|

نمایشی از ايبسن در تماشاخانه انتظامي

آيولف كوچولويي كه بزرگ مي‌شود

اين قصه كمتر شنيده‌شده از هنريك ايبسن است كه اين روزها در تماشاخانه انتظامي واقع در خانه هنرمندان هرشب ساعت ٩ در انتظار مخاطبان است. این نمایش‌نامه داستان مردي به نام آلفرد است كه پس از وقفه‌اي طولاني به خانه اعياني خويش در منطقه‌اي روستايي بازمي‌گردد؛ او نويسنده كتب فلسفي است كه براي استراحت و اتمام كتاب خود به كوهستان رفته و حالا بدون به‌اتمام‌رساندن كتابش و با تحولي در طرز تفكرش، به آغوش خانواده بازگشته تا پسر خود (آيولف) را به عنوان ادامه‌دهنده راه خود تربيت كند.خانه كه تا آن روز شاهد زن آلفرد (ريتا) و آيولف كوچك و فلج بوده با حضور آلفرد تازه‌رسيده، ميهمان آستا خواهر آلفرد و بورگهيم خواستگار آستا خواهد بود. در اين اثنا به رابطه سرد بين زن و مرد پي مي‌بريم كه به دليل حادثه‌اي كه منجر به مصدوميت هميشگي آيولف شده، زن و مرد يكديگر را مقصر مي‌پندارند. زن عاشق مرد است اما انرژي مثبت كمي از مرد دريافت كرده و حالا وجود آيولف را موجب ازدست‌دادن شوهر خويش مي‌داند. آستا نيز براي گفتن حقايقي به مرد حضور دارد و نامه‌هاي خانوادگي‌شان را براي مرد آورده. آيولف به اغواي موش‌گير براي بازي به باغ مي‌رود و در درياچه غرق مي‌شود. بحران آغاز شده. حذف رقيب عشقي از رابطه زن و مرد و بازشدن دمَل چركي عناد زن و خواهر شوهرش به بهانه توجه مرد به او كه ريشه در دوران نوجواني آن دو دارد.بورگهيم همچنان بر تقاضاي ازدواج خود پافشاري مي‌كند و آستا مخالفت. مرد كه از مردن آيولف دچار نقصان احساسي شده به خواهر خود پناه مي‌برد و عشق، همدم و يار سال‌هاي كودكي خود را به عنوان خواهرش معرفي مي‌كند؛ كسي كه مرد او را در كودكي آيولف صدا مي‌زده. ريتا كه از اين موضوع خبر دارد حال آستا را مانع جذب شوهر مي‌داند و آستا براي اثبات كناره‌گيري از آلفرد به نامه‌هاي خانوادگي پناه مي‌برد كه سندي بر عدم ارتباط خانوادگي آن دو است. آستا كه قبلا به عنوان خواهر ناتني آلفرد معرفي مي‌شده حالا بي‌ارتباط خوني و غيرخوني خواهد بود. بنابراین آنجا را با خواستگارش ترك مي‌كند و زن و مرد دوباره به رابطه خويش پناه مي‌برند و تمام. صحنه سياه و سفيد با مارپيچ دورنگش به عنوان كف‌پوش يك گرداب را تداعی مي‌كند؛ گرداب نفساني روابط يا محل فرورفتن آيولف كوچولو را.رنگ قرمز و سياه لباس آستا نمایش عشق و تيره‌بختي و لباس ريتا به دو رنگ بنفش و سياه كه نشانه‌اي از جاه‌طلبي و سياه‌دلي اوست. همچنین كت‌وشلوار يكسان پدر و آيولف كوچك كه نشان از همساني اين كاراكترها دارد. جاماندن پاپيون قرمز در دست آستا روی صحنه تا پايان نمايش نشانگر عشق آستا در زندگي زن و مرد و شش گل بنفش بر لباس ريتا كه به تعداد كاراكترهاي نمايش است. قدرت غلبه ريتا بر همه افراد نمايش حتي خود او كه تغيير ماهيتي عجيب مي‌دهد در تقابل با عشق خود نمایان می‌شود. ريتا با خواستگار براي خيانتي عامدانه صحنه را ترك مي‌كند تا تقاص عشق آستا و آلفرد را از هر دو بگيرد و اين فروپاشي رابطه زن و مرد است گرچه در آخر تصميم به ادامه مي‌گيرند. نكات منفي اين نمايش هم بايد در اين گفته عنوان شود اما به جز حضور نوازنده و خواننده در كنار صحنه در اين مجال چیز دیگری بازگو نمي‌شود تا لذت ديدن اثر بدون قضاوت براي خوانندگان اين سطور باقي بماند. اينها و جزئياتي بيشتر در لحن و نگاه و بازي بازيگران نمايش را ديدني کرده و تحسين اثر اولين كارگردان فهيم آن را به همراه دارد.

اين قصه كمتر شنيده‌شده از هنريك ايبسن است كه اين روزها در تماشاخانه انتظامي واقع در خانه هنرمندان هرشب ساعت ٩ در انتظار مخاطبان است. این نمایش‌نامه داستان مردي به نام آلفرد است كه پس از وقفه‌اي طولاني به خانه اعياني خويش در منطقه‌اي روستايي بازمي‌گردد؛ او نويسنده كتب فلسفي است كه براي استراحت و اتمام كتاب خود به كوهستان رفته و حالا بدون به‌اتمام‌رساندن كتابش و با تحولي در طرز تفكرش، به آغوش خانواده بازگشته تا پسر خود (آيولف) را به عنوان ادامه‌دهنده راه خود تربيت كند.خانه كه تا آن روز شاهد زن آلفرد (ريتا) و آيولف كوچك و فلج بوده با حضور آلفرد تازه‌رسيده، ميهمان آستا خواهر آلفرد و بورگهيم خواستگار آستا خواهد بود. در اين اثنا به رابطه سرد بين زن و مرد پي مي‌بريم كه به دليل حادثه‌اي كه منجر به مصدوميت هميشگي آيولف شده، زن و مرد يكديگر را مقصر مي‌پندارند. زن عاشق مرد است اما انرژي مثبت كمي از مرد دريافت كرده و حالا وجود آيولف را موجب ازدست‌دادن شوهر خويش مي‌داند. آستا نيز براي گفتن حقايقي به مرد حضور دارد و نامه‌هاي خانوادگي‌شان را براي مرد آورده. آيولف به اغواي موش‌گير براي بازي به باغ مي‌رود و در درياچه غرق مي‌شود. بحران آغاز شده. حذف رقيب عشقي از رابطه زن و مرد و بازشدن دمَل چركي عناد زن و خواهر شوهرش به بهانه توجه مرد به او كه ريشه در دوران نوجواني آن دو دارد.بورگهيم همچنان بر تقاضاي ازدواج خود پافشاري مي‌كند و آستا مخالفت. مرد كه از مردن آيولف دچار نقصان احساسي شده به خواهر خود پناه مي‌برد و عشق، همدم و يار سال‌هاي كودكي خود را به عنوان خواهرش معرفي مي‌كند؛ كسي كه مرد او را در كودكي آيولف صدا مي‌زده. ريتا كه از اين موضوع خبر دارد حال آستا را مانع جذب شوهر مي‌داند و آستا براي اثبات كناره‌گيري از آلفرد به نامه‌هاي خانوادگي پناه مي‌برد كه سندي بر عدم ارتباط خانوادگي آن دو است. آستا كه قبلا به عنوان خواهر ناتني آلفرد معرفي مي‌شده حالا بي‌ارتباط خوني و غيرخوني خواهد بود. بنابراین آنجا را با خواستگارش ترك مي‌كند و زن و مرد دوباره به رابطه خويش پناه مي‌برند و تمام. صحنه سياه و سفيد با مارپيچ دورنگش به عنوان كف‌پوش يك گرداب را تداعی مي‌كند؛ گرداب نفساني روابط يا محل فرورفتن آيولف كوچولو را.رنگ قرمز و سياه لباس آستا نمایش عشق و تيره‌بختي و لباس ريتا به دو رنگ بنفش و سياه كه نشانه‌اي از جاه‌طلبي و سياه‌دلي اوست. همچنین كت‌وشلوار يكسان پدر و آيولف كوچك كه نشان از همساني اين كاراكترها دارد. جاماندن پاپيون قرمز در دست آستا روی صحنه تا پايان نمايش نشانگر عشق آستا در زندگي زن و مرد و شش گل بنفش بر لباس ريتا كه به تعداد كاراكترهاي نمايش است. قدرت غلبه ريتا بر همه افراد نمايش حتي خود او كه تغيير ماهيتي عجيب مي‌دهد در تقابل با عشق خود نمایان می‌شود. ريتا با خواستگار براي خيانتي عامدانه صحنه را ترك مي‌كند تا تقاص عشق آستا و آلفرد را از هر دو بگيرد و اين فروپاشي رابطه زن و مرد است گرچه در آخر تصميم به ادامه مي‌گيرند. نكات منفي اين نمايش هم بايد در اين گفته عنوان شود اما به جز حضور نوازنده و خواننده در كنار صحنه در اين مجال چیز دیگری بازگو نمي‌شود تا لذت ديدن اثر بدون قضاوت براي خوانندگان اين سطور باقي بماند. اينها و جزئياتي بيشتر در لحن و نگاه و بازي بازيگران نمايش را ديدني کرده و تحسين اثر اولين كارگردان فهيم آن را به همراه دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.