|

دموکراسی و مسابقه استعدادیابى

ادیب وحدانى

دنیاى دموکراسى/ مدرن ترجیح می‌دهد به‌جاى نفرهاى ضعیف ناتوان محروم‌شده از ممکنات و احتمال‌هاى رشد، آدم‌هایى را بسازد که رشدهاى کاراکترى و به‌بلوغ‌رسیدن فردیت‌هایشان موجب شود قدرى کمتر غریزى/ حیوانى برخورد کنند. یعنى، این فرض درست که افراد باید مطالعه کنند (تا ذهن‌هایشان قوى شود) و ورزش کنند (تا بدن‌هایشان قوى شود) در کنار خود دوتا پیش‌فرض لازم دیگر هم دارد که یکی‌اش این است که فرد باید یک سرگرمى علمى داشته باشد و دیگر اینکه او باید با یک هنر آشنا شود.

به‌نظرم آنهایى که چهارگانه بالا را طراحى کرده‌اند خیلى حساب‌شده و‌ سنجیده به‌موضوع فرد در جامعه نگاه کردند؛ یعنى قبل از اینکه براى مثال اینستاگرام اختراع و بیمارى‌اى به اسم سلفیتیس ایجاد شود که نفرهایی بخواهند با عکس‌گذاشتن جلب توجه کنند، مهندس‌هاى اجتماعى نشسته‌اند به سبک‌و‌سنگین‌کردن این واقعیت که بشر نیاز به خودنمایى دارد و دانسته‌اند که این ویژگى اصل و اساس تکاملى دارد و به‌هیچ وجه قابل انکار یا سرکوب واقعى نیست. این خودنمایى را که از دوره اخوى حاتم طایى مذموم و مضر بوده را گذاشته‌اند در خدمت پرورش فردى، یعنى چه؟ یعنى واقعیت را نگاه کرده‌اند که از جامعه نمی‌شود توقع داشت که هر فردى انسان کامل شود، اما می‌توان به افراد یاد داد که متمدنانه رفتار کنند، اداى متمدن‌ها را دربیاورند. این فرمول هم که حتمى و قطعی است که هر موفقیت، هر اتفاق فراگیر اجتماعى الزاما منوط به پشتیبانى‌شدن آن اتفاق به وسیله یک غریزه است. با این حساب، غریزه خودنمایى را گذاشتند پشت وانمود‌کردن به تمدن. شما در دنیاى متمدن این امکان را دارید که در هنر، علم، فرهنگ و ورزش خودنمایى کنید و به این روش براى اجتماع‌تان و حتى براى خودتان آدم مفیدترى باشید. این بازى، بازی است، برد-برد است. حالا این بازى تمدن امکانات عینى تمدنى می‌خواهد، سازوکارهاى متمدنانه‌اى می‌خواهد که با کمترین تنش و بیشترین فایده در فراگیرترین حالت ممکن به اجتماع بیاید. من در حوزه خودم یکى خانه ترانه را می‌شناسم که این‌جور است و یکى هزارصداى آرش نصیرى را و این دومى از اولى بهتر است چون خانه ترانه تعریف‌ها و مفاهیم بزرگ و متعددى را براى خودش طرح کرده و متأسفانه به همه آنها نرسیده، اما هزارصدا دارد آرام، مدام، نرم و گرم همان یک کارى را می‌کند که باید بکند و تأکید دارم چون روى شهرت معمولا جعلى و عموما مضحک و همیشه آزارنده و بی‌دلیل و بى‌انضباط شبه‌سلبریتی‌ها بنیان نشده و ساده و صمیمى محلى شده براى همه، حرکتش مداوم و موفق است و چون با تکیه بر همه و عموم و جمع است عوامانه هم هست که درباره موسیقى معمولا و با توجه به عوام‌بودن خواص موسیقى ایران اشکالى نیست و بازتاب واقعیت موسیقى ایران است.
اخیرا شنیدم قرار است یک حرکت جدید در رقابت با هزارصدا راه بیفتد که دلیل چاپ همین صفحه ویژه در روزنامه هم هست، من اهمیت اصلى کار آرش نصیرى را در عدم تکیه‌اش بر سلبریتی‌ها می‌دانم و در مهم‌ترین کار ممکن یک فرد در جامعه امروز ایران: نهادسازى. هزارصدا یک نهاد بى‌ادعاى دموکراتیک است، اما با توجه به گذشته رقیب آینده هزارصدا استنتاج می‌کنم فردى که می‌توانست با یک موقعیت بی‌نظیر که در آن قرار گرفت از محبوبیت بی‌منطق و بی‌دلیل آریان استفاده و کارهایى به‌یادماندنى را کند، یا نخواست یا نتوانست اسم شرکتش را از آریان یا حتى از اسم خودش بزرگ‌تر کند. رجب‌پور پشتکار دارد، همت می‌کند، زحمت می‌کشد، برنامه می‌ریزد و اجرا می‌کند و دور از ذهن نمی‌دانم در همین قضیه مسابقه استعدادیابی‌اش موفقیت اقتصادى پیدا کند و از ته‌دل آرزو دارم چنین شود، اما گرما و نرمى هزارصدا مابه‌ازاى درون دوست‌داشتنى بنیان‌گذارش است و قابل تکرار نیست اما قابل تقلید است و تقلید از این همه زیبایى، قابل تقدیر.

دنیاى دموکراسى/ مدرن ترجیح می‌دهد به‌جاى نفرهاى ضعیف ناتوان محروم‌شده از ممکنات و احتمال‌هاى رشد، آدم‌هایى را بسازد که رشدهاى کاراکترى و به‌بلوغ‌رسیدن فردیت‌هایشان موجب شود قدرى کمتر غریزى/ حیوانى برخورد کنند. یعنى، این فرض درست که افراد باید مطالعه کنند (تا ذهن‌هایشان قوى شود) و ورزش کنند (تا بدن‌هایشان قوى شود) در کنار خود دوتا پیش‌فرض لازم دیگر هم دارد که یکی‌اش این است که فرد باید یک سرگرمى علمى داشته باشد و دیگر اینکه او باید با یک هنر آشنا شود.

به‌نظرم آنهایى که چهارگانه بالا را طراحى کرده‌اند خیلى حساب‌شده و‌ سنجیده به‌موضوع فرد در جامعه نگاه کردند؛ یعنى قبل از اینکه براى مثال اینستاگرام اختراع و بیمارى‌اى به اسم سلفیتیس ایجاد شود که نفرهایی بخواهند با عکس‌گذاشتن جلب توجه کنند، مهندس‌هاى اجتماعى نشسته‌اند به سبک‌و‌سنگین‌کردن این واقعیت که بشر نیاز به خودنمایى دارد و دانسته‌اند که این ویژگى اصل و اساس تکاملى دارد و به‌هیچ وجه قابل انکار یا سرکوب واقعى نیست. این خودنمایى را که از دوره اخوى حاتم طایى مذموم و مضر بوده را گذاشته‌اند در خدمت پرورش فردى، یعنى چه؟ یعنى واقعیت را نگاه کرده‌اند که از جامعه نمی‌شود توقع داشت که هر فردى انسان کامل شود، اما می‌توان به افراد یاد داد که متمدنانه رفتار کنند، اداى متمدن‌ها را دربیاورند. این فرمول هم که حتمى و قطعی است که هر موفقیت، هر اتفاق فراگیر اجتماعى الزاما منوط به پشتیبانى‌شدن آن اتفاق به وسیله یک غریزه است. با این حساب، غریزه خودنمایى را گذاشتند پشت وانمود‌کردن به تمدن. شما در دنیاى متمدن این امکان را دارید که در هنر، علم، فرهنگ و ورزش خودنمایى کنید و به این روش براى اجتماع‌تان و حتى براى خودتان آدم مفیدترى باشید. این بازى، بازی است، برد-برد است. حالا این بازى تمدن امکانات عینى تمدنى می‌خواهد، سازوکارهاى متمدنانه‌اى می‌خواهد که با کمترین تنش و بیشترین فایده در فراگیرترین حالت ممکن به اجتماع بیاید. من در حوزه خودم یکى خانه ترانه را می‌شناسم که این‌جور است و یکى هزارصداى آرش نصیرى را و این دومى از اولى بهتر است چون خانه ترانه تعریف‌ها و مفاهیم بزرگ و متعددى را براى خودش طرح کرده و متأسفانه به همه آنها نرسیده، اما هزارصدا دارد آرام، مدام، نرم و گرم همان یک کارى را می‌کند که باید بکند و تأکید دارم چون روى شهرت معمولا جعلى و عموما مضحک و همیشه آزارنده و بی‌دلیل و بى‌انضباط شبه‌سلبریتی‌ها بنیان نشده و ساده و صمیمى محلى شده براى همه، حرکتش مداوم و موفق است و چون با تکیه بر همه و عموم و جمع است عوامانه هم هست که درباره موسیقى معمولا و با توجه به عوام‌بودن خواص موسیقى ایران اشکالى نیست و بازتاب واقعیت موسیقى ایران است.
اخیرا شنیدم قرار است یک حرکت جدید در رقابت با هزارصدا راه بیفتد که دلیل چاپ همین صفحه ویژه در روزنامه هم هست، من اهمیت اصلى کار آرش نصیرى را در عدم تکیه‌اش بر سلبریتی‌ها می‌دانم و در مهم‌ترین کار ممکن یک فرد در جامعه امروز ایران: نهادسازى. هزارصدا یک نهاد بى‌ادعاى دموکراتیک است، اما با توجه به گذشته رقیب آینده هزارصدا استنتاج می‌کنم فردى که می‌توانست با یک موقعیت بی‌نظیر که در آن قرار گرفت از محبوبیت بی‌منطق و بی‌دلیل آریان استفاده و کارهایى به‌یادماندنى را کند، یا نخواست یا نتوانست اسم شرکتش را از آریان یا حتى از اسم خودش بزرگ‌تر کند. رجب‌پور پشتکار دارد، همت می‌کند، زحمت می‌کشد، برنامه می‌ریزد و اجرا می‌کند و دور از ذهن نمی‌دانم در همین قضیه مسابقه استعدادیابی‌اش موفقیت اقتصادى پیدا کند و از ته‌دل آرزو دارم چنین شود، اما گرما و نرمى هزارصدا مابه‌ازاى درون دوست‌داشتنى بنیان‌گذارش است و قابل تکرار نیست اما قابل تقلید است و تقلید از این همه زیبایى، قابل تقدیر.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.