چند خواسته تكراري درباره 28 مرداد
همزمان با سالگرد كودتاي 28 مرداد، قضاوت درباره اين بخش از تاريخ معاصر كه در آن بازيگران متعددي وجود داشتند؛ از انگليس، آمريكا و مصدق تا كاشاني بار ديگر به عرصه عمومي آمده و سؤالهاي زيادي مطرح شده است. هركسي بنا بر دانستهها و دغدغههاي خود سعي كرده به اين اتفاق بپردازد. براي بسياري اين سؤالات مطرح است كه چه كساني در اين كودتا و ماجراها نقش داشتهاند و اينكه چه ترفندي براي اجراي كودتا در پيش گرفته شده كه سرانجامش به حذف مصدق انجاميده است.در اين ميان برخي نكات قابلتوجهتر هستند.توييتي از خبرگزاري فرانسه منتشر شده كه در آن چنين نوشته: «در اين روز در سال ۱۹۵۳ سيا و امآي6 به کنارزدن محمد مصدق از قدرت و هموارکردن راه براي بازگشت شاه کمک کردند».اما در مراسم تغيير نام اتوبان نيايش به آيتالله رفسنجاني، محمود دعايي درخواست كرد خيابان نفت به خيابان مصدق تغيير نام داده شود. چنديقبلتر هم اين مسئله از سوي برخي از مردم مطرح شده و در نامهاي كه چند هزار نفر امضا كردهاند، از اعضاي منتخب شوراي شهر تهران دوره پنجم درخواست شده است كه ميدان يا خياباني به نام مصدق نامگذاري شود. با توجه به اينكه حتي يک کوچه فرعي هم به نام دکتر مصدق نيست؛ درحاليکه اغلب شهروندان تهران، او را تکریم ميکنند، اين درخواست مطرح شده است. همچنين تقي اميراني، مستندسازي که بهتازگي در جشنواره فيلم فجر حضور داشت، تيزرِ آخرين ساختهاش را به نام «coup53» منتشر كرده است. اين فيلم مستند روايتي است از تلاشهاي مصدق براي مليکردن صنعت نفت تا بروز کودتا در ايران. ادعا شده در اين مستند براي اولين بار تصاوير ديدهنشدهاي از رهبران و چهرههاي مشهور سياسي دنيا ميبينيم که هر يک نظر خود را درباره ايران، مليشدن صنعت نفت و وضعيت کشور در سالهاي منتهي به 1332 بيان کردهاند. در بخش آرشيو هم ديدن روزولت، تالبوت، چرچيل و ديگر سران غربي که هر يک درباره نفت ايران و تأثير آن روي روابط بينالمللي کشورها سخن ميگويند، جالب توجه است. اين مستندساز همچنين توانسته تصاويري از پالايشگاههاي نفت ايران، آرامگاه مصدق، قبرستان کشتهشدگان کودتا و... به بيننده ارائه کند که كمتر ديده يا اصلا ديده نشدهاند. او در اين مستند به آرشيو اسناد آمريکا در مورد کودتا که در واشنگتنديسي نگهداري ميشود نيز دست يافته است.
همزمان با سالگرد كودتاي 28 مرداد، قضاوت درباره اين بخش از تاريخ معاصر كه در آن بازيگران متعددي وجود داشتند؛ از انگليس، آمريكا و مصدق تا كاشاني بار ديگر به عرصه عمومي آمده و سؤالهاي زيادي مطرح شده است. هركسي بنا بر دانستهها و دغدغههاي خود سعي كرده به اين اتفاق بپردازد. براي بسياري اين سؤالات مطرح است كه چه كساني در اين كودتا و ماجراها نقش داشتهاند و اينكه چه ترفندي براي اجراي كودتا در پيش گرفته شده كه سرانجامش به حذف مصدق انجاميده است.در اين ميان برخي نكات قابلتوجهتر هستند.توييتي از خبرگزاري فرانسه منتشر شده كه در آن چنين نوشته: «در اين روز در سال ۱۹۵۳ سيا و امآي6 به کنارزدن محمد مصدق از قدرت و هموارکردن راه براي بازگشت شاه کمک کردند».اما در مراسم تغيير نام اتوبان نيايش به آيتالله رفسنجاني، محمود دعايي درخواست كرد خيابان نفت به خيابان مصدق تغيير نام داده شود. چنديقبلتر هم اين مسئله از سوي برخي از مردم مطرح شده و در نامهاي كه چند هزار نفر امضا كردهاند، از اعضاي منتخب شوراي شهر تهران دوره پنجم درخواست شده است كه ميدان يا خياباني به نام مصدق نامگذاري شود. با توجه به اينكه حتي يک کوچه فرعي هم به نام دکتر مصدق نيست؛ درحاليکه اغلب شهروندان تهران، او را تکریم ميکنند، اين درخواست مطرح شده است. همچنين تقي اميراني، مستندسازي که بهتازگي در جشنواره فيلم فجر حضور داشت، تيزرِ آخرين ساختهاش را به نام «coup53» منتشر كرده است. اين فيلم مستند روايتي است از تلاشهاي مصدق براي مليکردن صنعت نفت تا بروز کودتا در ايران. ادعا شده در اين مستند براي اولين بار تصاوير ديدهنشدهاي از رهبران و چهرههاي مشهور سياسي دنيا ميبينيم که هر يک نظر خود را درباره ايران، مليشدن صنعت نفت و وضعيت کشور در سالهاي منتهي به 1332 بيان کردهاند. در بخش آرشيو هم ديدن روزولت، تالبوت، چرچيل و ديگر سران غربي که هر يک درباره نفت ايران و تأثير آن روي روابط بينالمللي کشورها سخن ميگويند، جالب توجه است. اين مستندساز همچنين توانسته تصاويري از پالايشگاههاي نفت ايران، آرامگاه مصدق، قبرستان کشتهشدگان کودتا و... به بيننده ارائه کند که كمتر ديده يا اصلا ديده نشدهاند. او در اين مستند به آرشيو اسناد آمريکا در مورد کودتا که در واشنگتنديسي نگهداري ميشود نيز دست يافته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.