماعیل فصیح متوجه این موضوع شد به من گفت اتفاقا این یک پایان‌بندی خوب است.»
کارگردان «خانه‌ای روی آب» درباره ساخت فیلم از رمان «باده کهن» عنوان کرد: «فصیح خلاصه‌ای از داستان را به من داد و گفت که می‌توانی به جای کل کتاب از این چکیده برای فیلم استفاده کنی.»
کارگردان «خاک آشنا» همچنین درباره سرنوشت عجیبی که برای ساخت فیلم از روی کتاب «باده کهن» داشته است، گفت: «وقتی فیلمنامه را به آقای سیدمحمد بهشتی دادم، او گفت که خیلی خوب است و آن را می‌سازیم منتها اجازه بدهید آن را پیش وزیر نیز ببرم. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، آقای لاریجانی بود که هنگام بررسی درخواست، نوشته بود «فوری ساخته شود». شش ماه از این جریان گذشت و مجوزی صادر نشد که کارمندهای وزارت ارشاد گفتند این فیلم نباید ساخته شود. این جریان، جالب‌ترین نوع ممیزی آثارم بود.»فرمان‌آرا همچنین از اینکه مراسم تشییع پیکر فصیح در شأن او برگزار نشد، اظهار ناراحتی کرد: «او اهل مصاحبه و شلوغ‌کردن نبود، آرام آمد و آرام رفت، می‌گویم آرام رفت چون تشییع جنازه او را از مقابل خانه هنرمندان، به یاد می‌آورم. 28، 29 نفر بیشتر نیامده بودند، البته زمانه بدی بود و فضا ملتهب بود، با این‌حال این حق فصیح نبود.»
علی دهباشی، مدیر مسوول نشریه بخارا که برگزاری شب اسماعیل فصیح را نیز برعهده داشت، در بخشی از این مراسم با توضیح پیشینه‌ای از زندگی و فعالیت‌های فصیح گفت: «او را می‌توان از نخستین نویسندگانی دانست که طبقه متوسط و مناسبات شهری را وارد رمان‌های فارسی کرد. او را می‌توان اولین نویسنده‎ای هم برشمرد که علیه مهاجرت و اقامت روشنفکران ایرانی در پاریس رمان نوشت و با دیدی انتقادی، این گروه از روشنفکران را مورد ارزیابی قرار داد. فصیح هیچ‌وقت در محافل روشنفکری حضور نداشت و به همین دلیل مورد هجوم نقدهای ناروا از سوی منتقدین قرار گرفت.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.