سياست خودرويي يا خودروي سياسي
سيدمحمد كسائيان
بهراستي پس از نيمقرن از توليد اولين خودرو در ايران، صنعت خودروسازي كشور آيا توانسته است به جايگاه مطلوب و اثرگذاری در تجارت و پشتوانه اقتصادي كشور بدل شود؟ البته در برههاي از زمان با توجه به توانايي برخي از مديران اين صنعت توانستهايم برخي از خودروهاي روز را فقط در ايران مونتاژ و صادراتي به كشورهاي حوزه خليج فارس يا حوزه درياي خزر داشته باشيم؛ ولي هيچگاه نتوانستهايم مانند كشورهاي صاحبسبك در اين زمينه، به رشد و تكنولوژي برتر روز دست پيدا كنيم؛ زيرا براي اين كار ابتدا بايد مديران اين مجموعهها خود توانايي و علم لازم براي پيشبرد اهداف و استراتژي كلان را در راستای دستيافتن به اين مهم داشته باشند و همچنين مسئولان ارشد تصميمگير كشور برای ارتباط با كشورهاي صاحب تكنولوژي روز صنعت خودرو امكان مناسبات ديپلماتيك و تجاري را تسهيل كنند و همچنين لازمه انجام هر كاري اراده و خواستن انجام است كه اين اراده در مديران صنعت خودروی كشور ضعيف است. ضمنا كشورهاي چين و كرهجنوبي تقريبا همزمان با ايران، صنعت خودروسازي خود را راهاندازي كردهاند؛ اما در دهه اخير به پيشرفتهاي زيادي دست پيدا كردهاند كه اين جز با بهرهگيري از متخصصان دلسوز داخلي و همچنين طراحان بزرگ و بنام شركتهاي خودروسازي برند دنيا و با صرف هزينه و اراده آهنين ميسر نيست. اين كشورها حتي به خود كشورهاي صاحب كلاس جهاني اين صنعت كه بيش از صد سال از شروع صنعت خودروسازي در آنها ميگذرد و سالها تجربه خودروسازي دارند، هم ماشين صادر ميكنند و تهديدي جدي براي صنعت خودروی آن كشورها محسوب ميشوند. آنها توانستهاند بازار رقابتي جهان را به دست آورند و با توجه به بازبودن دروازه واردات و رقابتي و متنوعبودن محصولاتی از اين دست در كشورهاي گوناگون صنعت خودروی كشورهاي چين و كرهجنوبي به سمت جهانيشدن حركت كرده و بهحق كه بر اين بازار تا حدودي تسلط پيدا كردهاند؛ ولي در كشور ما به جاي واردكردن تكنولوژي برتر بهروز و استفاده بالقوه از متخصصان داخلي و طراحان بنام خارجي متأسفانه باندبازي در نصب و عزل مديران صنعت خودرو و نداشتن آگاهي لازم از تكنولوژي روز و وابستهبودن به پول نفت و هميشه چشم به دست دولت داشتن گاهي اين شائبه را در ذهن ميپروراند كه شايد منافع عدهاي در توسعهنیافتن و رشدنکردن اين صنعت است. درحالحاضر شركتهاي خصوصي و كارخانههاي تأسيسشده خصوصي نيز فقط به واردات CKD قطعات بسنده كرده و حداكثر كاري كه ميكنند، مونتاژ اين قطعات روي هم است و قطعهسازان و توليدكنندگان ما با توجه به توانايي بالاي ساخت و توليد قطعات يدكي با توجه به بدهي خودروسازان به آنها و نداشتن حمايت كامل از طرف دولت از اين صنعت پولساز، توان رقابت با قطعهسازان مشابه خارجي از نظر كيفيت و قيمت را از دست داده و بالطبع بازار داخلي را نيز از دست ميدهند. حال با تمام اين موارد مطروحه مردم عزيز كشور باز هم مثل هميشه يار و ياور صنعت كشور بهویژه خودروسازان هستند و هنوز اين اميد وجود دارد تا شايد روزي شاهد آن باشيم كه تصميمگيران و مديران فعال در اين حوزه نسبت به ورود تكنولوژي روز دنيا و استفاده هرچه بيشتر از اين قدرت برتر اقتصادي اقدام لازم را به عمل آورند.
بهراستي پس از نيمقرن از توليد اولين خودرو در ايران، صنعت خودروسازي كشور آيا توانسته است به جايگاه مطلوب و اثرگذاری در تجارت و پشتوانه اقتصادي كشور بدل شود؟ البته در برههاي از زمان با توجه به توانايي برخي از مديران اين صنعت توانستهايم برخي از خودروهاي روز را فقط در ايران مونتاژ و صادراتي به كشورهاي حوزه خليج فارس يا حوزه درياي خزر داشته باشيم؛ ولي هيچگاه نتوانستهايم مانند كشورهاي صاحبسبك در اين زمينه، به رشد و تكنولوژي برتر روز دست پيدا كنيم؛ زيرا براي اين كار ابتدا بايد مديران اين مجموعهها خود توانايي و علم لازم براي پيشبرد اهداف و استراتژي كلان را در راستای دستيافتن به اين مهم داشته باشند و همچنين مسئولان ارشد تصميمگير كشور برای ارتباط با كشورهاي صاحب تكنولوژي روز صنعت خودرو امكان مناسبات ديپلماتيك و تجاري را تسهيل كنند و همچنين لازمه انجام هر كاري اراده و خواستن انجام است كه اين اراده در مديران صنعت خودروی كشور ضعيف است. ضمنا كشورهاي چين و كرهجنوبي تقريبا همزمان با ايران، صنعت خودروسازي خود را راهاندازي كردهاند؛ اما در دهه اخير به پيشرفتهاي زيادي دست پيدا كردهاند كه اين جز با بهرهگيري از متخصصان دلسوز داخلي و همچنين طراحان بزرگ و بنام شركتهاي خودروسازي برند دنيا و با صرف هزينه و اراده آهنين ميسر نيست. اين كشورها حتي به خود كشورهاي صاحب كلاس جهاني اين صنعت كه بيش از صد سال از شروع صنعت خودروسازي در آنها ميگذرد و سالها تجربه خودروسازي دارند، هم ماشين صادر ميكنند و تهديدي جدي براي صنعت خودروی آن كشورها محسوب ميشوند. آنها توانستهاند بازار رقابتي جهان را به دست آورند و با توجه به بازبودن دروازه واردات و رقابتي و متنوعبودن محصولاتی از اين دست در كشورهاي گوناگون صنعت خودروی كشورهاي چين و كرهجنوبي به سمت جهانيشدن حركت كرده و بهحق كه بر اين بازار تا حدودي تسلط پيدا كردهاند؛ ولي در كشور ما به جاي واردكردن تكنولوژي برتر بهروز و استفاده بالقوه از متخصصان داخلي و طراحان بنام خارجي متأسفانه باندبازي در نصب و عزل مديران صنعت خودرو و نداشتن آگاهي لازم از تكنولوژي روز و وابستهبودن به پول نفت و هميشه چشم به دست دولت داشتن گاهي اين شائبه را در ذهن ميپروراند كه شايد منافع عدهاي در توسعهنیافتن و رشدنکردن اين صنعت است. درحالحاضر شركتهاي خصوصي و كارخانههاي تأسيسشده خصوصي نيز فقط به واردات CKD قطعات بسنده كرده و حداكثر كاري كه ميكنند، مونتاژ اين قطعات روي هم است و قطعهسازان و توليدكنندگان ما با توجه به توانايي بالاي ساخت و توليد قطعات يدكي با توجه به بدهي خودروسازان به آنها و نداشتن حمايت كامل از طرف دولت از اين صنعت پولساز، توان رقابت با قطعهسازان مشابه خارجي از نظر كيفيت و قيمت را از دست داده و بالطبع بازار داخلي را نيز از دست ميدهند. حال با تمام اين موارد مطروحه مردم عزيز كشور باز هم مثل هميشه يار و ياور صنعت كشور بهویژه خودروسازان هستند و هنوز اين اميد وجود دارد تا شايد روزي شاهد آن باشيم كه تصميمگيران و مديران فعال در اين حوزه نسبت به ورود تكنولوژي روز دنيا و استفاده هرچه بيشتر از اين قدرت برتر اقتصادي اقدام لازم را به عمل آورند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.