نگاهی به فیلم «اکسیدان»
کمدی شستهرفته
یاشار نورایی: از مقایسه دو فیلم «اکسیدان» و «ساعت 5 عصر» معذورم زیرا فقط «اکسیدان» را دیدهام... شنیدههایم از زبان دوستان معتمد درباره فیلم مهران مدیری، حاکی از نارضایتی است ولی تا خودم فیلمی را نبینم، نمیتوانم درباره آن نظر بدهم. درباره اکسیدان هم چند نکته به نظرم میرسد که عرض میکنم:
- در دورانی زندگی میکنیم که مهاجرت امری ملموس شده و روزی نیست که خبر کوچ دائمی دوست، عضوی از خانواده یا آشنایی را از ایران به سرزمینهای دور نشنویم. شرایط اجتماعی، فاصله طبقاتی زیاد و چشمانداز ناروشن آینده بهویژه برای جوانان، دلایل کافی برای رفتناند. هرکس که گذرش به یکی از سفارتهای کشورهای پیشرفته افتاده باشد و با هفتخان گرفتن روادید آشنا شده باشد، میداند که وضعیت گذرنامه ایرانی در قیاس با گذرنامههای دیگر که بهراحتی به دارندگانشان اجازه سفر به هر کشوری را میدهند، عملا در بسیاری اوقات گرفتن روادید و ویزا را ناممکن کرده است و وقتی فیلمی مانند «اکسیدان» این موضوع را بستری برای شوخیهای کلامی و فیزیکی میکند، طبیعی است که تماشاگر عادی خوشش میآید.
- شوخیهای اکسیدان در قیاس با فیلمهای دیگر بهاصطلاح کمدی که هنوز در صد سال پیش و ایدههای دمدستی زمینخوردن یا پرتاب کیک ماندهاند، شوخیهای تازهتری است. با شوخیکردن با برخی امور مانند مصرف شراب و گوشت خوک، تماشاگر را سرگرم میکند و یک ایده همیشه جذاب برای عامه تماشاگران یعنی تغییر لباس و هویت را هم به شکل درآمدن یک جوان معمولی ایرانی به قالب کشیش به کار میگیرد تا موفق در خندهگرفتن از تماشاگر عادی شود.
- محدودیت همانقدر که برای فیلمهای مستقل میتواند نابودکننده باشد، برای فیلمهای تجاری که تهیهکننده قوی دارند و میتوانند سالنهای سینمای زیادی را به فیلمشان بدهند، یک موقعیت فروش است. وقتی حوزه هنری با سینماهایی که در اختیار دارد و در حقیقت مال مردم است، با معیارهایی نامشخص و کهنه فیلمی را تحریم میکند، اگر فیلمی مانند اکسیدان آدم بانفوذ و حرفهای مانند منوچهر محمدی را بهعنوان حامی داشته باشد، بهراحتی میتواند به پدیدهای ممنوعه که کنجکاویبرانگیز است، بدل شود و همان سالنهایی که به غیر از سینماهای حوزه دارد را پر از تماشاگر کند.
- نمیتوان انکار کرد که فیلم حامد محمدی در قیاس با دیگر کمدیهای روی پرده یا نمایش دادهشده در امسال، شستهرفتهتر است و بازی جواد عزتی و امیر جعفری بهعنوان دو مرد اصلی ترکیب و انتخاب خوبی است.
- اگر رقابتی میان «اکسیدان» و «ساعت 5 عصر» است، رقابت بر سر یک امکان محدود و مشخص است. ظرفیت سینمای ایران در بهترین حالت و حتی با طولانیکردن زمان اکران، بیشتر از کشاندن دو میلیون نفر از جمعیت 80میلیونی به سینما نیست و نه آنقدر سالن سینما داریم و نه آنقدر فیلم خوب که انتظار فروش بالای 10 میلیارد را برای هر فیلمی داشته باشیم. درباره «اکسیدان» تعریف دهانبهدهان تبلیغ خوبی برای فیلم شد و اگر کسی از دیگری میپرسید که میخواهم بروم سینما، چه فیلمی ببینم؟ خیلیها تماشای «اکسیدان» را پیشنهاد میکردند و ندیدم کسی بقیه را ترغیب به دیدن فیلم مدیری کند.
- اکنون شبکههای اجتماعی که بازتابدهنده واکنشهای فوری نسبت به محصولات هنری هستند، بهراحتی میتوانند وضعیت خیلی از فیلمها را مشخص کنند و نوعی تبلیغ یا ضدتبلیغ مجانی برای فیلمها شدهاند. میتوان واکنشهای فردی در محیطهای مجازی را نسبت به این دو فیلم مقایسه کرد و به این نتیجه رسید که چرا یکی در فروش از دیگری پیشی گرفته است.
یاشار نورایی: از مقایسه دو فیلم «اکسیدان» و «ساعت 5 عصر» معذورم زیرا فقط «اکسیدان» را دیدهام... شنیدههایم از زبان دوستان معتمد درباره فیلم مهران مدیری، حاکی از نارضایتی است ولی تا خودم فیلمی را نبینم، نمیتوانم درباره آن نظر بدهم. درباره اکسیدان هم چند نکته به نظرم میرسد که عرض میکنم:
- در دورانی زندگی میکنیم که مهاجرت امری ملموس شده و روزی نیست که خبر کوچ دائمی دوست، عضوی از خانواده یا آشنایی را از ایران به سرزمینهای دور نشنویم. شرایط اجتماعی، فاصله طبقاتی زیاد و چشمانداز ناروشن آینده بهویژه برای جوانان، دلایل کافی برای رفتناند. هرکس که گذرش به یکی از سفارتهای کشورهای پیشرفته افتاده باشد و با هفتخان گرفتن روادید آشنا شده باشد، میداند که وضعیت گذرنامه ایرانی در قیاس با گذرنامههای دیگر که بهراحتی به دارندگانشان اجازه سفر به هر کشوری را میدهند، عملا در بسیاری اوقات گرفتن روادید و ویزا را ناممکن کرده است و وقتی فیلمی مانند «اکسیدان» این موضوع را بستری برای شوخیهای کلامی و فیزیکی میکند، طبیعی است که تماشاگر عادی خوشش میآید.
- شوخیهای اکسیدان در قیاس با فیلمهای دیگر بهاصطلاح کمدی که هنوز در صد سال پیش و ایدههای دمدستی زمینخوردن یا پرتاب کیک ماندهاند، شوخیهای تازهتری است. با شوخیکردن با برخی امور مانند مصرف شراب و گوشت خوک، تماشاگر را سرگرم میکند و یک ایده همیشه جذاب برای عامه تماشاگران یعنی تغییر لباس و هویت را هم به شکل درآمدن یک جوان معمولی ایرانی به قالب کشیش به کار میگیرد تا موفق در خندهگرفتن از تماشاگر عادی شود.
- محدودیت همانقدر که برای فیلمهای مستقل میتواند نابودکننده باشد، برای فیلمهای تجاری که تهیهکننده قوی دارند و میتوانند سالنهای سینمای زیادی را به فیلمشان بدهند، یک موقعیت فروش است. وقتی حوزه هنری با سینماهایی که در اختیار دارد و در حقیقت مال مردم است، با معیارهایی نامشخص و کهنه فیلمی را تحریم میکند، اگر فیلمی مانند اکسیدان آدم بانفوذ و حرفهای مانند منوچهر محمدی را بهعنوان حامی داشته باشد، بهراحتی میتواند به پدیدهای ممنوعه که کنجکاویبرانگیز است، بدل شود و همان سالنهایی که به غیر از سینماهای حوزه دارد را پر از تماشاگر کند.
- نمیتوان انکار کرد که فیلم حامد محمدی در قیاس با دیگر کمدیهای روی پرده یا نمایش دادهشده در امسال، شستهرفتهتر است و بازی جواد عزتی و امیر جعفری بهعنوان دو مرد اصلی ترکیب و انتخاب خوبی است.
- اگر رقابتی میان «اکسیدان» و «ساعت 5 عصر» است، رقابت بر سر یک امکان محدود و مشخص است. ظرفیت سینمای ایران در بهترین حالت و حتی با طولانیکردن زمان اکران، بیشتر از کشاندن دو میلیون نفر از جمعیت 80میلیونی به سینما نیست و نه آنقدر سالن سینما داریم و نه آنقدر فیلم خوب که انتظار فروش بالای 10 میلیارد را برای هر فیلمی داشته باشیم. درباره «اکسیدان» تعریف دهانبهدهان تبلیغ خوبی برای فیلم شد و اگر کسی از دیگری میپرسید که میخواهم بروم سینما، چه فیلمی ببینم؟ خیلیها تماشای «اکسیدان» را پیشنهاد میکردند و ندیدم کسی بقیه را ترغیب به دیدن فیلم مدیری کند.
- اکنون شبکههای اجتماعی که بازتابدهنده واکنشهای فوری نسبت به محصولات هنری هستند، بهراحتی میتوانند وضعیت خیلی از فیلمها را مشخص کنند و نوعی تبلیغ یا ضدتبلیغ مجانی برای فیلمها شدهاند. میتوان واکنشهای فردی در محیطهای مجازی را نسبت به این دو فیلم مقایسه کرد و به این نتیجه رسید که چرا یکی در فروش از دیگری پیشی گرفته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.