|

« توییتر» ابزار اوباما در مقابل مخالفان

عکس:Reuters

« توییتر» ابزار اوباما در مقابل مخالفان
«تازیانه» تشبیه‌ای است که «اردوغان» از «توییتر» می‌کند. دولت او اکنون رسما از مدیران توییتر درخواست گشایش دفتر خود در ترکیه کرده‌ است و به نقل از بی‌بی‌سی «بن علی یلدریم» وزیر حمل‌ونقل و ارتباطات ترکیه پنهان نمی‌کند که قصد ترکیه از این درخواست کنترل هرچه بیشتر شبکه‌های اجتماعی و کاربران آنهاست. هرچند توییتر پاسخی به دولت ترکیه نداده است، ولی با توجه به مشی مدیران توییتر امکان گشایش دفتر در ترکیه چندان قابل تصور نیست.
شبکه‌های اجتماعی ازجمله فیس‌بوک و توییتر نقشی تعیین‌کننده در خیزش‌های اخیر داشته‌اند. از بهار عربی تا جنبش اشغال وال استریت. جنبش ترک‌های جوان در پارک «گزی» نیز از این قاعده مستثنی نیست. تحرکات اخیر نیروهای امنیتی در دستگیری گسترده معترضان و فعالان شبکه‌های مجازی، در چند روز اخیر پرده‌ای دیگر از سیاست مشت آهنین اردوغان محسوب می‌شود. تفاوت ساختاری ترکیه با کشورهای عربی و برای مثال مصر به اردوغان این اجازه را نمی‌دهد که بتواند به راحتی جریان تبادل ارتباطات را قطع یا کنترل کند.
رجب‌طیب اردوغان روزهای آرامی را سپری نمی‌کند. کمتر از یک‌سال مانده به انتخابات سرنوشت‌ساز ریاست‌جمهوری ژانویه 2014 که برای نخستین‌بار شهروندان ترک رییس‌جمهور را با رای مستقیم خود انتخاب خواهند کرد، مرد قدرتمند ترکیه برای حفظ موقعیت خویش و ادامه حاکمیت 11ساله حزبش، نیاز به قدرت‌نمایی بیشتر در عرصه داخلی متلاطم ترکیه دارد. حوادث پیش آمده به شدت جایگاه او را در درون حزب عدالت و توسعه و علی‌الخصوص در مقابل عبدالله گل رییس‌جمهور کنونی و رقیب احتمالی اردوغان برای انتخابات آینده تهدید می‌کند. گل با ارایه چهره‌ای ملایم‌تر در مقابل معترضان خود را به‌عنوان نماد وحدت ملی در مقابل اقتدارطلبی اردوغان نشان داده است.
جامعه به شدت قطبی شده ترکیه اردوغان را در مقابل انتخاب‌هایی سرنوشت‌ساز قرارداده است. اسلامگرایان و قشرهای سنتی‌تر عمدتا ساکن نواحی شرقی ترکیه از دولت انتظار شدت عمل بیشتر در مقابل جوان‌هایی را دارند که از نظر آنها با سرکشی در خیابان مانده‌اند و خانواده‌هایشان باید آنها را به خانه بازگردانند. از سوی دیگر طبقه متوسط و جوان‌تر ترکیه خواستار پایبندی دولت به قوانین بین‌الملل، قرارداد‌های اروپایی و بازگشت به آرمان‌های پایه‌گذاران کمالیست ترکیه هستند.
در روزهایی که خبر از التهاب‌های بیشتر با توجه به حوادث اخیر بلغارستان و بحران در یونان و قبرس در ناحیه بالکان و مدیترانه می‌رسد، نگاه منطقه و جهان به ترکیه دوخته شده است که بازیگری کلیدی در مسایل بین‌المللی به شمار می‌رود.
سندرم کردی دولت ترکیه
اخیرا اردوغان اعلام کرده که تنها 15درصد از نیروهای حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) خاک ترکیه را ترک کرده‌اند. اعتراف به این قضیه در صورت واقعیتش حاکی از شکست دولت ترکیه در حل مسالمت‌آمیز مساله کردهای مسلح است. از سوی دیگر بنابر گزارش رویترز پ‌ک‌ک فراخوانی برای تظاهرات گسترده در سه شهر «دیاربکر»، «مرسین» و «آدنا» در روز یکشنبه را داده است. فشار بیشتر به دولت در شرایط کنونی به نیروهای کرد قدرت بیشتری برای مذاکره و چانه‌زنی خواهد داد. هنوز در دل کوه‌های نواحی ترک‌نشین ترکیه این جمله شعارگونه آتاتورک حک شده است که: «سعادتمند کسی است که نام ترک بر اوست.»! وارث اسلامگرای آتاتورک شباهت زیادی با او ندارد و دیدگاه‌های چالش‌برانگیز و از دید منتقدان بی‌شمارش پوپولیستی او در تعارض کامل با اقتدارطلبی لاییک کمالیست کبیر است اما در مساله کردستان پان‌ترکیسم اردوغان بر باقی سیاست‌های داخلی‌اش چیره می‌شود و از او هیبتی ناسیونالیست می‌سازد که طعنه به افسران ملی‌گرای تندرو ارتش ترکیه می‌زند. روزهای سرنوشت‌ساز آینده برای پویاترین اقتصاد حوزه اروپا روشن خواهد کرد که آیا اردوغان قادر به بازیابی محبوبیت گذشته خود خواهد بود یا اینکه دوران طلایی حزب عدالت و توسعه شاهد افول خود و هرچه بیشترشدن تضاد بین قطب‌های متفاوت جامعه ترکیه خواهد بود.
«تازیانه» تشبیه‌ای است که «اردوغان» از «توییتر» می‌کند. دولت او اکنون رسما از مدیران توییتر درخواست گشایش دفتر خود در ترکیه کرده‌ است و به نقل از بی‌بی‌سی «بن علی یلدریم» وزیر حمل‌ونقل و ارتباطات ترکیه پنهان نمی‌کند که قصد ترکیه از این درخواست کنترل هرچه بیشتر شبکه‌های اجتماعی و کاربران آنهاست. هرچند توییتر پاسخی به دولت ترکیه نداده است، ولی با توجه به مشی مدیران توییتر امکان گشایش دفتر در ترکیه چندان قابل تصور نیست.
شبکه‌های اجتماعی ازجمله فیس‌بوک و توییتر نقشی تعیین‌کننده در خیزش‌های اخیر داشته‌اند. از بهار عربی تا جنبش اشغال وال استریت. جنبش ترک‌های جوان در پارک «گزی» نیز از این قاعده مستثنی نیست. تحرکات اخیر نیروهای امنیتی در دستگیری گسترده معترضان و فعالان شبکه‌های مجازی، در چند روز اخیر پرده‌ای دیگر از سیاست مشت آهنین اردوغان محسوب می‌شود. تفاوت ساختاری ترکیه با کشورهای عربی و برای مثال مصر به اردوغان این اجازه را نمی‌دهد که بتواند به راحتی جریان تبادل ارتباطات را قطع یا کنترل کند.
رجب‌طیب اردوغان روزهای آرامی را سپری نمی‌کند. کمتر از یک‌سال مانده به انتخابات سرنوشت‌ساز ریاست‌جمهوری ژانویه 2014 که برای نخستین‌بار شهروندان ترک رییس‌جمهور را با رای مستقیم خود انتخاب خواهند کرد، مرد قدرتمند ترکیه برای حفظ موقعیت خویش و ادامه حاکمیت 11ساله حزبش، نیاز به قدرت‌نمایی بیشتر در عرصه داخلی متلاطم ترکیه دارد. حوادث پیش آمده به شدت جایگاه او را در درون حزب عدالت و توسعه و علی‌الخصوص در مقابل عبدالله گل رییس‌جمهور کنونی و رقیب احتمالی اردوغان برای انتخابات آینده تهدید می‌کند. گل با ارایه چهره‌ای ملایم‌تر در مقابل معترضان خود را به‌عنوان نماد وحدت ملی در مقابل اقتدارطلبی اردوغان نشان داده است.
جامعه به شدت قطبی شده ترکیه اردوغان را در مقابل انتخاب‌هایی سرنوشت‌ساز قرارداده است. اسلامگرایان و قشرهای سنتی‌تر عمدتا ساکن نواحی شرقی ترکیه از دولت انتظار شدت عمل بیشتر در مقابل جوان‌هایی را دارند که از نظر آنها با سرکشی در خیابان مانده‌اند و خانواده‌هایشان باید آنها را به خانه بازگردانند. از سوی دیگر طبقه متوسط و جوان‌تر ترکیه خواستار پایبندی دولت به قوانین بین‌الملل، قرارداد‌های اروپایی و بازگشت به آرمان‌های پایه‌گذاران کمالیست ترکیه هستند.
در روزهایی که خبر از التهاب‌های بیشتر با توجه به حوادث اخیر بلغارستان و بحران در یونان و قبرس در ناحیه بالکان و مدیترانه می‌رسد، نگاه منطقه و جهان به ترکیه دوخته شده است که بازیگری کلیدی در مسایل بین‌المللی به شمار می‌رود.
سندرم کردی دولت ترکیه
اخیرا اردوغان اعلام کرده که تنها 15درصد از نیروهای حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) خاک ترکیه را ترک کرده‌اند. اعتراف به این قضیه در صورت واقعیتش حاکی از شکست دولت ترکیه در حل مسالمت‌آمیز مساله کردهای مسلح است. از سوی دیگر بنابر گزارش رویترز پ‌ک‌ک فراخوانی برای تظاهرات گسترده در سه شهر «دیاربکر»، «مرسین» و «آدنا» در روز یکشنبه را داده است. فشار بیشتر به دولت در شرایط کنونی به نیروهای کرد قدرت بیشتری برای مذاکره و چانه‌زنی خواهد داد. هنوز در دل کوه‌های نواحی ترک‌نشین ترکیه این جمله شعارگونه آتاتورک حک شده است که: «سعادتمند کسی است که نام ترک بر اوست.»! وارث اسلامگرای آتاتورک شباهت زیادی با او ندارد و دیدگاه‌های چالش‌برانگیز و از دید منتقدان بی‌شمارش پوپولیستی او در تعارض کامل با اقتدارطلبی لاییک کمالیست کبیر است اما در مساله کردستان پان‌ترکیسم اردوغان بر باقی سیاست‌های داخلی‌اش چیره می‌شود و از او هیبتی ناسیونالیست می‌سازد که طعنه به افسران ملی‌گرای تندرو ارتش ترکیه می‌زند. روزهای سرنوشت‌ساز آینده برای پویاترین اقتصاد حوزه اروپا روشن خواهد کرد که آیا اردوغان قادر به بازیابی محبوبیت گذشته خود خواهد بود یا اینکه دوران طلایی حزب عدالت و توسعه شاهد افول خود و هرچه بیشترشدن تضاد بین قطب‌های متفاوت جامعه ترکیه خواهد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.