با ميانجيگري مصر، حماس اعلام كرد كه با فتح گفت و گو ميكند
آشتي پس از يك دهه
گروه حماس که از یک دهه پیش کنترل غزه را در اختیار گرفته، پس از ماهها تلاش مصر برای میانجیگری میان دو گروه رقیب و در تغییر موضعی چشمگیر در نهایت به درخواستهای جنبش فتح تن داد. حماس یکشنبهشب با انتشار بیانیهای اعلام کرد شروط کلیدی «محمود عباس»، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین را میپذیرد و کمیته اداری غزه را لغو میکند؛ کمیتهای که عباس و مقامات تشکیلات خودگردان فلسطین آن را حاکمیتی موازی میخواندند. حماس حدود 10 سال پیش و پس از شکست جنبش فتح در انتخابات پارلمانی با توسل به زور، نیروهای وفادار به محمود عباس را از غزه بیرون کرد و از آن زمان فلسطینیها در دو منطقه، تحت دو حاکمیت جداگانه زندگی کردهاند. تشکیلات خودگردان فلسطین به ریاست محمود عباس فقط بر بخشهای اشغالی کرانه باختری رود اردن کنترل دارد و حماس نیز کنترل نوار غزه را در دست گرفته است. در تمام این 10 سال تلاشهای کشورها و گروههای مختلف برای آشتی میان این دو گروه سیاسی همواره شکست خورده است. بااینحال پس از 10 سال حماس در بیانیه خود از دولت توافقی به ریاست عباس دعوت کرد به غزه برگردد و همچنین اعلام کرد آماده گفتوگو با جنبش فتح است. دولت توافقی
در سال 2014 شکل گرفت، اما از آن زمان نتوانسته اداره غزه را بر عهده بگیرد. در بیانیه اخیر آمده است: «حماس از حکومت توافقی دعوت میکند به غزه بیاید و مأموریت خود را انجام دهد و وظایف خود را در نوار غزه بیدرنگ بر عهده بگیرد. حماس همچنان برگزاری انتخابات عمومی را میپذیرد».
واکنش فتح
ساعاتی پس از انتشار بیانیه حماس، جنبش فتح به آن واکنش نشان داد. یکی از مقامات ارشد این جنبش از این گام حماس استقبال کرد، اما گفت فتح پیش از برداشتن هر قدمی در این زمینه، خواستار ضمانت اجرائی برای وعدههای حماس است. محمود العلول در گفتوگو با رادیو صدای فلسطین خبرهای منتشرشده را «دلگرمکننده» خواند، اما هشدار داد: «ما پیش از برداشتن قدم بعدی، خواستار مشاهده اقدامی عملی هستیم».
میانجیگری مصر
تصمیم اخیر حماس پس از مذاکرات جداگانه روزهای اخیر نمایندگان فتح و حماس با مقامات مصری در قاهره گرفته شد و حماس هم در بیانیه خود این نکته را تأیید کرده است: «این تصمیم پاسخی به تلاشهای بزرگوارانه مصریها بود که گویای تمایل مصریها به پایاندادن به اختلاف و حصول آشتی و بر پایه تمایل ما به وحدت ملی بود». براساس گزارشها یک تیم به مدیریت اسماعیل هنیه، رهبر حماس، تقریبا یک هفته در قاهره پایتخت مصر حضور داشت. درهمینحال یک هیئت از جنبش فتح به رهبری محمود عباس نیز چند روز پیش در قاهره بود. حماس گفته است آماده بود در قاهره با فتح و دیگر شاخههای سیاسی درباره حکومت متحد فلسطینی گفتوگو کند. براساس گزارشها تغییر موضع حماس نشاندهنده فصل جدیدی در روابط مصر و حماس است که پس از آن حاصل شد که این گروه با تغییر لحن منشور خود در ماه می، خود را تا حدود زیادی از اخوانالمسلمین جدا کرد. دولت کنونی مصر یکی از دشمنان سرسخت اخوانالمسلمین است. گروه اخوانالمسلمین که پس از انتخابات سال 2012 مصر توانسته بود قدرت را در اختیار بگیرد، سال بعد از آن از سوی ارتش سرنگون شد و از آن زمان فعالیت این گروه در مصر ممنوع بوده و محمد مرسی،
رئیسجمهور پیشین مصر و بسیاری از اعضای اخوانالمسلمین مصر بازداشت شدند و به زندان افتادند.
فشار بر حماس
گروه حماس هم سالهاست در باریکه غزه در انزوا فعالیت میکند و سه جنگ با اسرائیل را پشت سرگذاشته است. گذرگاههای مرزی بهسوی اسرائیل و مصر مسدود شدهاند. شرایط زندگی در باریکه غزه برای دو میلیون نفر از ساکنان آن هر روز رو به وخامت میگذارد و دسترسی به آب آشامیدنی و برق کمتر میشود. در ماه مارس و پس از آنکه حماس کمیتهای اداری برای مدیریت امور غزه تشکیل داد، محمود عباس در سلسله اقداماتی تنبيهی این گروه را زیر فشار قرار داد. این اقدامات شامل قطع دستمزدهای کارمندان دولت ساکن غزه و کاهش تجهیزات تأمین برق نوار غزه بود. حماس در آن زمان اعلام کرد این کمیته را بعد از آن تشکیل داده که دولت وحدت ملی در قبول مسئولیت اداره غزه ناکام ماند. به گفته خلیل شاهین، تحلیلگر سیاسی، بهدلیل فشارهای فتح و جناحهای دیگر سازمان آزادیبخش فلسطین، منحلکردن کمیته اجتنابناپذیر بود. آنطورکه شاهین به الجزیره گفته، حماس پس از تشکیل این کمیته منزوی شده بود و فشارهای عباس علیه غزه هم شرایط سیاسی و اقتصادی این منطقه را با مشکل روبهرو کرده بود. هرچند به گفته این تحلیلگر سیاسی، منحلکردن این کمیته به معنای این نیست که حماس کنترل مؤسسات
تشکیلات خودگردان فلسطینی در غزه را واگذار میکند. مشکلات دو گروه سیاسی فلسطینی ریشهای است و هنوز روشن نیست که طرح آشتی جدید تا چه اندازه میتواند در پایاندادن به اختلافات شدید بین جنبش الفتح و حماس کمک کند. هرگونه طرح آشتی با موانع اساسی مواجه است؛ برای مثال هنوز مشخص نیست که آیا حماس حاضر است نیروهای امنیتی خود را زیر کنترل محمود عباس، رئیس حکومت خودگردان فلسطین، قرار دهد یا خیر.
گروه حماس که از یک دهه پیش کنترل غزه را در اختیار گرفته، پس از ماهها تلاش مصر برای میانجیگری میان دو گروه رقیب و در تغییر موضعی چشمگیر در نهایت به درخواستهای جنبش فتح تن داد. حماس یکشنبهشب با انتشار بیانیهای اعلام کرد شروط کلیدی «محمود عباس»، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین را میپذیرد و کمیته اداری غزه را لغو میکند؛ کمیتهای که عباس و مقامات تشکیلات خودگردان فلسطین آن را حاکمیتی موازی میخواندند. حماس حدود 10 سال پیش و پس از شکست جنبش فتح در انتخابات پارلمانی با توسل به زور، نیروهای وفادار به محمود عباس را از غزه بیرون کرد و از آن زمان فلسطینیها در دو منطقه، تحت دو حاکمیت جداگانه زندگی کردهاند. تشکیلات خودگردان فلسطین به ریاست محمود عباس فقط بر بخشهای اشغالی کرانه باختری رود اردن کنترل دارد و حماس نیز کنترل نوار غزه را در دست گرفته است. در تمام این 10 سال تلاشهای کشورها و گروههای مختلف برای آشتی میان این دو گروه سیاسی همواره شکست خورده است. بااینحال پس از 10 سال حماس در بیانیه خود از دولت توافقی به ریاست عباس دعوت کرد به غزه برگردد و همچنین اعلام کرد آماده گفتوگو با جنبش فتح است. دولت توافقی
در سال 2014 شکل گرفت، اما از آن زمان نتوانسته اداره غزه را بر عهده بگیرد. در بیانیه اخیر آمده است: «حماس از حکومت توافقی دعوت میکند به غزه بیاید و مأموریت خود را انجام دهد و وظایف خود را در نوار غزه بیدرنگ بر عهده بگیرد. حماس همچنان برگزاری انتخابات عمومی را میپذیرد».
واکنش فتح
ساعاتی پس از انتشار بیانیه حماس، جنبش فتح به آن واکنش نشان داد. یکی از مقامات ارشد این جنبش از این گام حماس استقبال کرد، اما گفت فتح پیش از برداشتن هر قدمی در این زمینه، خواستار ضمانت اجرائی برای وعدههای حماس است. محمود العلول در گفتوگو با رادیو صدای فلسطین خبرهای منتشرشده را «دلگرمکننده» خواند، اما هشدار داد: «ما پیش از برداشتن قدم بعدی، خواستار مشاهده اقدامی عملی هستیم».
میانجیگری مصر
تصمیم اخیر حماس پس از مذاکرات جداگانه روزهای اخیر نمایندگان فتح و حماس با مقامات مصری در قاهره گرفته شد و حماس هم در بیانیه خود این نکته را تأیید کرده است: «این تصمیم پاسخی به تلاشهای بزرگوارانه مصریها بود که گویای تمایل مصریها به پایاندادن به اختلاف و حصول آشتی و بر پایه تمایل ما به وحدت ملی بود». براساس گزارشها یک تیم به مدیریت اسماعیل هنیه، رهبر حماس، تقریبا یک هفته در قاهره پایتخت مصر حضور داشت. درهمینحال یک هیئت از جنبش فتح به رهبری محمود عباس نیز چند روز پیش در قاهره بود. حماس گفته است آماده بود در قاهره با فتح و دیگر شاخههای سیاسی درباره حکومت متحد فلسطینی گفتوگو کند. براساس گزارشها تغییر موضع حماس نشاندهنده فصل جدیدی در روابط مصر و حماس است که پس از آن حاصل شد که این گروه با تغییر لحن منشور خود در ماه می، خود را تا حدود زیادی از اخوانالمسلمین جدا کرد. دولت کنونی مصر یکی از دشمنان سرسخت اخوانالمسلمین است. گروه اخوانالمسلمین که پس از انتخابات سال 2012 مصر توانسته بود قدرت را در اختیار بگیرد، سال بعد از آن از سوی ارتش سرنگون شد و از آن زمان فعالیت این گروه در مصر ممنوع بوده و محمد مرسی،
رئیسجمهور پیشین مصر و بسیاری از اعضای اخوانالمسلمین مصر بازداشت شدند و به زندان افتادند.
فشار بر حماس
گروه حماس هم سالهاست در باریکه غزه در انزوا فعالیت میکند و سه جنگ با اسرائیل را پشت سرگذاشته است. گذرگاههای مرزی بهسوی اسرائیل و مصر مسدود شدهاند. شرایط زندگی در باریکه غزه برای دو میلیون نفر از ساکنان آن هر روز رو به وخامت میگذارد و دسترسی به آب آشامیدنی و برق کمتر میشود. در ماه مارس و پس از آنکه حماس کمیتهای اداری برای مدیریت امور غزه تشکیل داد، محمود عباس در سلسله اقداماتی تنبيهی این گروه را زیر فشار قرار داد. این اقدامات شامل قطع دستمزدهای کارمندان دولت ساکن غزه و کاهش تجهیزات تأمین برق نوار غزه بود. حماس در آن زمان اعلام کرد این کمیته را بعد از آن تشکیل داده که دولت وحدت ملی در قبول مسئولیت اداره غزه ناکام ماند. به گفته خلیل شاهین، تحلیلگر سیاسی، بهدلیل فشارهای فتح و جناحهای دیگر سازمان آزادیبخش فلسطین، منحلکردن کمیته اجتنابناپذیر بود. آنطورکه شاهین به الجزیره گفته، حماس پس از تشکیل این کمیته منزوی شده بود و فشارهای عباس علیه غزه هم شرایط سیاسی و اقتصادی این منطقه را با مشکل روبهرو کرده بود. هرچند به گفته این تحلیلگر سیاسی، منحلکردن این کمیته به معنای این نیست که حماس کنترل مؤسسات
تشکیلات خودگردان فلسطینی در غزه را واگذار میکند. مشکلات دو گروه سیاسی فلسطینی ریشهای است و هنوز روشن نیست که طرح آشتی جدید تا چه اندازه میتواند در پایاندادن به اختلافات شدید بین جنبش الفتح و حماس کمک کند. هرگونه طرح آشتی با موانع اساسی مواجه است؛ برای مثال هنوز مشخص نیست که آیا حماس حاضر است نیروهای امنیتی خود را زیر کنترل محمود عباس، رئیس حکومت خودگردان فلسطین، قرار دهد یا خیر.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.