آینده دیپلماسی هستهای
فرنگیس بیات
چند هفته مانده به روی کار آمدن رییسجمهوری جدید ایران، پیشبینی در مورد سیاست اتمی او همچنان در هالهای از ابهام است. اتخاذ تصمیمهای مهم در این حوزه همانند دیگر حوزهها، منوط به مشورت نزدیک با رهبری ایران است. با این حال نمیتوان نادیده گرفت که روحانی بهعنوان رییس مرکز تحقیقات استراتژیک، تسلط خوبی بر پرونده هستهای دارد. برای روحانی دستیابی به فناوری هستهای تنها به معنای دستیابی به فناوری صلحآمیز هستهای است. در جریان مبارزههای انتخاباتی، روحانی وضعیت بد اقتصادی را با نحوه مدیریت پرونده هستهای مرتبط دانسته بود. چنین موضعگیری در سپهر سیاستمداران ایران بیسابقه بود. روحانی گفته است که به دنبال شفافیت بیشتر برای ایجاد اعتماد دوجانبه میان ایران و جهان است. این بخشی از سیاست گشایش روابط جدید با دنیاست. یکی دیگر از عناصر مهم در پیشرفت این پرونده، نحوه ارتباط دیپلماتهایی است که با روحانی مذاکره کردهاند و شیوه مذاکره او را میشناسند. این شناخت میگوید که شیوه روحانی با مذاکرهکننده فاقد جذابیتی همانند «سعید جلیلی» کاملا تفاوت دارد. جلیلی مذاکرات را با تبلیغات سیاسی ترکیب کرده بود. مطمئنا در دور جدید
مذاکرات «1+5» روحانی روبهروی ما نخواهد نشست، اما ترکیب مذاکرهکنندگان با نظر روحانی تعیین خواهد شد. شناخت خوب روحانی از پرونده، تجربه شفافسازی در مورد پرونده، رفتار احترامآمیز و پایبندی به ارزشهای دیپلماتیک، همه میتواند به راهافتادن دور جدیدی از مذاکرات در فضایی مطمئن بینجامد. رهبری ارشد ایران در این فضا نقش تعیینکنندهای خواهد داشت. میتوان با فاصلهگرفتن از اظهارات متداول، نوعی آتشبس همانند پذیرش آتشبس، پایان جنگ ایران و عراق را شاهد باشیم. انتخاب حسن روحانی برای نظام ایران نوعی بازی برد - برد است. از یک سو به نظر میرسد که همه شرایط برای گفتوگوهای مفید با غرب، با هدف تغییر مهیاست. از سوی دیگر، نظام با کسب اعتبار از برگزاری رضایتبخش انتخابات میتواند شرایط پیشآمده از دو دوره دولت محمود احمدینژاد را به فراموشی بسپارد. به نظر میرسد، این موقعیت جدید موجب افزایش کلی قدرت نظام خواهد شد.
چند هفته مانده به روی کار آمدن رییسجمهوری جدید ایران، پیشبینی در مورد سیاست اتمی او همچنان در هالهای از ابهام است. اتخاذ تصمیمهای مهم در این حوزه همانند دیگر حوزهها، منوط به مشورت نزدیک با رهبری ایران است. با این حال نمیتوان نادیده گرفت که روحانی بهعنوان رییس مرکز تحقیقات استراتژیک، تسلط خوبی بر پرونده هستهای دارد. برای روحانی دستیابی به فناوری هستهای تنها به معنای دستیابی به فناوری صلحآمیز هستهای است. در جریان مبارزههای انتخاباتی، روحانی وضعیت بد اقتصادی را با نحوه مدیریت پرونده هستهای مرتبط دانسته بود. چنین موضعگیری در سپهر سیاستمداران ایران بیسابقه بود. روحانی گفته است که به دنبال شفافیت بیشتر برای ایجاد اعتماد دوجانبه میان ایران و جهان است. این بخشی از سیاست گشایش روابط جدید با دنیاست. یکی دیگر از عناصر مهم در پیشرفت این پرونده، نحوه ارتباط دیپلماتهایی است که با روحانی مذاکره کردهاند و شیوه مذاکره او را میشناسند. این شناخت میگوید که شیوه روحانی با مذاکرهکننده فاقد جذابیتی همانند «سعید جلیلی» کاملا تفاوت دارد. جلیلی مذاکرات را با تبلیغات سیاسی ترکیب کرده بود. مطمئنا در دور جدید
مذاکرات «1+5» روحانی روبهروی ما نخواهد نشست، اما ترکیب مذاکرهکنندگان با نظر روحانی تعیین خواهد شد. شناخت خوب روحانی از پرونده، تجربه شفافسازی در مورد پرونده، رفتار احترامآمیز و پایبندی به ارزشهای دیپلماتیک، همه میتواند به راهافتادن دور جدیدی از مذاکرات در فضایی مطمئن بینجامد. رهبری ارشد ایران در این فضا نقش تعیینکنندهای خواهد داشت. میتوان با فاصلهگرفتن از اظهارات متداول، نوعی آتشبس همانند پذیرش آتشبس، پایان جنگ ایران و عراق را شاهد باشیم. انتخاب حسن روحانی برای نظام ایران نوعی بازی برد - برد است. از یک سو به نظر میرسد که همه شرایط برای گفتوگوهای مفید با غرب، با هدف تغییر مهیاست. از سوی دیگر، نظام با کسب اعتبار از برگزاری رضایتبخش انتخابات میتواند شرایط پیشآمده از دو دوره دولت محمود احمدینژاد را به فراموشی بسپارد. به نظر میرسد، این موقعیت جدید موجب افزایش کلی قدرت نظام خواهد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.