|

قضاوت یک عمر با یک لحظه

آذر منصوری

نهم شهریورماه پیکر اولین وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی از مقابل حسینیه ارشاد تشییع شد. دو، سه روز پیش از آنکه خبر درگذشت اندوه‌برانگیز دکتر ابراهیم یزدی منتشر شود؛ یادداشت‌های متعددی از موافقان و مخالفان او در وصف و نقد احوال و پیشینه او نوشته شد.

حتی در شب تشییع او لحظاتی از گذشته‌اش مطرح می‌شد که انگار سال‌ها حضورش در عرصه سیاست را باید فقط با آن لحظه‌ها به یاد داشت، نه تمام فراز‌وفرود فعالیت‌هایش.
و در نقدی یک‌سویه گویی فراموش می‌کنند نقد شخصیت‌ها بدون توجه به مختصات زمان و مکان از چارچوب یک نقد منصفانه، علمی و حرفه‌ای به‌دور است.
اما در تحلیل و ارزیابی شخصیت ابراهیم یزدی باید از همراهی‌اش با بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران پیش از پیروزی انقلاب تا بعدها که وزیر شد و صبوری‌ها و شکوری‌های او که در بین سیاست‌مداران ایران مثال‌زدنی است، گفت که رمز و راز و ماندگاری او در ایفای این نقش‌ها نهفته است.
اما آنچه این سطور کوتاه در پی نگاشتن آن است به هشت سال گذشته برمی‌گردد. حال که از آن روزها گذشته، شاید بتوان در پس همه رخدادهای تلخ و شیرین آن هشت سال پیچیده، با نگاهی واقع‌بینانه‌تر و منصفانه‌تر از آن روزها نوشت. در یک مراسم افطاری او را دیدم، پاسخ من را به یکی از زندانیان القاعده در نفی رفتار و رویکرد آنان خوانده بود و با یادآوری آن اشاره کرد که مترصد فرصتی بود برای یادآوری این خاطره از حسی مشترک که به خاطر دارم آن روز نیز این دقت‌نظر و تأمل در امور چه تحسین‌برانگیز بود در نظرم و این روایت و یادآوری به‌دقت و نکته‌سنجانه‌اش از رنج‌ها و دردی مشترک و جزئیات آنها، نشانگر وجهی ویژه از شخصیت با صبر و حوصله توأم با مداقه و تأمل وی در سخت‌ترین شرایط و فشارها بود و درس‌آموز.
صبر و تأمل و امید و حرکت در حد وسع و توان اما پیوسته و دقت نظر و نکته‌سنجی ابراهیم یزدی در تمامی ابعاد و وجوه سیاست توأم با دینداری و اخلاق‌مداری او بود که سالیان ‌سال در ایران ماند و انتقاد توأم با اخلاق، اصلاح‌جویی توأم با صبوری و امیدواری در اوج سختی‌ها از او زبانزد بود و این‌گونه سیاست‌ورزی کرد و امروز چهره‌ای از او بر خاطرها ثبت شده است. به همه این دلایل و بیشتر موافق و مخالف او را به‌عنوان دینداری مسئول، سیاست‌مداری واقع‌نگر و آزاده و منتقدی بااخلاق می‌شناسند که سعی و باور او همواره بر ترجیح خیر ملت و کشور بود. به‌هرروی اگرچه مانند او بودن در زمانه‌ای که از هرسو ناامیدی‌ها ممکن است تو را از ادامه مسیر بازدارد، دشوارترین مسیر سیاست‌ورزی در ایران است، اما باید این روش و منش را شناخت و بر آن پای فشرد. روحش شاد و یادش همیشه زنده و نامش ماندگار.

نهم شهریورماه پیکر اولین وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی از مقابل حسینیه ارشاد تشییع شد. دو، سه روز پیش از آنکه خبر درگذشت اندوه‌برانگیز دکتر ابراهیم یزدی منتشر شود؛ یادداشت‌های متعددی از موافقان و مخالفان او در وصف و نقد احوال و پیشینه او نوشته شد.

حتی در شب تشییع او لحظاتی از گذشته‌اش مطرح می‌شد که انگار سال‌ها حضورش در عرصه سیاست را باید فقط با آن لحظه‌ها به یاد داشت، نه تمام فراز‌وفرود فعالیت‌هایش.
و در نقدی یک‌سویه گویی فراموش می‌کنند نقد شخصیت‌ها بدون توجه به مختصات زمان و مکان از چارچوب یک نقد منصفانه، علمی و حرفه‌ای به‌دور است.
اما در تحلیل و ارزیابی شخصیت ابراهیم یزدی باید از همراهی‌اش با بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران پیش از پیروزی انقلاب تا بعدها که وزیر شد و صبوری‌ها و شکوری‌های او که در بین سیاست‌مداران ایران مثال‌زدنی است، گفت که رمز و راز و ماندگاری او در ایفای این نقش‌ها نهفته است.
اما آنچه این سطور کوتاه در پی نگاشتن آن است به هشت سال گذشته برمی‌گردد. حال که از آن روزها گذشته، شاید بتوان در پس همه رخدادهای تلخ و شیرین آن هشت سال پیچیده، با نگاهی واقع‌بینانه‌تر و منصفانه‌تر از آن روزها نوشت. در یک مراسم افطاری او را دیدم، پاسخ من را به یکی از زندانیان القاعده در نفی رفتار و رویکرد آنان خوانده بود و با یادآوری آن اشاره کرد که مترصد فرصتی بود برای یادآوری این خاطره از حسی مشترک که به خاطر دارم آن روز نیز این دقت‌نظر و تأمل در امور چه تحسین‌برانگیز بود در نظرم و این روایت و یادآوری به‌دقت و نکته‌سنجانه‌اش از رنج‌ها و دردی مشترک و جزئیات آنها، نشانگر وجهی ویژه از شخصیت با صبر و حوصله توأم با مداقه و تأمل وی در سخت‌ترین شرایط و فشارها بود و درس‌آموز.
صبر و تأمل و امید و حرکت در حد وسع و توان اما پیوسته و دقت نظر و نکته‌سنجی ابراهیم یزدی در تمامی ابعاد و وجوه سیاست توأم با دینداری و اخلاق‌مداری او بود که سالیان ‌سال در ایران ماند و انتقاد توأم با اخلاق، اصلاح‌جویی توأم با صبوری و امیدواری در اوج سختی‌ها از او زبانزد بود و این‌گونه سیاست‌ورزی کرد و امروز چهره‌ای از او بر خاطرها ثبت شده است. به همه این دلایل و بیشتر موافق و مخالف او را به‌عنوان دینداری مسئول، سیاست‌مداری واقع‌نگر و آزاده و منتقدی بااخلاق می‌شناسند که سعی و باور او همواره بر ترجیح خیر ملت و کشور بود. به‌هرروی اگرچه مانند او بودن در زمانه‌ای که از هرسو ناامیدی‌ها ممکن است تو را از ادامه مسیر بازدارد، دشوارترین مسیر سیاست‌ورزی در ایران است، اما باید این روش و منش را شناخت و بر آن پای فشرد. روحش شاد و یادش همیشه زنده و نامش ماندگار.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.