|

ترامپ بار دیگر بر اولویت منافع آمریکا تأکید کرد

علیه چندجانبه‌گرایی

«چرخش به‌سوی آسیا» استراتژی باراک‌ اوباما، رئیس‌جمهوری پیشین ایالات‌متحده درباره آسیا، اگرچه هیچ‌گاه نتوانست به‌طور کامل به اهداف مطرح‌شده‌اش برسد اما دست‌کم توانست چارچوبی برای اولویت‌بندی منابع اقتصادی، دیپلماتیک و نظامی این منطقه ترسیم کند و تا حدود زیادی به تحکیم روابط ایالات‌متحده با متحدان آسیایی‌اش منجر شد. در انتخابات سال 2016 آمریکا، متحدان و شرکای آسیایی آمریکا امیدوار بودند با پیروزی هیلاری کلینتون، نامزد دموکرات‌ها، مرحله دوم این استراتژی دنبال شود. با این همه پیروزی دونالد ترامپ با شعار «نخست آمریکا» نه‌تنها این امیدها را ناامید کرد، بلکه با کنار‌رفتن آمریکا از پیمان تجاری ترنس پاسیفیک، استراتژی باراک اوباما را به‌کلی وارونه کرد. شک و‌ تردیدها درباره توانایی ترامپ در حفظ ظرفیت آمریکا به‌عنوان رهبری منطقه‌ای در مقابل چین هم بالاگرفت؛ تردید‌هایی که در اولین سفر دونالد ترامپ به آسیا و تکرار مواضع پیشین ترامپ و متهم‌کردن دولت‌های پیشین آمریکا به بی‌توجهی به منافع واشنگتن، بیش از پیش به واقعیت نزدیک شد. دونالد ترامپ روز گذشته و در نشست سران سازمان همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) در ویتنام گفت آمریکا دیگر «سوءاستفاده‌های شدید تجاری» از خود را تحمل نخواهد کرد و بر سیاست‌های تجاری برابر و عادلانه تأکید خواهد کرد. ترامپ در این سخنرانی به سازمان تجارت جهانی که قوانین تجارت جهانی را تنظیم می‌کند، اعتراض کرد و گفت اگر همه اعضا به قوانین احترام نگذارند، این سازمان نمی‌تواند به‌درستی عمل کند. به گفته ترامپ تجارت آزاد به قیمت از‌دست‌رفتن ‌میلیون‌ها شغل در آمریکا تمام شده است. با‌این‌حال رئیس‌جمهوری آمریکا کشورهای آسیا- اقیانوسیه را سرزنش نکرد و به‌جای آن دولت‌های پیشین ایالات‌متحده را متهم کرد که برای جلوگیری از این روند پیش از این اقدام نکرده‌اند. دونالد ترامپ همچنین بار دیگر بر توافق‌های دوجانبه تأکید کرد و گفت آمریکا آماده منعقد‌کردن یک توافق دوجانبه با هر کشوری در منطقه «هند-اقیانوسیه» است؛ اما فقط براساس احترام و منفعت دوجانبه. هر‌چند ترامپ این اظهارات را در جریان سخنرانی در یک نشست مربوط به اجلاس سازمان همکاری‌های اقتصادی آسیا-اقیانوسیه مطرح کرد اما طبق روالی که به‌تازگی از جانب او و همین‌طور دیگر مقامات دولتش مشاهده شده، از لفظ «هند-اقیانوسیه» برای توصیف منطقه «آسیا-اقیانوسیه» استفاده کرد و در‌عین‌حال به اهمیت هند در سخنرانی‌اش اشاره کرد. دقایقی بعد از سخنرانی ترامپ، شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری چین روی سکو رفت تا کشورش را به‌عنوان قهرمان جدید تجارت جهانی معرفی کند. او جهانی‌سازی را روندی بازگشت‌ناپذیر خواند اما گفت که فلسفه پشت تجارت آزاد باید «متعادل‌تر، عادلانه‌تر و برای همه سودمند‌تر» شود. برخلاف ترامپ، رئیس‌جمهوری چین از معاملات تجاری چندجانبه دفاع کرد و مدعی شد این تجارت‌ها به کشورهای فقیرتر کمک می‌کند. ایالات‌متحده معمار بسیاری از توافق‌نامه‌های چندجانبه برای آسیا بود اما از زمان به‌قدرت‌رسیدن دونالد ترامپ آمریکا روی خوشی به این توافق‌ها نشان نداده و در‌این‌میان چین در تلاش است خلأ به‌وجود‌آمده در چند ماه گذشته را پر کند. روز پنجشنبه و یک روز پیش از سفر به ویتنام، دونالد ترامپ در دومین روز سفر خود به چین با رئیس‌جمهوری این کشور دیدار کرد و خواستار افزایش فشار اقتصادی چین بر کره‌شمالی شد. چین یکی از معدود کشورهایی است که هنوز با کره‌شمالی روابط محدود اقتصادی دارد. هرچند بعد از قطع‌نامه دو ماه پیش شورای امنیت علیه کره‌شمالی، چین روابط خود را با کره‌شمالی کاهش داده اما آمریکا می‌گوید امیدوار است فشار بیشتری از سوی پکن بر پیونگ‌یانگ وارد شود. ترامپ از شی جین‌پینگ خواست تلاش کند که کره‌شمالی از مسیر خطرناک و بدون مسئولیتی که در پیش گرفته، هرچه زودتر بازگردد. ترامپ گفت: تا زمانی که در کنار هم و اگر لازم بود در کنار کشورهای دیگر، علیه آنهایی که بشریت را تهدید می‌کنند، بایستیم، دیگر آن تهدید‌ها، محقق نخواهد شد؛ حتی فرصت تحقق هم نخواهد یافت. همان‌گونه که در نطقم در سئول گفتم، تمامی جهان متمدن باید برای رویارویی با تهدیدات کره‌شمالی متحد شود. شی جین‌پینگ نیز در اظهارتش بر پاكسازي تسلیحاتی و اتمی شبه‌جزیره کره تأکید کرد و از طرفین خواست برای یافتن راه‌حلی دیپلماتیک تلاش کنند.

«چرخش به‌سوی آسیا» استراتژی باراک‌ اوباما، رئیس‌جمهوری پیشین ایالات‌متحده درباره آسیا، اگرچه هیچ‌گاه نتوانست به‌طور کامل به اهداف مطرح‌شده‌اش برسد اما دست‌کم توانست چارچوبی برای اولویت‌بندی منابع اقتصادی، دیپلماتیک و نظامی این منطقه ترسیم کند و تا حدود زیادی به تحکیم روابط ایالات‌متحده با متحدان آسیایی‌اش منجر شد. در انتخابات سال 2016 آمریکا، متحدان و شرکای آسیایی آمریکا امیدوار بودند با پیروزی هیلاری کلینتون، نامزد دموکرات‌ها، مرحله دوم این استراتژی دنبال شود. با این همه پیروزی دونالد ترامپ با شعار «نخست آمریکا» نه‌تنها این امیدها را ناامید کرد، بلکه با کنار‌رفتن آمریکا از پیمان تجاری ترنس پاسیفیک، استراتژی باراک اوباما را به‌کلی وارونه کرد. شک و‌ تردیدها درباره توانایی ترامپ در حفظ ظرفیت آمریکا به‌عنوان رهبری منطقه‌ای در مقابل چین هم بالاگرفت؛ تردید‌هایی که در اولین سفر دونالد ترامپ به آسیا و تکرار مواضع پیشین ترامپ و متهم‌کردن دولت‌های پیشین آمریکا به بی‌توجهی به منافع واشنگتن، بیش از پیش به واقعیت نزدیک شد. دونالد ترامپ روز گذشته و در نشست سران سازمان همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) در ویتنام گفت آمریکا دیگر «سوءاستفاده‌های شدید تجاری» از خود را تحمل نخواهد کرد و بر سیاست‌های تجاری برابر و عادلانه تأکید خواهد کرد. ترامپ در این سخنرانی به سازمان تجارت جهانی که قوانین تجارت جهانی را تنظیم می‌کند، اعتراض کرد و گفت اگر همه اعضا به قوانین احترام نگذارند، این سازمان نمی‌تواند به‌درستی عمل کند. به گفته ترامپ تجارت آزاد به قیمت از‌دست‌رفتن ‌میلیون‌ها شغل در آمریکا تمام شده است. با‌این‌حال رئیس‌جمهوری آمریکا کشورهای آسیا- اقیانوسیه را سرزنش نکرد و به‌جای آن دولت‌های پیشین ایالات‌متحده را متهم کرد که برای جلوگیری از این روند پیش از این اقدام نکرده‌اند. دونالد ترامپ همچنین بار دیگر بر توافق‌های دوجانبه تأکید کرد و گفت آمریکا آماده منعقد‌کردن یک توافق دوجانبه با هر کشوری در منطقه «هند-اقیانوسیه» است؛ اما فقط براساس احترام و منفعت دوجانبه. هر‌چند ترامپ این اظهارات را در جریان سخنرانی در یک نشست مربوط به اجلاس سازمان همکاری‌های اقتصادی آسیا-اقیانوسیه مطرح کرد اما طبق روالی که به‌تازگی از جانب او و همین‌طور دیگر مقامات دولتش مشاهده شده، از لفظ «هند-اقیانوسیه» برای توصیف منطقه «آسیا-اقیانوسیه» استفاده کرد و در‌عین‌حال به اهمیت هند در سخنرانی‌اش اشاره کرد. دقایقی بعد از سخنرانی ترامپ، شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهوری چین روی سکو رفت تا کشورش را به‌عنوان قهرمان جدید تجارت جهانی معرفی کند. او جهانی‌سازی را روندی بازگشت‌ناپذیر خواند اما گفت که فلسفه پشت تجارت آزاد باید «متعادل‌تر، عادلانه‌تر و برای همه سودمند‌تر» شود. برخلاف ترامپ، رئیس‌جمهوری چین از معاملات تجاری چندجانبه دفاع کرد و مدعی شد این تجارت‌ها به کشورهای فقیرتر کمک می‌کند. ایالات‌متحده معمار بسیاری از توافق‌نامه‌های چندجانبه برای آسیا بود اما از زمان به‌قدرت‌رسیدن دونالد ترامپ آمریکا روی خوشی به این توافق‌ها نشان نداده و در‌این‌میان چین در تلاش است خلأ به‌وجود‌آمده در چند ماه گذشته را پر کند. روز پنجشنبه و یک روز پیش از سفر به ویتنام، دونالد ترامپ در دومین روز سفر خود به چین با رئیس‌جمهوری این کشور دیدار کرد و خواستار افزایش فشار اقتصادی چین بر کره‌شمالی شد. چین یکی از معدود کشورهایی است که هنوز با کره‌شمالی روابط محدود اقتصادی دارد. هرچند بعد از قطع‌نامه دو ماه پیش شورای امنیت علیه کره‌شمالی، چین روابط خود را با کره‌شمالی کاهش داده اما آمریکا می‌گوید امیدوار است فشار بیشتری از سوی پکن بر پیونگ‌یانگ وارد شود. ترامپ از شی جین‌پینگ خواست تلاش کند که کره‌شمالی از مسیر خطرناک و بدون مسئولیتی که در پیش گرفته، هرچه زودتر بازگردد. ترامپ گفت: تا زمانی که در کنار هم و اگر لازم بود در کنار کشورهای دیگر، علیه آنهایی که بشریت را تهدید می‌کنند، بایستیم، دیگر آن تهدید‌ها، محقق نخواهد شد؛ حتی فرصت تحقق هم نخواهد یافت. همان‌گونه که در نطقم در سئول گفتم، تمامی جهان متمدن باید برای رویارویی با تهدیدات کره‌شمالی متحد شود. شی جین‌پینگ نیز در اظهارتش بر پاكسازي تسلیحاتی و اتمی شبه‌جزیره کره تأکید کرد و از طرفین خواست برای یافتن راه‌حلی دیپلماتیک تلاش کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.