فرصت تاریخی برای ایران
دکتر قطبالدین صادقی
برگزاری همهپرسی در قانون اساسی عراق پیشبینی شده است. اتفاق غیرمترقبهای نیست. برخی، کشور عراق به این شکل را یک کشور جعلی میدانند که (نقشهاش را) در پایان جنگ جهانی اول افرادی از انگلیس و فرانسه ترسیم کردهاند. در تمام این سالیان حقوق کردهای آن کشور به شکلهای گوناگون انکار شده و حقوق ملی، نژادی، فرهنگی، اقتصادی آنها نادیده گرفته شده است. در عملیات انفال صدام 182 هزار نفر از آنها را زندهبهگور کردند؛ در حلبچه پنج هزار نفر را در بمباران شیمیایی نابود کردند، پنج هزار روستا را با خاک یکسان کردند، در تمام چشمههایشان سیمان و آهک ریختند. با روشهای بسیار فاشیستی و بعثی، بدترین ضربهها را به روح و روان اقتصاد فقیرشان زدند. بالاخره آنها هم باید راهحلی بیندیشند و راهحلشان یک همهپرسی مسالمتآمیز است. به نظر من حق تعیین سرنوشت یکی از اصول اساسی حقوق بشر و سازمان ملل است. چگونه میتوان آن را انکار کرد؟ باید به درخواستهای انسانی، فرهنگی و سیاسی آنها احترام بگذاریم. فراموش نکردهایم انفال اتفاق افتاد برای اینکه پیشمرگان حزب دموکرات سپاه و ارتش رفته بودند تا کرکوک و پالایشگاه کرکوک را منفجر کنند و صدام انتقامش را اینگونه گرفت. بهخاطر همکاری با نیروهای ایرانی در جنگ بود که 182 هزار نفر را زنده بهگور کردند. بمباران شیمیایی حلبچه اتفاق افتاد برای آنکه نیروهای ایرانی در آنموقع در شهر حلبچه بودند. آنها برای همکاری و همفکری و همدلی با ایرانیها تاوان سنگینی دادند. سؤال این است با این پشتوانه تاریخی ایرانیها چگونه میتوانند به آنها کمک کنند؟ اگر کشوری در آنجا باشد، واسطهای نیرومند خواهد بود میان ایران و آن افراطیگری و وحشیگری داعش و... . در درازمدت نیز بهنظرم در تأمین امنیت منطقه و روابط حسنه با ایران مثمر ثمر خواهد بود. آمریکا، ترکیه و سازمان ملل هم ناچار خواهند شد بپذیرند. تحلیلم این است که اگر آمریکا موافق نبود، هرگز همهپرسی برگزار نمیشد. به بازیهای سطحی نباید توجه شود. سال گذشته آقای بارزانی به آمریکا سفر کرده بود و دو روز بعد از برگشت کنفرانس مطبوعاتی برگزار کرد. اولین نکتهای که گفت، همین همهپرسی بود. اگر با آنها هماهنگ نکرده بود، امکان نداشت. بهنظر من همه قدرتهای منطقه بالاخره باید بپذیرند واقعیت انکارناپذیری وجود دارد و مردمانی هستند رنجدیده و مبارز با تفکر و اقتصاد و فرهنگی متفاوت؛ مردمی صلحطلب که به هیچ کشوری حمله و دستدرازی نمیکنند و فقط میخواهند آب و خاک و لباس و فرهنگ و زبانشان را حفظ کنند. البته در مورد ترکیه میدانم نگران 17 استان کردنشین است. در ترکیه 24 میلیون نفر کرد وجود دارد و یک سازمان مخالف بسیار نیرومند. ترکیه باید مسئلهاش را درون مرزهای خود و با کردهای آنجا حل کند. با انکار آرزوهای ملی کردهای عراق و سرکوبکردن آنها یا فشارآوردن نمیتواند مشکلش را حل کند. سوریه هم چنین است. آنها نگران واکنشهای بعدی کردهای خودشان هستند، و گرنه ترکیه نباید در امور عراق دخالت کند؛ این مسئله داخلی خودشان است. ما بهعنوان ایرانی واقعا باید بتوانیم پشتیبان قلبی و فکری و روحی آنها باشیم. این یک فرصت تاریخی در توسعه فرهنگ و سیاست و (توان) سرزمین خودمان است که نباید آن را از دست بدهیم.
برگزاری همهپرسی در قانون اساسی عراق پیشبینی شده است. اتفاق غیرمترقبهای نیست. برخی، کشور عراق به این شکل را یک کشور جعلی میدانند که (نقشهاش را) در پایان جنگ جهانی اول افرادی از انگلیس و فرانسه ترسیم کردهاند. در تمام این سالیان حقوق کردهای آن کشور به شکلهای گوناگون انکار شده و حقوق ملی، نژادی، فرهنگی، اقتصادی آنها نادیده گرفته شده است. در عملیات انفال صدام 182 هزار نفر از آنها را زندهبهگور کردند؛ در حلبچه پنج هزار نفر را در بمباران شیمیایی نابود کردند، پنج هزار روستا را با خاک یکسان کردند، در تمام چشمههایشان سیمان و آهک ریختند. با روشهای بسیار فاشیستی و بعثی، بدترین ضربهها را به روح و روان اقتصاد فقیرشان زدند. بالاخره آنها هم باید راهحلی بیندیشند و راهحلشان یک همهپرسی مسالمتآمیز است. به نظر من حق تعیین سرنوشت یکی از اصول اساسی حقوق بشر و سازمان ملل است. چگونه میتوان آن را انکار کرد؟ باید به درخواستهای انسانی، فرهنگی و سیاسی آنها احترام بگذاریم. فراموش نکردهایم انفال اتفاق افتاد برای اینکه پیشمرگان حزب دموکرات سپاه و ارتش رفته بودند تا کرکوک و پالایشگاه کرکوک را منفجر کنند و صدام انتقامش را اینگونه گرفت. بهخاطر همکاری با نیروهای ایرانی در جنگ بود که 182 هزار نفر را زنده بهگور کردند. بمباران شیمیایی حلبچه اتفاق افتاد برای آنکه نیروهای ایرانی در آنموقع در شهر حلبچه بودند. آنها برای همکاری و همفکری و همدلی با ایرانیها تاوان سنگینی دادند. سؤال این است با این پشتوانه تاریخی ایرانیها چگونه میتوانند به آنها کمک کنند؟ اگر کشوری در آنجا باشد، واسطهای نیرومند خواهد بود میان ایران و آن افراطیگری و وحشیگری داعش و... . در درازمدت نیز بهنظرم در تأمین امنیت منطقه و روابط حسنه با ایران مثمر ثمر خواهد بود. آمریکا، ترکیه و سازمان ملل هم ناچار خواهند شد بپذیرند. تحلیلم این است که اگر آمریکا موافق نبود، هرگز همهپرسی برگزار نمیشد. به بازیهای سطحی نباید توجه شود. سال گذشته آقای بارزانی به آمریکا سفر کرده بود و دو روز بعد از برگشت کنفرانس مطبوعاتی برگزار کرد. اولین نکتهای که گفت، همین همهپرسی بود. اگر با آنها هماهنگ نکرده بود، امکان نداشت. بهنظر من همه قدرتهای منطقه بالاخره باید بپذیرند واقعیت انکارناپذیری وجود دارد و مردمانی هستند رنجدیده و مبارز با تفکر و اقتصاد و فرهنگی متفاوت؛ مردمی صلحطلب که به هیچ کشوری حمله و دستدرازی نمیکنند و فقط میخواهند آب و خاک و لباس و فرهنگ و زبانشان را حفظ کنند. البته در مورد ترکیه میدانم نگران 17 استان کردنشین است. در ترکیه 24 میلیون نفر کرد وجود دارد و یک سازمان مخالف بسیار نیرومند. ترکیه باید مسئلهاش را درون مرزهای خود و با کردهای آنجا حل کند. با انکار آرزوهای ملی کردهای عراق و سرکوبکردن آنها یا فشارآوردن نمیتواند مشکلش را حل کند. سوریه هم چنین است. آنها نگران واکنشهای بعدی کردهای خودشان هستند، و گرنه ترکیه نباید در امور عراق دخالت کند؛ این مسئله داخلی خودشان است. ما بهعنوان ایرانی واقعا باید بتوانیم پشتیبان قلبی و فکری و روحی آنها باشیم. این یک فرصت تاریخی در توسعه فرهنگ و سیاست و (توان) سرزمین خودمان است که نباید آن را از دست بدهیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.