|

درباره ترانه «برنده تمامش را برمی‌دارد» از گروه آبا

حرفی نداریم ما برای گفتن

علی مسعودی نیا

37 سال پیش در چنین روزی گروه افسانه‌ای «آبا» توانست با ترانه «برنده تمامش را برمی‌دارد» به صدر جدول ترانه‌های برتر بریتانیا برسد. ترانه‌ای از آلبوم موفق «پیشاهنگ برتر» (Super Trouper) که آلبوم یکی مانده به آخر گروه هم محسوب می‌شود. اما سال 1980 تنها از این منظر برای گروه آبا سال مهمی نبود: این گروه سوئدی که متشکل بودند از دو زوج و با ترانه «رینگ‌رینگ» در مسابقات یوروویژن سال 1974 نامی برای خود دست‌وپا کردند و در کمتر از پنج سال بر تارک موسیقی پاپ دنیا تکیه زدند، در این سال به تلخکامی‌های ناشی از موفقیتشان رسیدند و هر دو زوج کارشان به طلاق کشید و یک سال بعد؛ یعنی پس از انتشار آلبوم «بازدیدکنندگان»، گروهشان نیز از هم پاشید.
«برنده تمامش را برمی‌دارد» هشتمین ترانه گروه آبا بود که موفق می‌شد صدرنشین جدول پرفروش‌ها شود. پیش از آن این گروه از سال 1974 با آثاری چون «واترلو»، «ماما میا»، «فرناندو»، «ملکه در حال پایکوبی» و «نام بازی» این رتبه را به نام خود زده بود و پس از آن هم با «پیشاهنگ برتر» توانست بار دیگر این مقام را کسب کند. این‌بار آنها دو هفته ترانه شماره یک بودند و هشت هفته دیگر را هم در رتبه‌های بالا سپری کردند. لابد شگفت‌زده شده‌اید که می‌بینید در این سیاهه خبری از ترانه‌های مشهورتری چون «پول پول پول»، «بدش من بدش من بدش من» و «یکی از ما» نیست. خب دیگر... قرار نیست نوستالژی فرنگی‌ها و پسندشان با ما یکی باشد.
آبا یک گروه عجیب‌وغریب و زیاده از حد موفق بود که هنوز هم سند موفق‌ترین کارنامه مالی تاریخ موسیقی پاپ نیز به نام آنها ثبت شده است. همکاری جمع‌وجور و کم‌خرج بنی اندرسون و بیورن اولویس آنی -فرید لینگستاد و اجنتا فالتسکوگ از سال 1972 در استکهلم آغاز شد و گروهشان با سرعتی خیره‌کننده دنیا را فتح کرد. در سال‌های فعالیتشان قریب به 400‌ میلیون نسخه از کارهایشان در سرتاسر دنیا به فروش رفت.
آبا گروهی بود که با الهام از شانسون اروپایی و بیت‌های موسیقی پاپ دیسکویی، به یک سبک بینابین تازه دست یافت که سنت هم‌خوانی کُر زن و مرد را هم از موسیقی کلاسیک وام گرفته بود. مردان گروه بار اصلی آهنگ‌سازی را برعهده داشتند و شگفتا که انگلیسی‌زبانان، آن لهجه اسکاندیناوی درب‌وداغان خوانندگان گروه را می‌پسندیدند و شعرهای کودکانه‌شان را بارهاوبارها زمزمه می‌کردند.
«برنده تمامش را برمی‌دارد» از ساخته‌های مشترک بنی اندرسون و بیورن اولویس بود؛ ترانه‌ای در حدود پنج دقیقه که بیت دیسکو داشت، اما ملودی آن تا حدی حزن‌انگیز بود و البته پر از نت‌های کشیده که آن بیت کوبنده را تعدیل می‌کرد. این ترانه اتفاقا یکی از متن‌های خوب گروه آبا به‌شمار می‌رود که آن حزن مستتر در موسیقی را به‌خوبی حمایت می‌کند.
راوی ترانه عشق و زندگی را در قالب یک قمار توصیف می‌کند و می‌گوید که باید دید برنده این بازی که خواهد بود و سعادت از آن ‌که خواهد شد:
«نمی‌خوام درباره چیزهایی حرف بزنم/ که به سرمون اومده/ هرچند زجرم داده/ اما من تمام کارت‌هام رو بازی کردم/ تو هم تمام کارت‌هات رو بازی کردی/ دیگه حرفی نمی‌مونه برای گفتن/ دیگه تک‌خالی نمونده که رو کنیم/ برنده تمامش رو برمی‌داره/ بازنده کوچیک می‌شه و تاب می‌آره کنار پیروزی/ این سرنوشتشه». برای آنکه دل بانوان جمع خنک شود بگویم که در بخش «این سرنوشتشه» تقصیر می‌افتد گردن مرد ماجرا چون در متن
«It's her destiny» آمده که ارجاع به ضمیر مؤنث دارد!
از این حرف‌ها که بگذریم، اعضای گروه آن‌قدری در دوران فعالیتشان پول پارو کردند که پس از جدایی، هرکدام به خوبی و خوشی به زندگی شخصی‌شان برسند. حالا همگی آنها بالای 70 سال دارند و در کارهای خیریه هم بسیار فعال هستند.
اندرسون در حوزه آهنگ‌سازی به کارش ادامه داد و چند موسیقی فیلم هم نوشت. بیورن چند آلبوم تکی به بازار عرضه کرد و مدتی پیش هم بابت فرار از مالیات برایش جنجال زیادی درست شد.
فالتسكوگ، هم دوباره ازدواج کرد و هم دوباره آلبوم داد و آخرین کارش در سال 2014 با استقبال زیادی هم مواجه شد.
لینگستاد هم کارش را با آلبوم‌های تکی خود ادامه داد و همسر پرنس هاینریش سوئدی شد و البته در سال 2002 همسرش را از دست داد.
گروه آبا در سال گذشته و سر پیری تصمیم گرفتند کدورت‌های گذشته را کنار بگذارند و دوباره با یکدیگر همکاری کنند. آخرین خبری که شخصا داشتم این بود که حضرات و نسوان مایه‌دار این گروه دور هم در استکهلم جمع شده‌اند و دارند روی یک آلبوم و یک تور کنسرت جهانی کار می‌کنند.
به‌هرحال کنجکاوی‌برانگیز است که بدانیم اگر دوباره آلبوم بدهند، هم‌سن‌وسال‌های خودشان از آن استقبال خواهند کرد یا نسل جوان که گوشش از بیت‌های تکنو و هاوس و ریو و امبیانت پر است نیز به آنها روی خوش نشان خواهد داد. به‌هر‌حال گروه آبا نشان داده که همیشه اگر تصمیم بگیرد می‌تواند برنده باشد و رسم روزگار هم این است که برنده تمامش را برمی‌دارد و می‌رود پی کارش.

37 سال پیش در چنین روزی گروه افسانه‌ای «آبا» توانست با ترانه «برنده تمامش را برمی‌دارد» به صدر جدول ترانه‌های برتر بریتانیا برسد. ترانه‌ای از آلبوم موفق «پیشاهنگ برتر» (Super Trouper) که آلبوم یکی مانده به آخر گروه هم محسوب می‌شود. اما سال 1980 تنها از این منظر برای گروه آبا سال مهمی نبود: این گروه سوئدی که متشکل بودند از دو زوج و با ترانه «رینگ‌رینگ» در مسابقات یوروویژن سال 1974 نامی برای خود دست‌وپا کردند و در کمتر از پنج سال بر تارک موسیقی پاپ دنیا تکیه زدند، در این سال به تلخکامی‌های ناشی از موفقیتشان رسیدند و هر دو زوج کارشان به طلاق کشید و یک سال بعد؛ یعنی پس از انتشار آلبوم «بازدیدکنندگان»، گروهشان نیز از هم پاشید.
«برنده تمامش را برمی‌دارد» هشتمین ترانه گروه آبا بود که موفق می‌شد صدرنشین جدول پرفروش‌ها شود. پیش از آن این گروه از سال 1974 با آثاری چون «واترلو»، «ماما میا»، «فرناندو»، «ملکه در حال پایکوبی» و «نام بازی» این رتبه را به نام خود زده بود و پس از آن هم با «پیشاهنگ برتر» توانست بار دیگر این مقام را کسب کند. این‌بار آنها دو هفته ترانه شماره یک بودند و هشت هفته دیگر را هم در رتبه‌های بالا سپری کردند. لابد شگفت‌زده شده‌اید که می‌بینید در این سیاهه خبری از ترانه‌های مشهورتری چون «پول پول پول»، «بدش من بدش من بدش من» و «یکی از ما» نیست. خب دیگر... قرار نیست نوستالژی فرنگی‌ها و پسندشان با ما یکی باشد.
آبا یک گروه عجیب‌وغریب و زیاده از حد موفق بود که هنوز هم سند موفق‌ترین کارنامه مالی تاریخ موسیقی پاپ نیز به نام آنها ثبت شده است. همکاری جمع‌وجور و کم‌خرج بنی اندرسون و بیورن اولویس آنی -فرید لینگستاد و اجنتا فالتسکوگ از سال 1972 در استکهلم آغاز شد و گروهشان با سرعتی خیره‌کننده دنیا را فتح کرد. در سال‌های فعالیتشان قریب به 400‌ میلیون نسخه از کارهایشان در سرتاسر دنیا به فروش رفت.
آبا گروهی بود که با الهام از شانسون اروپایی و بیت‌های موسیقی پاپ دیسکویی، به یک سبک بینابین تازه دست یافت که سنت هم‌خوانی کُر زن و مرد را هم از موسیقی کلاسیک وام گرفته بود. مردان گروه بار اصلی آهنگ‌سازی را برعهده داشتند و شگفتا که انگلیسی‌زبانان، آن لهجه اسکاندیناوی درب‌وداغان خوانندگان گروه را می‌پسندیدند و شعرهای کودکانه‌شان را بارهاوبارها زمزمه می‌کردند.
«برنده تمامش را برمی‌دارد» از ساخته‌های مشترک بنی اندرسون و بیورن اولویس بود؛ ترانه‌ای در حدود پنج دقیقه که بیت دیسکو داشت، اما ملودی آن تا حدی حزن‌انگیز بود و البته پر از نت‌های کشیده که آن بیت کوبنده را تعدیل می‌کرد. این ترانه اتفاقا یکی از متن‌های خوب گروه آبا به‌شمار می‌رود که آن حزن مستتر در موسیقی را به‌خوبی حمایت می‌کند.
راوی ترانه عشق و زندگی را در قالب یک قمار توصیف می‌کند و می‌گوید که باید دید برنده این بازی که خواهد بود و سعادت از آن ‌که خواهد شد:
«نمی‌خوام درباره چیزهایی حرف بزنم/ که به سرمون اومده/ هرچند زجرم داده/ اما من تمام کارت‌هام رو بازی کردم/ تو هم تمام کارت‌هات رو بازی کردی/ دیگه حرفی نمی‌مونه برای گفتن/ دیگه تک‌خالی نمونده که رو کنیم/ برنده تمامش رو برمی‌داره/ بازنده کوچیک می‌شه و تاب می‌آره کنار پیروزی/ این سرنوشتشه». برای آنکه دل بانوان جمع خنک شود بگویم که در بخش «این سرنوشتشه» تقصیر می‌افتد گردن مرد ماجرا چون در متن
«It's her destiny» آمده که ارجاع به ضمیر مؤنث دارد!
از این حرف‌ها که بگذریم، اعضای گروه آن‌قدری در دوران فعالیتشان پول پارو کردند که پس از جدایی، هرکدام به خوبی و خوشی به زندگی شخصی‌شان برسند. حالا همگی آنها بالای 70 سال دارند و در کارهای خیریه هم بسیار فعال هستند.
اندرسون در حوزه آهنگ‌سازی به کارش ادامه داد و چند موسیقی فیلم هم نوشت. بیورن چند آلبوم تکی به بازار عرضه کرد و مدتی پیش هم بابت فرار از مالیات برایش جنجال زیادی درست شد.
فالتسكوگ، هم دوباره ازدواج کرد و هم دوباره آلبوم داد و آخرین کارش در سال 2014 با استقبال زیادی هم مواجه شد.
لینگستاد هم کارش را با آلبوم‌های تکی خود ادامه داد و همسر پرنس هاینریش سوئدی شد و البته در سال 2002 همسرش را از دست داد.
گروه آبا در سال گذشته و سر پیری تصمیم گرفتند کدورت‌های گذشته را کنار بگذارند و دوباره با یکدیگر همکاری کنند. آخرین خبری که شخصا داشتم این بود که حضرات و نسوان مایه‌دار این گروه دور هم در استکهلم جمع شده‌اند و دارند روی یک آلبوم و یک تور کنسرت جهانی کار می‌کنند.
به‌هرحال کنجکاوی‌برانگیز است که بدانیم اگر دوباره آلبوم بدهند، هم‌سن‌وسال‌های خودشان از آن استقبال خواهند کرد یا نسل جوان که گوشش از بیت‌های تکنو و هاوس و ریو و امبیانت پر است نیز به آنها روی خوش نشان خواهد داد. به‌هر‌حال گروه آبا نشان داده که همیشه اگر تصمیم بگیرد می‌تواند برنده باشد و رسم روزگار هم این است که برنده تمامش را برمی‌دارد و می‌رود پی کارش.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.