در اختتامیه نشست آسپک در چابهار صورت گرفت
رونمایی از طرح موزه بزرگ منطقه آزاد چابهار
محبوبه حقیقی
نشست موزهداران منطقه آسیا و اقیانوسیه عصر پنجشنبه یازدهم آبان در چابهار به پایان رسید. رونمایی از طرح موزه بزرگ منطقه آزاد چابهار و قرائت بیانیه پایانی نشست آسپک در این مراسم انجام شد. سخنران آیین اختتامیه آسپک در چابهار محمدعلی زم، معاون فرهنگی و اجتماعی شورای عالی مناطق آزاد بود که درباره رویکردهای مبتنی بر توسعه پایدار در مناطق آزاد هفتگانه در ایران سخن گفت و برگزاری این اجلاس بینالمللی به میزبانی منطقه آزاد چابهار و همکاری این مجموعه با کمیته ملی موزههای ایران را از نشانههای این رویکرد جدید دانست.
او دراینباره گفت: تاکنون در منطقه آزاد ایران دو پرده از توسعه به نمایش درآمده است؛ یکی توسعه بیاعتنا به فرهنگ، اندیشه، آداب و سنن، ادبیات و رسوم مردمانی که در جغرافیایشان چیزی به نام منطقه آزاد تأسیس شده و مستقیم سراغ صنعت و اقتصاد و تجارت رفتهاند. این دوره در یک جمعبندی 20ساله، ناموفق تشخیص داده شد، چراکه توسعه اقتصادی بیتوجه به زیرساختهای فرهنگی و نقش جوامع محلی در توسعه، از پیش شکست خورده است. در این شیوه توسعه، مردمان بومی مناطق آزاد مورد بیتوجهی بودند و مهاجرانی بیتوجه به این بوموبر وارد شدند و خواستند با نگاه صرفا اقتصادی از مزیتها و طبیعت و جغرافیای آن منطقه بهرهبرداری کنند.
زم ادامه داد: در آغاز دولت یازدهم بعد از نقد تفصیلی که نسبت به توسعه صرفا اقتصادی در مناطق آزاد صورت گرفت، رویکرد دومی شکل گرفت که بر مبنای آن باید به نقش فرهنگ، هنر، ادبیات، جامعه محلی و مزیتهای جغرافیایی و ویژگیهای بومی و حفظ آب و خاک و میراث کهن و طبیعت آن منطقه در عموم طرحهای توسعهای دقت کرد و آن را مبنای برنامهریزیها قرار داد.
معاون فرهنگی و اجتماعی شورای عالی مناطق آزاد با اشاره به رونمایی از طرح موزه منطقه آزاد چابهار گفت موزه یکی از عناصر جدی توسعه فرهنگی قلمداد میشود و توجهنکردن به این عنصر اساسی فرهنگی یکی از ضعفهای مناطق آزاد ما در سالهای گذشته بوده است. به گفته او این تغییر رویکرد مناطق آزاد از توسعه اقتصادی به توسعه پایدار را در همین منطقه آزاد چابهار مشاهده میکنیم؛ هم نمادهای فرهنگی هم پروژههای بنیادین فرهنگی و توجه به آموزش و نقش جوانان و مهارتافزایی برای اهالی منطقه و هم میزبانی از اعضای ایکوم ایران و کشورهای آسیا و اقیانوسیه در منطقه آزاد چابهار مصداق این توجه فرهنگی است.
در ادامه این آیین اختتامیه از طرح و ماکت موزه بزرگ منطقه آزاد چابهار رونمایی شد. این رونمایی با حضور محمدعلی زم؛ سیدمحمد بهشتی، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی؛ سیداحمد محیططباطبایی، رئیس ایکوم ایران؛ عبدالرحیم کردی، رئیس منطقه آزاد چابهار و علیرضا قلینژاد، عضو هیئت اجرائی ایکوم و طراح پروژه و سازنده ماکت، خانم چانگ عضو هیئت اجرائی شورای بینالمللی موزهها و آقای آن لیاشون، رئیس کمیته ملی موزههای چین، انجام شد.
علیرضا قلینژاد درباره ویژگیهای این موزه گفت: وقتی قرار است موزهای برای منطقه آزاد چابهار طراحی کنیم این موزه باید واجد ویژگیهایی باشد که آن را به موزه منحصربهفردی برای منطقه آزاد چابهار تبدیل کند، برای همین در طراحی آن تلاش کردیم این موزه بتواند ارزشهای فرهنگی و تاریخی منطقه مکران را به نمایش بگذارد. کردی، رئیس منطقه آزاد چابهار، پس از انجام مراسم رونمایی درباره تأمین مالی اجرای پروژه موزه منطقه آزاد چابهار گفت برآورد مالی ساخت موزه را هنوز نداریم، اما اعتبار آن در بودجه سال ۹۷ پیشبینی شده است، البته قرار نیست همه موزه با بودجه دولتی ساخته شود و کاربردهای قابل سرمایهگذاری از سوی بخش خصوصی در موزه دیده شده است. در پایان این مراسم، بیانیه این نشست با عنوان توصیهنامه چابهار قرائت شد. در توصیهنامه نشست چابهار ایکوم آسپک آمده است:
توسعه پایدار این نکته را مدنظر داشته باشد که جوامع محلی مشارکت یکسان در فرایند تصمیمسازی داشته باشند.
در این توصیهنامه همچنین به نقش جوامع محلی در زمینه مستندسازی روشهای سنتی آنها در زمینه حفظ و مصرف آب اشاره و همکاری با این گروهها توصیه شده است. نشست ایکوم آسپک همچنین توصیه کرده اقدامات مناسب در زمینه مفهومسازی طیفی از رویههای فرهنگی و سنتی در مصرف و مدیریت آب انجام شود. موزهداران آسیا و اقیانوسیه همچنین توصیه کردند موزهها در حصول اطمینان از بهجایماندن منابع آب برای نسلهای آینده از طریق بسط برنامههای آموزشی شامل رویکردهای سنتی و نوآوریهای تکنولوژیکی در همراهی و همکاری با تمام طرفهای ذیربط نقش فعالی ایفا کنند. بر اساس این کارکنان موزهها نیز باید آموزشهای لازم را برای تدوین برنامههای مربوطه با استفاده از روشهای نوآورانه داشته باشند. این توصیهنامه در ادامه مدیریت بلایا را نیز حوزه مهمی میداند که باید در آموزش دستاندرکاران موزهها مدنظر قرار گیرد. در پایان اعضای این نشست پیشنهاده کردند یک گروه کاری فرهنگی نوروز تحت نظارتICOM ASPAK بهمنظور تقویت همگرایی و همکاری مؤثر میان موزهها و توسعه فعالیتها از ایکوم، تشکیل شود و برای تحقق این پیشنهاد ایکوم ایران ابتکار عمل را به دست خواهد گرفت.
نشست موزهداران منطقه آسیا و اقیانوسیه عصر پنجشنبه یازدهم آبان در چابهار به پایان رسید. رونمایی از طرح موزه بزرگ منطقه آزاد چابهار و قرائت بیانیه پایانی نشست آسپک در این مراسم انجام شد. سخنران آیین اختتامیه آسپک در چابهار محمدعلی زم، معاون فرهنگی و اجتماعی شورای عالی مناطق آزاد بود که درباره رویکردهای مبتنی بر توسعه پایدار در مناطق آزاد هفتگانه در ایران سخن گفت و برگزاری این اجلاس بینالمللی به میزبانی منطقه آزاد چابهار و همکاری این مجموعه با کمیته ملی موزههای ایران را از نشانههای این رویکرد جدید دانست.
او دراینباره گفت: تاکنون در منطقه آزاد ایران دو پرده از توسعه به نمایش درآمده است؛ یکی توسعه بیاعتنا به فرهنگ، اندیشه، آداب و سنن، ادبیات و رسوم مردمانی که در جغرافیایشان چیزی به نام منطقه آزاد تأسیس شده و مستقیم سراغ صنعت و اقتصاد و تجارت رفتهاند. این دوره در یک جمعبندی 20ساله، ناموفق تشخیص داده شد، چراکه توسعه اقتصادی بیتوجه به زیرساختهای فرهنگی و نقش جوامع محلی در توسعه، از پیش شکست خورده است. در این شیوه توسعه، مردمان بومی مناطق آزاد مورد بیتوجهی بودند و مهاجرانی بیتوجه به این بوموبر وارد شدند و خواستند با نگاه صرفا اقتصادی از مزیتها و طبیعت و جغرافیای آن منطقه بهرهبرداری کنند.
زم ادامه داد: در آغاز دولت یازدهم بعد از نقد تفصیلی که نسبت به توسعه صرفا اقتصادی در مناطق آزاد صورت گرفت، رویکرد دومی شکل گرفت که بر مبنای آن باید به نقش فرهنگ، هنر، ادبیات، جامعه محلی و مزیتهای جغرافیایی و ویژگیهای بومی و حفظ آب و خاک و میراث کهن و طبیعت آن منطقه در عموم طرحهای توسعهای دقت کرد و آن را مبنای برنامهریزیها قرار داد.
معاون فرهنگی و اجتماعی شورای عالی مناطق آزاد با اشاره به رونمایی از طرح موزه منطقه آزاد چابهار گفت موزه یکی از عناصر جدی توسعه فرهنگی قلمداد میشود و توجهنکردن به این عنصر اساسی فرهنگی یکی از ضعفهای مناطق آزاد ما در سالهای گذشته بوده است. به گفته او این تغییر رویکرد مناطق آزاد از توسعه اقتصادی به توسعه پایدار را در همین منطقه آزاد چابهار مشاهده میکنیم؛ هم نمادهای فرهنگی هم پروژههای بنیادین فرهنگی و توجه به آموزش و نقش جوانان و مهارتافزایی برای اهالی منطقه و هم میزبانی از اعضای ایکوم ایران و کشورهای آسیا و اقیانوسیه در منطقه آزاد چابهار مصداق این توجه فرهنگی است.
در ادامه این آیین اختتامیه از طرح و ماکت موزه بزرگ منطقه آزاد چابهار رونمایی شد. این رونمایی با حضور محمدعلی زم؛ سیدمحمد بهشتی، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی؛ سیداحمد محیططباطبایی، رئیس ایکوم ایران؛ عبدالرحیم کردی، رئیس منطقه آزاد چابهار و علیرضا قلینژاد، عضو هیئت اجرائی ایکوم و طراح پروژه و سازنده ماکت، خانم چانگ عضو هیئت اجرائی شورای بینالمللی موزهها و آقای آن لیاشون، رئیس کمیته ملی موزههای چین، انجام شد.
علیرضا قلینژاد درباره ویژگیهای این موزه گفت: وقتی قرار است موزهای برای منطقه آزاد چابهار طراحی کنیم این موزه باید واجد ویژگیهایی باشد که آن را به موزه منحصربهفردی برای منطقه آزاد چابهار تبدیل کند، برای همین در طراحی آن تلاش کردیم این موزه بتواند ارزشهای فرهنگی و تاریخی منطقه مکران را به نمایش بگذارد. کردی، رئیس منطقه آزاد چابهار، پس از انجام مراسم رونمایی درباره تأمین مالی اجرای پروژه موزه منطقه آزاد چابهار گفت برآورد مالی ساخت موزه را هنوز نداریم، اما اعتبار آن در بودجه سال ۹۷ پیشبینی شده است، البته قرار نیست همه موزه با بودجه دولتی ساخته شود و کاربردهای قابل سرمایهگذاری از سوی بخش خصوصی در موزه دیده شده است. در پایان این مراسم، بیانیه این نشست با عنوان توصیهنامه چابهار قرائت شد. در توصیهنامه نشست چابهار ایکوم آسپک آمده است:
توسعه پایدار این نکته را مدنظر داشته باشد که جوامع محلی مشارکت یکسان در فرایند تصمیمسازی داشته باشند.
در این توصیهنامه همچنین به نقش جوامع محلی در زمینه مستندسازی روشهای سنتی آنها در زمینه حفظ و مصرف آب اشاره و همکاری با این گروهها توصیه شده است. نشست ایکوم آسپک همچنین توصیه کرده اقدامات مناسب در زمینه مفهومسازی طیفی از رویههای فرهنگی و سنتی در مصرف و مدیریت آب انجام شود. موزهداران آسیا و اقیانوسیه همچنین توصیه کردند موزهها در حصول اطمینان از بهجایماندن منابع آب برای نسلهای آینده از طریق بسط برنامههای آموزشی شامل رویکردهای سنتی و نوآوریهای تکنولوژیکی در همراهی و همکاری با تمام طرفهای ذیربط نقش فعالی ایفا کنند. بر اساس این کارکنان موزهها نیز باید آموزشهای لازم را برای تدوین برنامههای مربوطه با استفاده از روشهای نوآورانه داشته باشند. این توصیهنامه در ادامه مدیریت بلایا را نیز حوزه مهمی میداند که باید در آموزش دستاندرکاران موزهها مدنظر قرار گیرد. در پایان اعضای این نشست پیشنهاده کردند یک گروه کاری فرهنگی نوروز تحت نظارتICOM ASPAK بهمنظور تقویت همگرایی و همکاری مؤثر میان موزهها و توسعه فعالیتها از ایکوم، تشکیل شود و برای تحقق این پیشنهاد ایکوم ایران ابتکار عمل را به دست خواهد گرفت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.