|

دوربای نپالی

بالاخره از محله خوش‌آب‌ورنگ و تمیزم دل می‌کنم، از پیچ جاده می‌گذرم، تپه مشرف به شهر را دور می‌زنم، از جاده اصلی وارد راه‌باریکه خاکی کوهستانی می‌شوم، سر از محله‌ای به نام سدی باگار درمی‌آورم و در میهمانخانه‌ای رؤیایی (سدی سندویچ) اتاقی پیدا می‌کنم؛ رویایی از این جهت که کرایه‌اش نصف هتل قبلی است، اتاق بزرگ‌تری دارم، صبح‌ها با سمفونی پرندگانِ عجیب و ناشناسِ ساکنِ جنگلِ بالای سرم از خواب بیدار می‌شوم، پیش‌رویم چشم‌انداز دریاچه را می‌بینم و پشت‌سرم کشتزارهای پلکانی برنج. دیگر از دنیا چه می‌خواهم؟
شیر و ماست و سبزیجات ارگانیک نپالی؟ آن هم فراهم است.
اگر فردوس بر روی زمین است
همین است و همین است و همین است
این شعر را پدران ایرانی من زمانی در بدو ورود به کشمیر گفته بودند و من قصه آنها را از فروشندگان جوان کشمیری در پخارا شنیده‌ام. با شنیدن این شعر تصویر پدرانم را در خیال می‌بینم که خسته و دلزده از بیابان‌های خشک ایران، داروندارشان را بار شتر کرده‌اند، مدت‌ها پیاده راه رفته‌اند و با دیدن رودخانه‌ها، جنگل‌ها و کشتزارهای سرسبز کشمیر هاج‌وواج مانده‌اند و همین‌جور شعر است پشت شعر که یک بند بر زبانشان جاری می‌شود؛ همان حالی که موقع دیدن سدی باگار به من دست داده؛ مدتی بعد از اینکه خیابان‌ها و کوچه‌های دودگرفته و خاکستری تهران را پشت‌سر گذاشته‌ام و با چمدانی کوچک راهی نپال شده‌ام.
میهمانخانه را یک مرد نپالی ساده‌دل و صادق به نام دوربا به کمک پسر و همسر هندی‌اش اداره می‌کند. دوربا در باغچه‌ها گل می‌کارد و باغبانی می‌کند، با سبزیجات تازه و ادویه کاری غذای نپالی یا هندی می‌پزد، از مزرعه‌ای در همین نزدیکی شیر و ماست ارگانیک می‌خرد، میوه تازه فراهم می‌کند، با آرد سبوس‌دار نانی محلی به نام روتی می‌پزد، با انگلیسی‌ای که از توریست‌ها یاد گرفته، قصه‌های زندگی‌اش را تعریف می‌کند، (موقع انگلیسی حرف‌زدن اشتباهات بامزه‌ای می‌کند. از گذشته، حال یا آینده با زمان حال استمراری حرف می‌زند. وقتی باران می‌بارد به من می‌گوید:
It's raining, you are boring. و من توی دلم غش‌غش می‌خندم). با موبایل قدیمی‌اش برای بقیه تاکسی خبر می‌کند و خلاصه مراقب است که یک وقت آب توی دل میهمان‌ها (که تعدادشان به‌خاطر فصل باران‌های موسمی بسیار کم است) تکان نخورد.
دوربا هرروز و هر ساعت مرا به یاد «زوربای یونانی» می‌اندازد؛ رمان معروف نیکوس کازانتزاکیس و فیلمی که از آن رمان اقتباس شده است. دوربا نمونه نپالی زوربای یونانی است. شاید هم بهتر از او، چراکه فقط صبح‌های خروس‌خوان برای پیاده‌روی کنار دریاچه از میهمانخانه بیرون می‌رود و غیبتش مثل زوربا هیچ‌وقت طولانی نمی‌شود. فقط به‌خوبی زوربا نمی‌رقصد. شاید هم می‌رقصد و من ندیده‌ام. در این فصل از سال تقریبا هر شب تا صبح در پوکارا شرشرشر باران می‌بارد، نه از آن باران‌های بی‌بخاری که ما توی تهران می‌بینیم؛ بارانِ درست‌وحسابی؛ خیر ببینی! صبح‌ها که برای پیاده‌روی از خانه (ببخشید، میهمانخانه) بیرون می‌روم، همسایه‌ها را می‌بینم که لبخند به لب و صابون به دست زیر دوش‌های طبیعی آبی که از کوهستان سرازیر شده، حمام می‌کنند یا لباس می‌شویند. مردم در اینجا واقعا ساده و آرام و بی‌خیال زندگی می‌کنند. آرامش و بی‌خیالی زندگی در طبیعت را حتی در بزها و سگ‌ها و گاوها هم می‌شود دید. آنچنان با وقار و بی‌صدا این‌طرف و آن‌طرف می‌روند که انگار فرش قرمز زیر پایشان پهن است و دوربین‌های تلویزیونی دارند به‌طور زنده تصویرشان را مخابره می‌کنند. گاهی افتخار می‌دهند و تلپی کنار پایت می‌نشینند تا دستی به سروگوششان بکشی و هروقت میل مبارکشان بکشد در همه‌جا (حتی وسط خیابان) چرت می‌زنند. کسی هم نیست که بگوید بالای چشمتان ابروست.

بالاخره از محله خوش‌آب‌ورنگ و تمیزم دل می‌کنم، از پیچ جاده می‌گذرم، تپه مشرف به شهر را دور می‌زنم، از جاده اصلی وارد راه‌باریکه خاکی کوهستانی می‌شوم، سر از محله‌ای به نام سدی باگار درمی‌آورم و در میهمانخانه‌ای رؤیایی (سدی سندویچ) اتاقی پیدا می‌کنم؛ رویایی از این جهت که کرایه‌اش نصف هتل قبلی است، اتاق بزرگ‌تری دارم، صبح‌ها با سمفونی پرندگانِ عجیب و ناشناسِ ساکنِ جنگلِ بالای سرم از خواب بیدار می‌شوم، پیش‌رویم چشم‌انداز دریاچه را می‌بینم و پشت‌سرم کشتزارهای پلکانی برنج. دیگر از دنیا چه می‌خواهم؟
شیر و ماست و سبزیجات ارگانیک نپالی؟ آن هم فراهم است.
اگر فردوس بر روی زمین است
همین است و همین است و همین است
این شعر را پدران ایرانی من زمانی در بدو ورود به کشمیر گفته بودند و من قصه آنها را از فروشندگان جوان کشمیری در پخارا شنیده‌ام. با شنیدن این شعر تصویر پدرانم را در خیال می‌بینم که خسته و دلزده از بیابان‌های خشک ایران، داروندارشان را بار شتر کرده‌اند، مدت‌ها پیاده راه رفته‌اند و با دیدن رودخانه‌ها، جنگل‌ها و کشتزارهای سرسبز کشمیر هاج‌وواج مانده‌اند و همین‌جور شعر است پشت شعر که یک بند بر زبانشان جاری می‌شود؛ همان حالی که موقع دیدن سدی باگار به من دست داده؛ مدتی بعد از اینکه خیابان‌ها و کوچه‌های دودگرفته و خاکستری تهران را پشت‌سر گذاشته‌ام و با چمدانی کوچک راهی نپال شده‌ام.
میهمانخانه را یک مرد نپالی ساده‌دل و صادق به نام دوربا به کمک پسر و همسر هندی‌اش اداره می‌کند. دوربا در باغچه‌ها گل می‌کارد و باغبانی می‌کند، با سبزیجات تازه و ادویه کاری غذای نپالی یا هندی می‌پزد، از مزرعه‌ای در همین نزدیکی شیر و ماست ارگانیک می‌خرد، میوه تازه فراهم می‌کند، با آرد سبوس‌دار نانی محلی به نام روتی می‌پزد، با انگلیسی‌ای که از توریست‌ها یاد گرفته، قصه‌های زندگی‌اش را تعریف می‌کند، (موقع انگلیسی حرف‌زدن اشتباهات بامزه‌ای می‌کند. از گذشته، حال یا آینده با زمان حال استمراری حرف می‌زند. وقتی باران می‌بارد به من می‌گوید:
It's raining, you are boring. و من توی دلم غش‌غش می‌خندم). با موبایل قدیمی‌اش برای بقیه تاکسی خبر می‌کند و خلاصه مراقب است که یک وقت آب توی دل میهمان‌ها (که تعدادشان به‌خاطر فصل باران‌های موسمی بسیار کم است) تکان نخورد.
دوربا هرروز و هر ساعت مرا به یاد «زوربای یونانی» می‌اندازد؛ رمان معروف نیکوس کازانتزاکیس و فیلمی که از آن رمان اقتباس شده است. دوربا نمونه نپالی زوربای یونانی است. شاید هم بهتر از او، چراکه فقط صبح‌های خروس‌خوان برای پیاده‌روی کنار دریاچه از میهمانخانه بیرون می‌رود و غیبتش مثل زوربا هیچ‌وقت طولانی نمی‌شود. فقط به‌خوبی زوربا نمی‌رقصد. شاید هم می‌رقصد و من ندیده‌ام. در این فصل از سال تقریبا هر شب تا صبح در پوکارا شرشرشر باران می‌بارد، نه از آن باران‌های بی‌بخاری که ما توی تهران می‌بینیم؛ بارانِ درست‌وحسابی؛ خیر ببینی! صبح‌ها که برای پیاده‌روی از خانه (ببخشید، میهمانخانه) بیرون می‌روم، همسایه‌ها را می‌بینم که لبخند به لب و صابون به دست زیر دوش‌های طبیعی آبی که از کوهستان سرازیر شده، حمام می‌کنند یا لباس می‌شویند. مردم در اینجا واقعا ساده و آرام و بی‌خیال زندگی می‌کنند. آرامش و بی‌خیالی زندگی در طبیعت را حتی در بزها و سگ‌ها و گاوها هم می‌شود دید. آنچنان با وقار و بی‌صدا این‌طرف و آن‌طرف می‌روند که انگار فرش قرمز زیر پایشان پهن است و دوربین‌های تلویزیونی دارند به‌طور زنده تصویرشان را مخابره می‌کنند. گاهی افتخار می‌دهند و تلپی کنار پایت می‌نشینند تا دستی به سروگوششان بکشی و هروقت میل مبارکشان بکشد در همه‌جا (حتی وسط خیابان) چرت می‌زنند. کسی هم نیست که بگوید بالای چشمتان ابروست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.