هزینه شکست عربستان در یمن
کامران کرمی . تحلیلگر
حمله موشکی انصارالله یمن به فرودگاه ملک خالد عربستان سعودی را باید در ادامه حملات آفندی گروههای مقاومت یمنی به مواضع سعودیها و در روند جنگ فرسایشی عربستان علیه یمن درک کرد. تغییر فاز عملیاتی گروههای یمنی در کشاندن جنگ به داخل عربستان در واقع حکایت از تغییرات عرصه میدانی دارد. در واقع عربستان سعودی نهتنها موفق به عقبراندن انصارالله و متحد آن یعنی ارتش نزدیک به علی عبدالله صالح از طریق حملات گسترده هوایی و زمینی به وسیله متحدان خود مانند منصور هادی و نیروی قبایل و بقایای ساختار قبلی نشد؛ بلکه این فرايند فرسایشی منجر به افزایش هزینههای جنگی، انتقادات بینالمللی و مهمتر از آن تجدید قوای یمنی و افزایش قابلیتهای راهبردی این گروهها شد. حملات موشکی بالستیک برکان ۱ و ۲ در این روند رو به افزایش بوده و شاهد عملیاتهای متعددی تاکنون بودهایم که در ابتدا مناطق جنوبی عربستان مانند نجران و جازان هدف قرار گرفت و در یک سال اخیر نیز برای واردآوردن ضربات راهبردیتر به مناطق دوردستتر مانند ریاض و شرق عربستان شلیک شده است.
نکته دوم که در این فرايند یادکردنی است، نگرانیهای عربستان و به عبارت بهتر آسیبپذیریهای این کشور از هدف قرارگرفتن چنین موشکهایی است. همین مسئله باعث شد تا ملک سلمان در سفر خود به مسکو و دیدار با پوتین از او بخواهد که سامانه دفاع موشکی اس- ۴۰۰ را برای بالابردن قابلیتهای دفاعی و درامانماندن از خسارات چنین حملاتی تحویل عربستان دهد. بهویژه آنکه سامانه موشکی پاتریوت عملا نتوانسته بود این نگرانی را برای ریاض رفع کند و بنابراین مقامات سعودی تصمیم گرفتند نیاز به سامانه پیشرفتهتر را از مجرای تسلیحات روسی تأمین کنند.
نکته سوم دیگری که در این معادله مهم و یادکردنی است، افزایش قدرت چانهزنی انصارالله و متحد آن در روند گفتوگوهای سیاسی خواهد بود؛ به میزانی که توانمندیهای دفاعی و آفندی مقاومت یمنی افزایش پیدا کند این وضعیت تأثیر خود را بر فرايندهای معطوف به مذاکره بر جای خواهد گذاشت و یمنیها با کارتهای بازی بیشتری میتوانند در مذاکرات سیاسی احتمالی نقشآفرینی کنند. مذاکرات سیاسی سال گذشته در عمان نیز نشان داد که انصارالله بهخوبی توانست بر سر میز مذاکره خواستههای خود را مطرح کند. اگرچه این گفتوگوها همان زمان به شکست انجامید و تاکنون نیز با تلاشهای سازمان ملل به نتیجه نرسیده است؛ اما میتوان گفت که افزایش قابلیتهای میدانی در دوگانههای دفاعی و تهاجمی نقش بسیار مهمی در مذاکرات و چانهزنی سیاسی برای یمنیها به همراه داشته که روند یک سال اخیر و حملات موشکی انصارالله این فرايند را بیشازپیش تقویت کرده است و در آینده نزدیک که سعودیها مجبور به تعدیل مواضع خود و تندادن به گفتوگوهای سیاسی با یمنیها هستند، این وضعیت بر موفقیتهای عرصه سیاسی نیز برای یمنیها تأثیرگذار خواهد بود.
نکته پایانی هم به این موضوع تعیینکننده برمیگردد که جنگ عربستان علیه یمن ضمن اینکه به فقیرترکردن این کشور بهعنوان پاشنهآشیل عربستان در شبهجزیره عربی منجر شده و تهدیدات مختلفی را در آینده متوجه عربستان از حیث ناامنی مرزی، قاچاق و دیگر اشکال خواهد کرد، همچنین به یک منازعه ژئوپلیتیک میان تهران و ریاض در سطح منطقهای نیز دامن زده است که در روند فروپاشی نظم کنونی خاورمیانه اثرات تهدیدی جدیتری را برای عربستان و نقش در حال تعریف آن در منطقه به دنبال خواهد داشت.
حمله موشکی انصارالله یمن به فرودگاه ملک خالد عربستان سعودی را باید در ادامه حملات آفندی گروههای مقاومت یمنی به مواضع سعودیها و در روند جنگ فرسایشی عربستان علیه یمن درک کرد. تغییر فاز عملیاتی گروههای یمنی در کشاندن جنگ به داخل عربستان در واقع حکایت از تغییرات عرصه میدانی دارد. در واقع عربستان سعودی نهتنها موفق به عقبراندن انصارالله و متحد آن یعنی ارتش نزدیک به علی عبدالله صالح از طریق حملات گسترده هوایی و زمینی به وسیله متحدان خود مانند منصور هادی و نیروی قبایل و بقایای ساختار قبلی نشد؛ بلکه این فرايند فرسایشی منجر به افزایش هزینههای جنگی، انتقادات بینالمللی و مهمتر از آن تجدید قوای یمنی و افزایش قابلیتهای راهبردی این گروهها شد. حملات موشکی بالستیک برکان ۱ و ۲ در این روند رو به افزایش بوده و شاهد عملیاتهای متعددی تاکنون بودهایم که در ابتدا مناطق جنوبی عربستان مانند نجران و جازان هدف قرار گرفت و در یک سال اخیر نیز برای واردآوردن ضربات راهبردیتر به مناطق دوردستتر مانند ریاض و شرق عربستان شلیک شده است.
نکته دوم که در این فرايند یادکردنی است، نگرانیهای عربستان و به عبارت بهتر آسیبپذیریهای این کشور از هدف قرارگرفتن چنین موشکهایی است. همین مسئله باعث شد تا ملک سلمان در سفر خود به مسکو و دیدار با پوتین از او بخواهد که سامانه دفاع موشکی اس- ۴۰۰ را برای بالابردن قابلیتهای دفاعی و درامانماندن از خسارات چنین حملاتی تحویل عربستان دهد. بهویژه آنکه سامانه موشکی پاتریوت عملا نتوانسته بود این نگرانی را برای ریاض رفع کند و بنابراین مقامات سعودی تصمیم گرفتند نیاز به سامانه پیشرفتهتر را از مجرای تسلیحات روسی تأمین کنند.
نکته سوم دیگری که در این معادله مهم و یادکردنی است، افزایش قدرت چانهزنی انصارالله و متحد آن در روند گفتوگوهای سیاسی خواهد بود؛ به میزانی که توانمندیهای دفاعی و آفندی مقاومت یمنی افزایش پیدا کند این وضعیت تأثیر خود را بر فرايندهای معطوف به مذاکره بر جای خواهد گذاشت و یمنیها با کارتهای بازی بیشتری میتوانند در مذاکرات سیاسی احتمالی نقشآفرینی کنند. مذاکرات سیاسی سال گذشته در عمان نیز نشان داد که انصارالله بهخوبی توانست بر سر میز مذاکره خواستههای خود را مطرح کند. اگرچه این گفتوگوها همان زمان به شکست انجامید و تاکنون نیز با تلاشهای سازمان ملل به نتیجه نرسیده است؛ اما میتوان گفت که افزایش قابلیتهای میدانی در دوگانههای دفاعی و تهاجمی نقش بسیار مهمی در مذاکرات و چانهزنی سیاسی برای یمنیها به همراه داشته که روند یک سال اخیر و حملات موشکی انصارالله این فرايند را بیشازپیش تقویت کرده است و در آینده نزدیک که سعودیها مجبور به تعدیل مواضع خود و تندادن به گفتوگوهای سیاسی با یمنیها هستند، این وضعیت بر موفقیتهای عرصه سیاسی نیز برای یمنیها تأثیرگذار خواهد بود.
نکته پایانی هم به این موضوع تعیینکننده برمیگردد که جنگ عربستان علیه یمن ضمن اینکه به فقیرترکردن این کشور بهعنوان پاشنهآشیل عربستان در شبهجزیره عربی منجر شده و تهدیدات مختلفی را در آینده متوجه عربستان از حیث ناامنی مرزی، قاچاق و دیگر اشکال خواهد کرد، همچنین به یک منازعه ژئوپلیتیک میان تهران و ریاض در سطح منطقهای نیز دامن زده است که در روند فروپاشی نظم کنونی خاورمیانه اثرات تهدیدی جدیتری را برای عربستان و نقش در حال تعریف آن در منطقه به دنبال خواهد داشت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.