|

جایزه صلح نوبل به کمپین مبارزه با سلاح هسته‌ای رسید

پاسخی به کشورهای هسته‌ای

در سالی که پس از دهه‌ها، تهدیدات هسته‌ای بار دیگر پررنگ شده و هراس از به‌راه‌افتادن جنگ اتمی دیگری قدرت‌های جهانی را به تکاپو انداخته، جایزه صلح نوبل به کمیته‌ای بین‌المللی برای ازبین‌بردن سلاح‌های هسته‌ای رسید. کمپین بین‌المللی مبارزه با سلاح‌های هسته‌ای (آیکن) که ائتلافی ‌است مستقر در ژنو و متشکل از فعالان ضد سلاح هسته‌ای سراسر جهان، روز گذشته به‌خاطر پیش‌بردن گفت‌و‌گوهایی که به معاهده‌ای در سازمان ملل منجر شد، جایزه صلح نوبل را کسب کرد. کمیته نروژی نوبل در بیانیه‌ای دلیل اعطای جایزه صلح به این گروه را این‌چنین توضیح داد: «این سازمان به‌خاطر فعالیتش در زمینه جلب‌کردن توجه‌ها به پیامدهای فاجعه‌بار انسانی استفاده از هرگونه سلاح هسته‌ای و تلاش‌های پیشگامانه‌اش برای دستیابی به معاهده ممنوعیت چنین سلاح‌هایی، جایزه صلح را دریافت می‌کند».بریت ریس آندرسون، رئيس کمیته صلح نوبل، هنگام اعلام نام برنده این جایزه گفت: «ما در جهان زندگی می‌کنیم که در آن خطر استفاده از سلاح‌های هسته‌‌ای بیشتر از هر زمان دیگری است». او از جمله به تنش‌ها و نگرانی‌ها در رابطه با تلاش‌های کره‌شمالی برای استفاده از سلاح‌های هسته‌ای اشاره کرد. ریس آندرسن از دولت‌های مسلح به سلاح‌های هسته‌ای خواست تا مذاکرات خود را برای ازبین‌بردن تدریجی این سلاح‌ها آغاز کنند. به‌نظر می‌رسد اعطای این جایزه به آیکن، جوابی است به 9 کشور دارای سلاح هسته‌ای که مذاکرات در این زمینه را تحریم کرده‌اند و معاهده منع استفاده از سلاح‌های هسته‌ای را انحرافی خطرناک و ساده‌انگارانه می‌خوانند. در ماه جولاي، ۱۲۲ کشور جهان، معاهده سازمان ملل متحد برای ممنوعیت و در نهایت ازبین‌بردن تمام سلاح‌های هسته‌ای را امضا کردند، اما هیچ‌یک از ۹ قدرت هسته‌ای شناخته‌شده جهان- از جمله بریتانیا و ایالات متحده- آن را نپذیرفتند. این انتخاب در ضمن اعلام حمایتی است از اعضای این کمیته فراگیر و همچنین دیپلمات‌های سازمان ملل متحد که مسئولیت کامل مذاکرات را برعهده داشتند.آیکن هم در بیانیه‌ای این جایزه را ادای احترامی به تلاش‌های خستگی‌ناپذیر میلیون‌ها نفر از مبارزانی در سراسر جهان خواند که با صدایی بلند به سلاح هسته‌ای اعتراض کرده‌اند و می‌گویند این سلاح‌ها باید برای هميشه از روی زمین ما برداشته شوند».ایالات‌متحده و روسیه که بزرگ‌ترین ذخایر تسلیحات هسته‌ای را در اختیار دارند، گفته بودند این معاهده هیچ کاری برای کاهش درگیری هسته‌ای احتمالی نمی‌کند و حتی ممکن است آن را افزایش دهد. کمیته صلح نوبل در بیانیه خود اعلام کرد که یک ممنوعیت قانونی بین‌المللی به‌تنهایی حتی قادر به حذف یک سلاح اتمی هم نخواهد بود و تاکنون نه کشورهای دارای سلاح هسته‌ای و نه نزدیک‌ترین متحدان آنها از معاهده منع تسلیحات هسته‌ای حمایت نکرده‌اند. طبق معاهده‌ای که در ماه جولاي سال جاری میلادی در سازمان ملل مطرح شد و بسیاری از کشورها آن را امضا کردند، استفاده از سلاح‌های هسته‌ای، تهدید به استفاده از این سلاح‌ها، آزمایش، توسعه، تولید، مالکیت، انتقال و ساخت نیروگاه هسته‌ای در کشورهای دیگر ممنوع است.«کمپین جهانی برای نابودی تسلیحات هسته‌ای»، ائتلافی از صدها سازمان غیردولتی، ۱۰ سال قبل تشکیل شده و در ژنو سوئیس مستقر است. این گروه ۹ میلیون کرون سوئدی (۱.۱میلیون دلار،) همراه با یک مدال و دیپلم در مراسمی در ماه دسامبر دریافت خواهد کرد.در سال ۲۰۱۳ هم سازمان منع سلاح‌های شیمیایی (OPCW) برنده جایزه صلح نوبل شد. این سازمان که مقر آن در لاهه است، سازمانی بین‌المللی است که وظیفه آن نظارت بر اجرای قراردادهای بین‌المللی در زمینه منع سلاح‌های شیميایی است. در سال ۲۰۱۳، کمیته صلح نوبل نروژ یکی از انگیزه‌های خود را برای تقدیر از سازمان منع سلاح‌های شیمیایی، دادن پیامی به دولت‌های آمریکا و روسیه اعلام کرده بود تا این دولت‌ها تشویق شوند برای منع سلاح‌های شیمیایی فعال‌تر شوند.این جایزه زمانی به کمپین بین‌المللی مبارزه با سلاح‌های هسته‌ای داده شده که با بالاگرفتن اختلاف‌ها میان ایالات‌متحده و کره‌شمالی، نگرانی‌ها درباره آغاز جنگی هسته‌ای بالا گرفته است.
در چنین شرایطی برای دومین‌بار در طول چهار سال اخیر یک کمیته مبارزه با سلاح‌های هسته‌ای برنده جایزه صلح نوبل می‌شود؛ گروهی که تلاش‌هایش به رسیدن به ‌توافق منع سلاح هسته‌ای در سازمان ملل منجر شده است. آیکن در بیانیه خود معاهده را این‌طور خوانده است: «جایگزین بسیار مورد نیاز برای جهانی که در آن تهدیدات تخریب جمعی در حال افزایش است».

جایزه‌های جنجالی نوبل
2009: باراک اوباما، جایزه صلح نوبل

رئیس‌جمهوری ایالات‌متحده در سال 2009 و درحالی‌که تنها 9 ماه از ریاست‌جمهوری‌اش می‌گذشت، جایزه صلح نوبل را از آن خود کرد. بسیاری از منتقدان، اوباما را لایق این جایزه نمی‌دانستند و بر این باور بودند که او در آن زمان مدت زیادی در قدرت نبوده که بتوان صلاحیت او را سنجید.
2012: اتحادیه اروپا، جایزه صلح نوبل
جایزه صلح نوبل سال 2012 به‌خاطر آنچه کمیته نوبل «بیش از شش دهه همکاری برای پیشبرد صلح و مصالحه، دموکراسی و حقوق بشر در اروپا» عنوان کرد، به اتحادیه اروپا اهدا شد، با این‌حال این انتخاب صدای بسیاری از منتقدان را درآورد. این دست منتقدان بر این باور بودند که اتحادیه اروپا با مشکلات اقتصادی، از جمله بحران بدهی یونان دست‌وپنجه نرم می‌کند و هم‌زمان بسیاری از کشورهای اروپایی در حال تولید اسلحه و فروش آن به کشورهایی هستند که به‌راحتی حقوق بشر را با همین سلاح‌ها نقض می‌کنند.
1973: هنری کیسینجر، جایزه صلح نوبل
در این سال جایزه صلح نوبل برای تلاش‌های له دوک تو، رئیس کمیته سازماندهی مرکزی حزب کمونیست ویتنام و هنری کیسینجر، وزیر خارجه وقت آمریکا، برای برقراری آتش‌بس اعطا شد. این انتخاب هم انتقادات زیادی را به دنبال داشت، چراکه کیسینجر هم‌زمان با گفت‌و‌گوهای صلح دستور بمباران شهر هانوی را صادر کرده بود. له دوک تو با اظهار اینکه هنوز صلحی برقرار نشده و دولت‌های ایالات متحده و ویتنام جنوبی توافق صلح پاریس را زیر پا گذاشته‌اند، از دریافت جایزه خودداری کرد و برخی از اعضای کمیته صلح نوبل که علیه کیسینجر رأی داده بودند هم در اعتراض استعفا کردند.
1994: یاسر عرفات، شیمون پرز، جایزه صلح نوبل
یاسر عرفات، رهبر فلسطینی و شیمون پرز، وزیر خارجه اسرائيل و اسحاق رابین، نخست‌وزیر اسرائيل، به‌خاطر تلاش برای توافق اسلو، در سال 1994 مشترکا برنده جایزه صلح نوبل شدند. این انتخاب هم جنجال‌برانگیز شد و یک عضو کمیته نوبل در پی اتخاذ این تصمیم عرفات را «تروریست» خوانده و استعفا داد. مذاکرات صلح هم متوقف شدند و درگیری‌های اسرائيل و فلسطین هنوز هم ادامه دارد.

در سالی که پس از دهه‌ها، تهدیدات هسته‌ای بار دیگر پررنگ شده و هراس از به‌راه‌افتادن جنگ اتمی دیگری قدرت‌های جهانی را به تکاپو انداخته، جایزه صلح نوبل به کمیته‌ای بین‌المللی برای ازبین‌بردن سلاح‌های هسته‌ای رسید. کمپین بین‌المللی مبارزه با سلاح‌های هسته‌ای (آیکن) که ائتلافی ‌است مستقر در ژنو و متشکل از فعالان ضد سلاح هسته‌ای سراسر جهان، روز گذشته به‌خاطر پیش‌بردن گفت‌و‌گوهایی که به معاهده‌ای در سازمان ملل منجر شد، جایزه صلح نوبل را کسب کرد. کمیته نروژی نوبل در بیانیه‌ای دلیل اعطای جایزه صلح به این گروه را این‌چنین توضیح داد: «این سازمان به‌خاطر فعالیتش در زمینه جلب‌کردن توجه‌ها به پیامدهای فاجعه‌بار انسانی استفاده از هرگونه سلاح هسته‌ای و تلاش‌های پیشگامانه‌اش برای دستیابی به معاهده ممنوعیت چنین سلاح‌هایی، جایزه صلح را دریافت می‌کند».بریت ریس آندرسون، رئيس کمیته صلح نوبل، هنگام اعلام نام برنده این جایزه گفت: «ما در جهان زندگی می‌کنیم که در آن خطر استفاده از سلاح‌های هسته‌‌ای بیشتر از هر زمان دیگری است». او از جمله به تنش‌ها و نگرانی‌ها در رابطه با تلاش‌های کره‌شمالی برای استفاده از سلاح‌های هسته‌ای اشاره کرد. ریس آندرسن از دولت‌های مسلح به سلاح‌های هسته‌ای خواست تا مذاکرات خود را برای ازبین‌بردن تدریجی این سلاح‌ها آغاز کنند. به‌نظر می‌رسد اعطای این جایزه به آیکن، جوابی است به 9 کشور دارای سلاح هسته‌ای که مذاکرات در این زمینه را تحریم کرده‌اند و معاهده منع استفاده از سلاح‌های هسته‌ای را انحرافی خطرناک و ساده‌انگارانه می‌خوانند. در ماه جولاي، ۱۲۲ کشور جهان، معاهده سازمان ملل متحد برای ممنوعیت و در نهایت ازبین‌بردن تمام سلاح‌های هسته‌ای را امضا کردند، اما هیچ‌یک از ۹ قدرت هسته‌ای شناخته‌شده جهان- از جمله بریتانیا و ایالات متحده- آن را نپذیرفتند. این انتخاب در ضمن اعلام حمایتی است از اعضای این کمیته فراگیر و همچنین دیپلمات‌های سازمان ملل متحد که مسئولیت کامل مذاکرات را برعهده داشتند.آیکن هم در بیانیه‌ای این جایزه را ادای احترامی به تلاش‌های خستگی‌ناپذیر میلیون‌ها نفر از مبارزانی در سراسر جهان خواند که با صدایی بلند به سلاح هسته‌ای اعتراض کرده‌اند و می‌گویند این سلاح‌ها باید برای هميشه از روی زمین ما برداشته شوند».ایالات‌متحده و روسیه که بزرگ‌ترین ذخایر تسلیحات هسته‌ای را در اختیار دارند، گفته بودند این معاهده هیچ کاری برای کاهش درگیری هسته‌ای احتمالی نمی‌کند و حتی ممکن است آن را افزایش دهد. کمیته صلح نوبل در بیانیه خود اعلام کرد که یک ممنوعیت قانونی بین‌المللی به‌تنهایی حتی قادر به حذف یک سلاح اتمی هم نخواهد بود و تاکنون نه کشورهای دارای سلاح هسته‌ای و نه نزدیک‌ترین متحدان آنها از معاهده منع تسلیحات هسته‌ای حمایت نکرده‌اند. طبق معاهده‌ای که در ماه جولاي سال جاری میلادی در سازمان ملل مطرح شد و بسیاری از کشورها آن را امضا کردند، استفاده از سلاح‌های هسته‌ای، تهدید به استفاده از این سلاح‌ها، آزمایش، توسعه، تولید، مالکیت، انتقال و ساخت نیروگاه هسته‌ای در کشورهای دیگر ممنوع است.«کمپین جهانی برای نابودی تسلیحات هسته‌ای»، ائتلافی از صدها سازمان غیردولتی، ۱۰ سال قبل تشکیل شده و در ژنو سوئیس مستقر است. این گروه ۹ میلیون کرون سوئدی (۱.۱میلیون دلار،) همراه با یک مدال و دیپلم در مراسمی در ماه دسامبر دریافت خواهد کرد.در سال ۲۰۱۳ هم سازمان منع سلاح‌های شیمیایی (OPCW) برنده جایزه صلح نوبل شد. این سازمان که مقر آن در لاهه است، سازمانی بین‌المللی است که وظیفه آن نظارت بر اجرای قراردادهای بین‌المللی در زمینه منع سلاح‌های شیميایی است. در سال ۲۰۱۳، کمیته صلح نوبل نروژ یکی از انگیزه‌های خود را برای تقدیر از سازمان منع سلاح‌های شیمیایی، دادن پیامی به دولت‌های آمریکا و روسیه اعلام کرده بود تا این دولت‌ها تشویق شوند برای منع سلاح‌های شیمیایی فعال‌تر شوند.این جایزه زمانی به کمپین بین‌المللی مبارزه با سلاح‌های هسته‌ای داده شده که با بالاگرفتن اختلاف‌ها میان ایالات‌متحده و کره‌شمالی، نگرانی‌ها درباره آغاز جنگی هسته‌ای بالا گرفته است.
در چنین شرایطی برای دومین‌بار در طول چهار سال اخیر یک کمیته مبارزه با سلاح‌های هسته‌ای برنده جایزه صلح نوبل می‌شود؛ گروهی که تلاش‌هایش به رسیدن به ‌توافق منع سلاح هسته‌ای در سازمان ملل منجر شده است. آیکن در بیانیه خود معاهده را این‌طور خوانده است: «جایگزین بسیار مورد نیاز برای جهانی که در آن تهدیدات تخریب جمعی در حال افزایش است».

جایزه‌های جنجالی نوبل
2009: باراک اوباما، جایزه صلح نوبل

رئیس‌جمهوری ایالات‌متحده در سال 2009 و درحالی‌که تنها 9 ماه از ریاست‌جمهوری‌اش می‌گذشت، جایزه صلح نوبل را از آن خود کرد. بسیاری از منتقدان، اوباما را لایق این جایزه نمی‌دانستند و بر این باور بودند که او در آن زمان مدت زیادی در قدرت نبوده که بتوان صلاحیت او را سنجید.
2012: اتحادیه اروپا، جایزه صلح نوبل
جایزه صلح نوبل سال 2012 به‌خاطر آنچه کمیته نوبل «بیش از شش دهه همکاری برای پیشبرد صلح و مصالحه، دموکراسی و حقوق بشر در اروپا» عنوان کرد، به اتحادیه اروپا اهدا شد، با این‌حال این انتخاب صدای بسیاری از منتقدان را درآورد. این دست منتقدان بر این باور بودند که اتحادیه اروپا با مشکلات اقتصادی، از جمله بحران بدهی یونان دست‌وپنجه نرم می‌کند و هم‌زمان بسیاری از کشورهای اروپایی در حال تولید اسلحه و فروش آن به کشورهایی هستند که به‌راحتی حقوق بشر را با همین سلاح‌ها نقض می‌کنند.
1973: هنری کیسینجر، جایزه صلح نوبل
در این سال جایزه صلح نوبل برای تلاش‌های له دوک تو، رئیس کمیته سازماندهی مرکزی حزب کمونیست ویتنام و هنری کیسینجر، وزیر خارجه وقت آمریکا، برای برقراری آتش‌بس اعطا شد. این انتخاب هم انتقادات زیادی را به دنبال داشت، چراکه کیسینجر هم‌زمان با گفت‌و‌گوهای صلح دستور بمباران شهر هانوی را صادر کرده بود. له دوک تو با اظهار اینکه هنوز صلحی برقرار نشده و دولت‌های ایالات متحده و ویتنام جنوبی توافق صلح پاریس را زیر پا گذاشته‌اند، از دریافت جایزه خودداری کرد و برخی از اعضای کمیته صلح نوبل که علیه کیسینجر رأی داده بودند هم در اعتراض استعفا کردند.
1994: یاسر عرفات، شیمون پرز، جایزه صلح نوبل
یاسر عرفات، رهبر فلسطینی و شیمون پرز، وزیر خارجه اسرائيل و اسحاق رابین، نخست‌وزیر اسرائيل، به‌خاطر تلاش برای توافق اسلو، در سال 1994 مشترکا برنده جایزه صلح نوبل شدند. این انتخاب هم جنجال‌برانگیز شد و یک عضو کمیته نوبل در پی اتخاذ این تصمیم عرفات را «تروریست» خوانده و استعفا داد. مذاکرات صلح هم متوقف شدند و درگیری‌های اسرائيل و فلسطین هنوز هم ادامه دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.