داستانهایی از بارتلمی
«زنِ اسیر» مجموعه داستانی است از دونالد بارتلمی که با ترجمه مزدک بلوری در نشر نی منتشر شده است. بارتلمی از جمله نویسندگان پستمدرن آمریکایی است که مخاطبان فارسیزبان ادبیات داستانی کموبیش با او و آثارش آشنا هستند چون در سالهای اخیر آثار زیادی از او به فارسی ترجمه و چاپ شده است. مجموعه داستان «زنِ اسیر» شامل پانزده داستان از بارتلمی است با عنوانهای: نقد زندگی روزمره، سَکریت، رگبار طلا، چند لحظه خواب و بیداری، آروارهها، کودن، من و خانم مَندیبل، شَبلی، به من میگویی؟، زنِ اسیر، شنمرد، شهر کلیساها، در موزهی تولستوی، گفتوگوهایی با گوته و زامبیها. طنز، هویتهای مخدوش و گسسته، عدم قطعیت و دستانداختن عناصر داستان و روایت و ارجاع به انواع متون دیگر از جمله قصههای پریان و همچنین دستانداختن گفتمانهای غالب در زمانهای که نویسنده میزیسته، از ویژگیهای داستانهای بارتلمی در مجموعه «زن اسیر» است. قصههای بارتلمی صرفا بازیهایی با داستان و روایت نیستند که از سر تفنن صورت گرفته باشند. بارتلمی از خلال شیوه نگارش خود درواقع تصویری انتقادی از جهانی دیوانه و ازهمگسیخته و بهطور مشخصتر تصویری انتقادی از جامعه آمریکا ارائه میدهد. بارتلمی در دو داستان از مجموعه «زنِ اسیر» به سراغ دو نویسنده کلاسیک رفته و آنها را به قصهاش احضار کرده است. این دو نویسنده تولستوی و گوته هستند که بهترتیب در داستانهای «در موزهی تولستوی» و «گفتوگوهایی با گوته» احضار شدهاند. آنچه در ادامه میخوانید قسمتی از داستان «رگبار طلا» از مجموعه «زنِ اسیر» است: «پیترسون چون به پول احتیاج داشت به آگهی تبلیغاتیای پاسخ داد که در آن نوشته شده بود: ما برای حضور در تلویزیون به شما پول میدهیم اگر عقایدتان بهقدر کفایت تند باشد یا تجربههای شخصیتان رنگوبوی غیرعادی داشته باشد. شماره تلفن را گرفت و بهش گفتند به اتاق 1551 در ساختمان گِرِیبار در خیابان لکسینتون برود. همین کار را کرد و بعد از اینکه بیست دقیقه با خانمی به اسم میس آربِر گذراند که از او پرسید آیا تا به حال روانکاوی شده است، برای برنامهای با عنوان من کی هستم؟ تایید شد. میس آربر پرسید: دربارهی چه چیزی عقاید تند دارید؟ پیترسون گفت: اعتقاد دارم توانایی یادگیری موشها را میتوان با تنظیمکردن میزان سروتونین در مغز کاهش یا افزایش داد. معتقدم میزان وقوع اثر انگشت غیرعادی در مبتلایان به اسکیزوفرنی بالاست، از جمله خطوطی که تقریبا دایرههای کامل درست میکنند. معتقدم کسی که خواب میبیند رویای خود را در خواب با حرکتدادن چشمهایش تماشا میکند. میس آربر فریاد زد: خیلی جالب است! پیترسون پاسخ داد: همهی اینها در سالنمای جهان نوشته شده است. میس آربر گفت: میبینم که مجسمهساز هستید. فوقالعاده است. پیترسون پرسید: ماهیت این برنامه چیه؟ هرگز آن را ندیدهام. میس آربر گفت: اجازه بدهید سؤال شما را با سوال دیگری پاسخ بدهم. آقای پیترسون، آیا شما به پوچی اعتقاد دارید؟ به لبهای گندهاش کرم سفید درخشانی مالیده بود. معذرت میخواهم. چه فرمودید؟ میس آربر با جدیت گفت: منظورم این است که آیا احساس میکنید وجودتان بیدلیل است؟ احساس اضافهبودن میکنید؟ احساس تهوع میکنید؟ پیترسون گفت: من به بزرگی کبد مبتلا هستم. میس آربر فریاد زد: عالی است! این شروع خیلی خوبی است.»
«زنِ اسیر» مجموعه داستانی است از دونالد بارتلمی که با ترجمه مزدک بلوری در نشر نی منتشر شده است. بارتلمی از جمله نویسندگان پستمدرن آمریکایی است که مخاطبان فارسیزبان ادبیات داستانی کموبیش با او و آثارش آشنا هستند چون در سالهای اخیر آثار زیادی از او به فارسی ترجمه و چاپ شده است. مجموعه داستان «زنِ اسیر» شامل پانزده داستان از بارتلمی است با عنوانهای: نقد زندگی روزمره، سَکریت، رگبار طلا، چند لحظه خواب و بیداری، آروارهها، کودن، من و خانم مَندیبل، شَبلی، به من میگویی؟، زنِ اسیر، شنمرد، شهر کلیساها، در موزهی تولستوی، گفتوگوهایی با گوته و زامبیها. طنز، هویتهای مخدوش و گسسته، عدم قطعیت و دستانداختن عناصر داستان و روایت و ارجاع به انواع متون دیگر از جمله قصههای پریان و همچنین دستانداختن گفتمانهای غالب در زمانهای که نویسنده میزیسته، از ویژگیهای داستانهای بارتلمی در مجموعه «زن اسیر» است. قصههای بارتلمی صرفا بازیهایی با داستان و روایت نیستند که از سر تفنن صورت گرفته باشند. بارتلمی از خلال شیوه نگارش خود درواقع تصویری انتقادی از جهانی دیوانه و ازهمگسیخته و بهطور مشخصتر تصویری انتقادی از جامعه آمریکا ارائه میدهد. بارتلمی در دو داستان از مجموعه «زنِ اسیر» به سراغ دو نویسنده کلاسیک رفته و آنها را به قصهاش احضار کرده است. این دو نویسنده تولستوی و گوته هستند که بهترتیب در داستانهای «در موزهی تولستوی» و «گفتوگوهایی با گوته» احضار شدهاند. آنچه در ادامه میخوانید قسمتی از داستان «رگبار طلا» از مجموعه «زنِ اسیر» است: «پیترسون چون به پول احتیاج داشت به آگهی تبلیغاتیای پاسخ داد که در آن نوشته شده بود: ما برای حضور در تلویزیون به شما پول میدهیم اگر عقایدتان بهقدر کفایت تند باشد یا تجربههای شخصیتان رنگوبوی غیرعادی داشته باشد. شماره تلفن را گرفت و بهش گفتند به اتاق 1551 در ساختمان گِرِیبار در خیابان لکسینتون برود. همین کار را کرد و بعد از اینکه بیست دقیقه با خانمی به اسم میس آربِر گذراند که از او پرسید آیا تا به حال روانکاوی شده است، برای برنامهای با عنوان من کی هستم؟ تایید شد. میس آربر پرسید: دربارهی چه چیزی عقاید تند دارید؟ پیترسون گفت: اعتقاد دارم توانایی یادگیری موشها را میتوان با تنظیمکردن میزان سروتونین در مغز کاهش یا افزایش داد. معتقدم میزان وقوع اثر انگشت غیرعادی در مبتلایان به اسکیزوفرنی بالاست، از جمله خطوطی که تقریبا دایرههای کامل درست میکنند. معتقدم کسی که خواب میبیند رویای خود را در خواب با حرکتدادن چشمهایش تماشا میکند. میس آربر فریاد زد: خیلی جالب است! پیترسون پاسخ داد: همهی اینها در سالنمای جهان نوشته شده است. میس آربر گفت: میبینم که مجسمهساز هستید. فوقالعاده است. پیترسون پرسید: ماهیت این برنامه چیه؟ هرگز آن را ندیدهام. میس آربر گفت: اجازه بدهید سؤال شما را با سوال دیگری پاسخ بدهم. آقای پیترسون، آیا شما به پوچی اعتقاد دارید؟ به لبهای گندهاش کرم سفید درخشانی مالیده بود. معذرت میخواهم. چه فرمودید؟ میس آربر با جدیت گفت: منظورم این است که آیا احساس میکنید وجودتان بیدلیل است؟ احساس اضافهبودن میکنید؟ احساس تهوع میکنید؟ پیترسون گفت: من به بزرگی کبد مبتلا هستم. میس آربر فریاد زد: عالی است! این شروع خیلی خوبی است.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.