|

شجريان؛ مرزبان امين هنر

نورالدين ميرفخرايي: قطعه‌ای را که در بیان عواطفم به ستایش‌شده‌ترین هنرمند قرون و اعصار این آب و خاک یعنی قله رفیع و مرتفع موسیقی ایران‌زمین استاد محمدرضا شجریان سروده‌ام، به مناسبت اول مهرماه هفتادوهفتمین سالروز تولد آن نازنین به شما تقدیم می‌کنم. خداوند بزرگ را سپاسگزارم که با این قطعه تنیده ز دل و بافته ز جان توانستم اندکی از دین خودم، هم‌نسلانم و مردم ایران را به این مرد بزرگ ادا کنم. متجاوز از 40 سال است که ذهن و ضمیر من همواره مشغول به او بوده است و سایه‌وار در تعقیب او بوده‌ام.
من چشم ازو چگونه توانم نگاه‌ داشت
که‌اول نظر به دیدن او دیده‌ور شدم
تا رفتنش ببینم و گفتنش بشنوم
از پای تا به سر همه سمع و بصر شدم
او را خود التفات نبودش به صید من
من خویشتن اسیر کمند نظر شدم
در عزیزترین شب عمرم، چهارشنبه 30دي 1394 ساعتی در حضور او و تنی چند از دوستان مشترک سخن گفتم و تابلوی اشعارم را به او تقدیم کردم. ویژگی شاخص این اشعار آن است که عناوین آثار این شجر تنومند و تناور گلستان موسیقی ایران در آن درج شده است.
به باور من عوامل متعددی را می‌توان در تعلیل و تبیین موفقیت‌های شگفت‌انگیز استاد محمدرضا شجریان برشمرد که در این مجال اندک فرصت پرداختن به ‌آن نیست و مهتاب شبی خواهد و آسوده‌سری. لیکن اجمالا به دو ویژگی بارز و اساسی که موجبات نیل او به این جایگاه دست‌نیافتنی را فراهم کرد، اشاره می‌کنم. نخست «اقتدار رومی» و «اعتمادبه‌نفس» غیرقابل توصیف او که ملهم از یقین قلبی و باور او به حقانیت و درستی مسیر انتخاب‌شده بود و دیگری «صبر و بردباری مثال‌زدنی ایشان». شجریان مسیر پرمشقت و مخالفت از دامنه تا قله را آهسته و پیوسته پیمود. مسحور و فریفته جاذبه‌های بین راه نشد. راه میان‌بری هم نرفت. تنها زاد راه و توشه این کوه‌نورد ماهر برای پیمودن این راه صعب و طولانی «صبوری» او بود.
گویند سنگ لعل شود در مقام صبر/ آری شود و لیک به خون جگر شود
استاد محمدرضا شجریان، آرش‌‌وار سرحدات هنر آوازی این بوم‌و‌بر را تا غایة‌‌القصوی و دورترین نقطه ممکن گسترش داد و سالیانی متمادی چون مرزبانی امین خود را وقف صیانت و حراست از این ساحت متعالی کرد.
چه بسیار زنان و مردانی که آشنایی خود با استوانه‌های استوار و ارکان رکین ادب پارسی را مرهون و مدیون آوازهای دلنشین او هستند. گویی سعدی این عبارت گلستان را در منزلت او و درحالی‌که چشم بر چشمان او دوخته، گفته: «خوش‌آوازی که به حنجره داوودی آب از جریان و مرغ از طیران باز دارد، پس به وسیلت این فضیلت دل مشتاقان صید کند و ارباب معنی به منادمت او رغبت نمایند و به انواع خدمت کنند».
او اینک با جسمی خسته از کشاکش دهر در بستر بیماری است، لیکن یقین دارم ملتی که همواره قدردان تلاش‌های بی‌وقفه او در ارتقای فرهنگ و هنر ایران بوده‌اند، برای سلامت او به درگاه خداوند بزرگ دعا می‌کنند.
پایان سخنم این بیت از «سایه» است که در آن شب نیز در تقدیر از نیم‌قرن مجاهدت فرهنگی برایش خواندم و برق شوق به چشمانش و لبخند رضایت به لبانش آوردم:
ای دوست شاد باش که شادی سزای توست
این گنج فرد طاقت رنج‌آزمای توست
بخشی از شعر نورالدین میرفخرایی
می‌کند بیتابی اندر کف قلم
تا نگارد شرح عشق آن صنم
با نوایش دین و دل از من ربود
بنده‌اش شد هر که آوایش شنود
من چه گویم یک رگم هشیار نیست
چون تو دلداری به‌ عالم یار نیست
تو ز مادر زاده‌ای آوازخوان
باشد این لطف خدایت بی‌گمان
عزم و جزم و پشتکاری‌ات بزرگ
پایه‌های خلق آثاری سترگ

نورالدين ميرفخرايي: قطعه‌ای را که در بیان عواطفم به ستایش‌شده‌ترین هنرمند قرون و اعصار این آب و خاک یعنی قله رفیع و مرتفع موسیقی ایران‌زمین استاد محمدرضا شجریان سروده‌ام، به مناسبت اول مهرماه هفتادوهفتمین سالروز تولد آن نازنین به شما تقدیم می‌کنم. خداوند بزرگ را سپاسگزارم که با این قطعه تنیده ز دل و بافته ز جان توانستم اندکی از دین خودم، هم‌نسلانم و مردم ایران را به این مرد بزرگ ادا کنم. متجاوز از 40 سال است که ذهن و ضمیر من همواره مشغول به او بوده است و سایه‌وار در تعقیب او بوده‌ام.
من چشم ازو چگونه توانم نگاه‌ داشت
که‌اول نظر به دیدن او دیده‌ور شدم
تا رفتنش ببینم و گفتنش بشنوم
از پای تا به سر همه سمع و بصر شدم
او را خود التفات نبودش به صید من
من خویشتن اسیر کمند نظر شدم
در عزیزترین شب عمرم، چهارشنبه 30دي 1394 ساعتی در حضور او و تنی چند از دوستان مشترک سخن گفتم و تابلوی اشعارم را به او تقدیم کردم. ویژگی شاخص این اشعار آن است که عناوین آثار این شجر تنومند و تناور گلستان موسیقی ایران در آن درج شده است.
به باور من عوامل متعددی را می‌توان در تعلیل و تبیین موفقیت‌های شگفت‌انگیز استاد محمدرضا شجریان برشمرد که در این مجال اندک فرصت پرداختن به ‌آن نیست و مهتاب شبی خواهد و آسوده‌سری. لیکن اجمالا به دو ویژگی بارز و اساسی که موجبات نیل او به این جایگاه دست‌نیافتنی را فراهم کرد، اشاره می‌کنم. نخست «اقتدار رومی» و «اعتمادبه‌نفس» غیرقابل توصیف او که ملهم از یقین قلبی و باور او به حقانیت و درستی مسیر انتخاب‌شده بود و دیگری «صبر و بردباری مثال‌زدنی ایشان». شجریان مسیر پرمشقت و مخالفت از دامنه تا قله را آهسته و پیوسته پیمود. مسحور و فریفته جاذبه‌های بین راه نشد. راه میان‌بری هم نرفت. تنها زاد راه و توشه این کوه‌نورد ماهر برای پیمودن این راه صعب و طولانی «صبوری» او بود.
گویند سنگ لعل شود در مقام صبر/ آری شود و لیک به خون جگر شود
استاد محمدرضا شجریان، آرش‌‌وار سرحدات هنر آوازی این بوم‌و‌بر را تا غایة‌‌القصوی و دورترین نقطه ممکن گسترش داد و سالیانی متمادی چون مرزبانی امین خود را وقف صیانت و حراست از این ساحت متعالی کرد.
چه بسیار زنان و مردانی که آشنایی خود با استوانه‌های استوار و ارکان رکین ادب پارسی را مرهون و مدیون آوازهای دلنشین او هستند. گویی سعدی این عبارت گلستان را در منزلت او و درحالی‌که چشم بر چشمان او دوخته، گفته: «خوش‌آوازی که به حنجره داوودی آب از جریان و مرغ از طیران باز دارد، پس به وسیلت این فضیلت دل مشتاقان صید کند و ارباب معنی به منادمت او رغبت نمایند و به انواع خدمت کنند».
او اینک با جسمی خسته از کشاکش دهر در بستر بیماری است، لیکن یقین دارم ملتی که همواره قدردان تلاش‌های بی‌وقفه او در ارتقای فرهنگ و هنر ایران بوده‌اند، برای سلامت او به درگاه خداوند بزرگ دعا می‌کنند.
پایان سخنم این بیت از «سایه» است که در آن شب نیز در تقدیر از نیم‌قرن مجاهدت فرهنگی برایش خواندم و برق شوق به چشمانش و لبخند رضایت به لبانش آوردم:
ای دوست شاد باش که شادی سزای توست
این گنج فرد طاقت رنج‌آزمای توست
بخشی از شعر نورالدین میرفخرایی
می‌کند بیتابی اندر کف قلم
تا نگارد شرح عشق آن صنم
با نوایش دین و دل از من ربود
بنده‌اش شد هر که آوایش شنود
من چه گویم یک رگم هشیار نیست
چون تو دلداری به‌ عالم یار نیست
تو ز مادر زاده‌ای آوازخوان
باشد این لطف خدایت بی‌گمان
عزم و جزم و پشتکاری‌ات بزرگ
پایه‌های خلق آثاری سترگ

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.