|

ورزش، پیشکش سیاسی

مهدی زعیم‌زاده . روزنامه‌نگار

موفقیت‌های ارزشمند تیم‌های ملی فوتبال و والیبال باعث شده تا «ورزش» در این روزها به یکی از موضوع‌های مهم و داغ کشور تبدیل شود. در این میان، اغلب سیاسیون هم این فرصت طلایی را از دست نمی‌دهند و به هر طریقی که شده در صحبت‌هایشان نامی از ورزش می‌برند. این در حالی است که بررسی عملکرد دولت‌ها نشان می‌دهد هرگز ورزش جزو اولویت‌های اصلی دولتمردان در سال‌های اخیر نبوده است. در یک دهه گذشته ورزش از جمله حوزه‌هایی بوده که در اثر سوءمدیریت بیشترین زیان‌ها را بر خود دیده است. چگونگی انتخاب روسای تربیت‌بدنی در دولت‌های هشتم؛ نهم و دهم خود گواه این است که دولت نگاهی جدی و کارشناسانه به ورزش نداشته است. در این سه دولت، روسای‌جمهور افرادی را بر مسند سازمان تربیت‌بدنی نشاندند که هیچ سنخیتی با ورزش نداشتند و بیگانگی آنها با ورزش مشکلات زیادی به‌همراه آورد. رویکرد روسای جمهور اینگونه به نظر می‌رسید که آنها سازمان تربیت‌بدنی را پیشکش نزدیکان خود کردند. نزدیکانی که انتظار داشتند وزارتخانه‌ای به آنها برسد، اما هنگامی که وزیر نشدند با ریاست سازمان تربیت‌بدنی از آنها دلجویی شد. ورزش تبدیل به وسیله‌ای شد تا این معتمدان در کابینه به‌عنوان معاون رییس‌جمهور حضور داشته باشند، آن هم بدون هیچ‌گونه تخصصی در ورزش. «سیدمحمد خاتمی» در دوره دوم ریاست‌جمهوری «محسن مهرعلیزاده» را به‌عنوان رییس سازمان تربیت‌بدنی برگزید. ورزش ایران از برخی تصمیمات غیرکارشناسانه مهرعلیزاده آسیب دید. همین قانونی که به روسای سازمان تربیت‌بدنی یا وزیر ورزش اجازه می‌دهد تا روسای فدراسیون‌ها را مستقیما عزل کند میراث آن دوران است. حذف روسای قوی‌ای همچون امیررضا خادم (کشتی) و محسن صفایی‌فراهانی (فوتبال)، از دست رفتن کرسی مصطفی هاشمی‌طبا در کمیته بین‌المللی المپیک و دخالت‌های بی‌مورد در مدیریت دو باشگاه دولتی استقلال و پرسپولیس دیگر آثار آن دوران است. در دوره ریاست‌جمهوری «محمود احمدی‌نژاد» وضعیت بدتر شد. «محمد علی‌آبادی» و «علی سعیدلو» روسای سازمان تربیت‌بدنی دولت‌های نهم و دهم نیز مدیرانی بیگانه با ورزش بودند که به دلیل نزدیک‌بودنشان با رییس‌جمهور متولی ورزش ایران شدند. در کارنامه این دو نمرات منفی زیادی دیده می‌شود. اولین وزیر ورزش ایران هم مدیری است غیرورزشی. درواقع نگاه نفر اول اجرایی کشور به مدیریت ورزش نگاهی «طرح کاد»ی بوده است. مدیرانی به ورزش آمدند تا با مرور زمان با ورزش آشنا شوند و مدیریت در این حوزه را تمرین کنند و شاید هم یاد بگیرند. در دو باشگاه دولتی استقلال و پرسپولیس که برای دولت به‌منزله یک ویترین پربیننده است این اتفاق بارها تکرار شد. در آستانه شروع به کار دولت یازدهم امید می‌رود این روند پایان پذیرد. البته بازهم نگرانی‌هایی در این زمینه وجود دارد.
چسباندن جوانان به ورزش موجب شده که رییس‌جمهور منتخب برای انتخاب گزینه‌ای غیرورزشی توجیه داشته باشد. به نظر می‌رسد ادغام سازمان ملی جوانان و سازمان تربیت‌بدنی تصمیمی صحیح نبوده یا حداقل در این دو سال اثرات مثبتی نداشته است.
در جامعه ورزش این دغدغه وجود دارد که همین کلمه «جوانان» زمینه حضور یک غیرورزشی را در راس وزارت ورزش و جوانان ایجاد کند. این در حالی است که همه نگاه‌ها به فعالیت‌های ورزشی این وزارتخانه است و اکثرا از آن با نام «وزارت ورزش» یاد می‌کنند.
اگر رییس‌جمهور منتخب مدعی توجه جدی به ورزش است در اولین گام می‌تواند با انتخاب وزیری ورزشی این ادعا را ثابت کند. آیا باز هم قرار است هر رفیق شفیقی که از وزارتخانه‌های دیگر جاماند با بلیت «ورزش» سوار «اتوبوس» دولت شود؟ در یک دهه گذشته ورزش ایران از مدیریت غیرعلمی و ناآشنا متضرر شده است و آقای روحانی می‌تواند با انتخاب یک وزیر ورزشی و باتجربه، ورزش ایران را به سمت مدیریت اصولی هدایت کند و بر سینه حامیان تفکر استفاده از مدیران طرح «کاد»ی در ورزش، دست رد بزند. انتظار جامعه ورزش این است که امید، تدبیر و اعتدال شامل حال ورزش هم شود و ورزش تنها در روزهایی که می‌توان با آن مانور تبلیغاتی داد، دغدغه دولتمردان نباشد.

موفقیت‌های ارزشمند تیم‌های ملی فوتبال و والیبال باعث شده تا «ورزش» در این روزها به یکی از موضوع‌های مهم و داغ کشور تبدیل شود. در این میان، اغلب سیاسیون هم این فرصت طلایی را از دست نمی‌دهند و به هر طریقی که شده در صحبت‌هایشان نامی از ورزش می‌برند. این در حالی است که بررسی عملکرد دولت‌ها نشان می‌دهد هرگز ورزش جزو اولویت‌های اصلی دولتمردان در سال‌های اخیر نبوده است. در یک دهه گذشته ورزش از جمله حوزه‌هایی بوده که در اثر سوءمدیریت بیشترین زیان‌ها را بر خود دیده است. چگونگی انتخاب روسای تربیت‌بدنی در دولت‌های هشتم؛ نهم و دهم خود گواه این است که دولت نگاهی جدی و کارشناسانه به ورزش نداشته است. در این سه دولت، روسای‌جمهور افرادی را بر مسند سازمان تربیت‌بدنی نشاندند که هیچ سنخیتی با ورزش نداشتند و بیگانگی آنها با ورزش مشکلات زیادی به‌همراه آورد. رویکرد روسای جمهور اینگونه به نظر می‌رسید که آنها سازمان تربیت‌بدنی را پیشکش نزدیکان خود کردند. نزدیکانی که انتظار داشتند وزارتخانه‌ای به آنها برسد، اما هنگامی که وزیر نشدند با ریاست سازمان تربیت‌بدنی از آنها دلجویی شد. ورزش تبدیل به وسیله‌ای شد تا این معتمدان در کابینه به‌عنوان معاون رییس‌جمهور حضور داشته باشند، آن هم بدون هیچ‌گونه تخصصی در ورزش. «سیدمحمد خاتمی» در دوره دوم ریاست‌جمهوری «محسن مهرعلیزاده» را به‌عنوان رییس سازمان تربیت‌بدنی برگزید. ورزش ایران از برخی تصمیمات غیرکارشناسانه مهرعلیزاده آسیب دید. همین قانونی که به روسای سازمان تربیت‌بدنی یا وزیر ورزش اجازه می‌دهد تا روسای فدراسیون‌ها را مستقیما عزل کند میراث آن دوران است. حذف روسای قوی‌ای همچون امیررضا خادم (کشتی) و محسن صفایی‌فراهانی (فوتبال)، از دست رفتن کرسی مصطفی هاشمی‌طبا در کمیته بین‌المللی المپیک و دخالت‌های بی‌مورد در مدیریت دو باشگاه دولتی استقلال و پرسپولیس دیگر آثار آن دوران است. در دوره ریاست‌جمهوری «محمود احمدی‌نژاد» وضعیت بدتر شد. «محمد علی‌آبادی» و «علی سعیدلو» روسای سازمان تربیت‌بدنی دولت‌های نهم و دهم نیز مدیرانی بیگانه با ورزش بودند که به دلیل نزدیک‌بودنشان با رییس‌جمهور متولی ورزش ایران شدند. در کارنامه این دو نمرات منفی زیادی دیده می‌شود. اولین وزیر ورزش ایران هم مدیری است غیرورزشی. درواقع نگاه نفر اول اجرایی کشور به مدیریت ورزش نگاهی «طرح کاد»ی بوده است. مدیرانی به ورزش آمدند تا با مرور زمان با ورزش آشنا شوند و مدیریت در این حوزه را تمرین کنند و شاید هم یاد بگیرند. در دو باشگاه دولتی استقلال و پرسپولیس که برای دولت به‌منزله یک ویترین پربیننده است این اتفاق بارها تکرار شد. در آستانه شروع به کار دولت یازدهم امید می‌رود این روند پایان پذیرد. البته بازهم نگرانی‌هایی در این زمینه وجود دارد.
چسباندن جوانان به ورزش موجب شده که رییس‌جمهور منتخب برای انتخاب گزینه‌ای غیرورزشی توجیه داشته باشد. به نظر می‌رسد ادغام سازمان ملی جوانان و سازمان تربیت‌بدنی تصمیمی صحیح نبوده یا حداقل در این دو سال اثرات مثبتی نداشته است.
در جامعه ورزش این دغدغه وجود دارد که همین کلمه «جوانان» زمینه حضور یک غیرورزشی را در راس وزارت ورزش و جوانان ایجاد کند. این در حالی است که همه نگاه‌ها به فعالیت‌های ورزشی این وزارتخانه است و اکثرا از آن با نام «وزارت ورزش» یاد می‌کنند.
اگر رییس‌جمهور منتخب مدعی توجه جدی به ورزش است در اولین گام می‌تواند با انتخاب وزیری ورزشی این ادعا را ثابت کند. آیا باز هم قرار است هر رفیق شفیقی که از وزارتخانه‌های دیگر جاماند با بلیت «ورزش» سوار «اتوبوس» دولت شود؟ در یک دهه گذشته ورزش ایران از مدیریت غیرعلمی و ناآشنا متضرر شده است و آقای روحانی می‌تواند با انتخاب یک وزیر ورزشی و باتجربه، ورزش ایران را به سمت مدیریت اصولی هدایت کند و بر سینه حامیان تفکر استفاده از مدیران طرح «کاد»ی در ورزش، دست رد بزند. انتظار جامعه ورزش این است که امید، تدبیر و اعتدال شامل حال ورزش هم شود و ورزش تنها در روزهایی که می‌توان با آن مانور تبلیغاتی داد، دغدغه دولتمردان نباشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.