|

يک‌سال پس از حادثه منا، بيش از 86 هزار نفر با تأييد شوراي‌عالي امنيت ملي به حج مي‌روند

متقاضيان حج با آموزش شرايط بحراني اعزام مي‌شوند

معصومه اصغري: موعد حج نزديک است و هنوز تلخي و بهت حادثه منا و مرگ تعداد زيادي از هم‌وطنانمان در سرزمين عربستان در مقابل ديدگانمان است؛ حادثه تلخي که هيچ‌گاه فراموش نمي‌شود و هرسال در موسم حج دوباره‌ودوباره تازه مي‌شود و اين سؤال را در ذهن تکرار مي‌کند که آيا احتمال وقوع مجدد چنين حوادثي وجود دارد؟ چه ضمانتي براي عدم تکرار آن هست؟
حادثه منا دومين حادثه مهم و بزرگ تلخ و دردناکي است که در چند دهه گذشته بر حاجيان ايراني در سرزمين عربستان رفته است و هيچ‌گاه پاسخ و دليل و جبراني را از سوي طرف مقابل دريافت نکرده. در حادثه منا که رقم دقيقي از تعداد جان‌باختگانش گفته نشد، به شکلي تقريبی رقم جان‌باختگان را دوهزارو 236نفر اعلام کردند که 464 نفر آنها حاجيان ايراني بودند که در يک ظهر داغ منا در شهر مکه و در جريان اجراي اعمال حج از شدت فشار و گرما و خفگي يا هر دليل ديگري که جزئياتش گفته نشد، از دست رفتند و مدت‌ها بدن‌هاي سياه و کبود و غيرقابل‌شناسايي‌شان دور از دسترس بود.
موضوع شکايت و غرامت از دولت عربستان بابت اين تقصير و اهمال همچنان در هاله‌اي از ابهام و شدن‌ها و نشدن‌هاست و تقريبا از همان زمان تاکنون هم روابط دو کشور در دورترين حالت ممکن است و اگر حج نبود، شايد هيچ رابطه‌اي مجددا در اين ميان دوباره شکل نمي‌گرفت. موضوع اين است که حق بهره‌مندي از امکان حج تمتع درخواستي بحق و مورد مطالبه گروهي از مردم است و عربستان هم نمي‌تواند به‌عنوان ميزبان اين سنت الهي جلو درخواست‌ها را بگيرد، اما مسئله‌اي که در اين يک سال اخير تبديل به سؤال و حتي گاهي پويش‌هايي در شبکه‌هاي اجتماعي شده، اين است که در چنين شرايطي که تضميني براي حفظ جان و امنيت هم‌وطنانمان نيست، چرا بايد آنها را به عربستان بفرستيم؟ در اين مدت باوجود آنکه سازمان حج و زيارت بسياري از آمارها را محدود و کنترل‌شده ارائه مي‌کرد، بسياري از ايرانيان از امکان و فرصت حضور در حج با وجود سال‌ها انتظار و پولي که براي اين هدف صرف کرده بودند، گذشتند و انصراف دادند. ممکن است اين انصراف‌ها در آمار سازمان حج و زيارت نيايد، اما کمي جست‌وجو در سطح جامعه نشان مي‌دهد تعدادي از متقاضيان اين سفر معنوي علاوه بر ترسي که در مورد تکرار چنين حوادثي دارند، ترجيح مي‌دهند در مقابل کشوري که چنين جناياتي را در جريان مراسم حج و در مورد کشورهاي ديگري مرتکب مي‌شود کوتاه نيايند و پولشان را به اين کشور ندهند. اين موضوعات در قالب شعارها و مطالب کوتاهي با تنوع بسيار در شبکه‌هاي اجتماعي همچنان در حال چرخش است و حتي موضوع تحريم بسياري از محصولات مرتبط با شرکت‌هاي عربستاني را در همين شبکه‌هاي اجتماعي مطرح کردند.با وجود آنکه در روزهاي ابتدايي پس از حادثه منا و داغ‌بودن اين درد سنگين بسياري از مسئولان در مورد تحريم حج صحبت مي‌کردند، اما روند پيگيري مطالبات حج در اين مدت تاکنون ادامه يافت و در نهايت بيش از 86 هزار نفر از متقاضيان براي حج امسال دعوت شده‌اند و مي‌خواهند به اين سفر معنوي بروند. حال نکته اينجاست، در شرايطي که برگزاري اين مراسم با احتمال خطرات جدي و عدم پاسخ‌گويي و ضمانت عربستاني‌ها روبه‌رو است، چه تضميني براي حفظ جان و سلامت حجاج ايراني وجود دارد؟
در اين مدت بررسي‌هاي زيادي از احتمالات حوادث و برخوردهاي مختلف صورت گرفته است و هفته گذشته در نهايت حجت‌الاسلام‌والمسلمين سيدعلي قاضي‌عسکر، نماينده ولي‌فقيه در امور حج و زيارت، از موافقت شوراي‌عالي امنيت ملي با حضور زائران ايراني در عربستان خبر داد. سرپرست حجاج ايراني بيان کرد: اينکه گفته مي‌شود حضور زائران در حج تصميم نظام است، معنايش آن است که تمام ارکان نظام الان پاي حج ايستاده‌اند و همه ملتزمند حج به‌خوبي انجام شود.
قاضي‌عسکر همچنين درباره طرح مجلس براي سؤال از سازمان حج و زيارت مبني‌بر اعزام زائران به عربستان در شرايط بحراني و حساس سياسي منطقه گفت: قبلا در کميسيون امنيت ملي، کميسيون فرهنگي و در صحن علني مجلس به صورت ويژه گزارش جامعي را از تفاهم‌نامه با عربستان و اقدامات صورت‌گرفته ارائه کرده‌ام و جاي ابهامي وجود ندارد. آخرين موضوع به جلسه شوراي‌عالي امنيت ملي برمي‌گشت که در آن نيز حضور زائران ايراني در حج مصوب شده است. او گفته است که «اگر مشکل غيرمترقبه‌اي پيش نيايد و طبق روند معمول همه کارها انجام شود، شاهد حجي باشکوه خواهيم بود».
در ادامه هم ولي داداشي، سخنگوي کميسيون اصل 90 مجلس شوراي اسلامي، هفته گذشته با اشاره به اين مصوبه و جلسات مشترک توضيحي با سازمان حج و زيارت اعلام کرد که حجاج ايراني در حج امسال شرکت مي‌کنند، اما اگر امنيت حجاج تأمين نشود، اعزام را متوقف مي‌کنيم. او گفت: عربستان بيش از ايران نيازمند ورود حجاج ايراني است و بيشتر توافق از جانب اين کشور صورت گرفته و در صورتي که عربستان شروط توافق‌نامه را نقض کند، هم مجلس نسبت به اين موضوع ورود خواهد کرد و هم دولت براساس همان شروطي که در توافق‌نامه آمده بايد نسبت به توقف اعزام حجاج اقدام کند.
در اين ميان براي آنکه در صورت بروز احتمالي حادثه براي حجاج، آنها بتوانند خودشان اولين حمايت‌ها و اقدامات پيشگيرانه را از خود و همراهانشان داشته باشند، ارگان‌هاي مختلف مرتبط با حجاج، برنامه‌هاي ويژه و جداگانه‌اي را براي آموزش موارد مهم به حجاج در نظر گرفته‌اند. به‌اين‌ترتيب دکتر ميرکتولي، معاون آموزش و پژوهش سازمان اورژانس کشور، از آموزش کمک‌هاي اوليه و اورژانس‌هاي شايع به کارگزاران حج خبر داد و گفت: اين کارگاه‌ها پس از تدوين محتواي آموزشي به وسیله سازمان اورژانس، به صورت سخنراني و تمرين عملي به مدت چهار ساعت در عناوين شايع اورژانس با موضوعات حمله قلبي، تشنج، حوادث ترافيکي و تروما، ديابت، روان‌پزشکي، مسموميت و گزيدگي، سوختگي، گرمازدگي، احياي قلبي - ريوي، حوادث آسانسور، آسم و انسداد راه هوايي برگزار شد.
ميرکتولي افزود: اين دوره در 13 قطب تهران، هرمزگان، سيستان‌و‌بلوچستان، خراسان جنوبي، همدان، مازندران، فارس، اصفهان، کرمان، خوزستان، يزد، خراسان‌رضوي و تبريز طبق زمان‌بندي مشخص از سوی مدرسان سازمان اورژانس کشور در سراسر کشور تدريس شده است. براي آموزش فوريت‌هاي پزشکي در حج ۹۶، گروه‌هاي هدف مختلفي نظير پزشکان کاروان، گروه پزشکي و پيراپزشکي، تيم مديريت مجموعه، مدير، معاون و خدمه کاروان، شوراي فرهنگي، روحانيان کاروان، حجاج و تيم آشپزخانه مرکزي در نظر گرفته شده است.معاون آموزش و پژوهش سازمان اورژانس کشور افزود: براي گروه هدف محتواي يکسان آموزشي متناسب با حوادث شايع در حج در بُعد تخصصي و عمومي تهيه شده است و تمام محتواي درس‌ها به وسیله استادان و مدرسان فوريت‌هاي پزشکي با محوريت معاونت آموزش و پژوهش سازمان اورژانس کشور بوده است که در جلسات مختلف بر حوادث و سناريوهاي شايع حج و تعيين سرفصل‌هاي آموزشي توافق نظر شد. از پاييز سال ۹۵ نيز جلسات شروع شد و برنامه‌ريزي برای توليد محتوا و انتخاب استادان و نحوه آموزش انجام و در ماه جاري آموزش‌ها برگزار شد.
سيدحميد جمال‌الديني، سخنگوي هلال‌احمر، هم با اعلام اينکه مرکز پزشکي حج و زيارت جمعيت هلال‌احمر جمهوري اسلامي ايران - مركز پزشكي حج و زيارت- برنامه‌هاي مفصلي را در موضوع حج امسال در نظر گرفته و بسياري از برنامه‌ريزي‌هاي هر‌ساله از سال گذشته تاکنون بازبيني و اصلاح شده‌‌اند، گفت: جمعيت هلال‌احمر همانند هر سال درباره شيوع و اپيدمي وبا و ساير بيماري‌ها تمهيدات لازم را در نظر گرفته است و 570 نفر عضو تيم پزشکي بر‌اساس برنامه قبلي،‌ در هفته اول مرداد اعزام مي‌شوند. اسامي اين افراد به سفارت اعلام شده و کار صدور رواديد در جريان است. همچنين در هفته جاري دوره هم‌افزايي اين پزشکان نيز انجام مي‌شود.
سخنگوي جمعيت هلال‌احمر افزود: داروهاي مورد نياز نيز خريداري شده است و ان‌شاء‌الله مجوز صدور داروها هم صادر مي‌شود و به‌زودي اين داروها به عربستان انتقال پيدا مي‌کند. حتما حجاج از دو هفته قبل از اعزام، واکسن‌هاي مننژيت خود را که در 170 مرکز ايران انجام مي‌شود، تزريق مي‌کنند. وي درباره اينکه چه افرادي اجازه شرکت در حج را ندارند، گفت: بيماراني که دچار آسيب‌هاي جدي مانند آسيب‌هاي قلبي و کليوي و اختلالات رواني هستند، اجازه حضور در حج را ندارند. همچنين شرايط براي افرادي که به مواد مخدر اعتياد دارند، نيز فراهم نيست؛ بنابراين از مردم درخواست مي‌کنيم که اين موارد را در نظر داشته باشند.
سخنگوي هلال‌احمر با توصيه به افرادي که داروهاي خاصي را مصرف مي‌کنند، تصريح کرد: با توجه به اينکه فهرست داروهايي که ورود آنها به عربستان ممنوع است، اعلام شده،‌ حجاجي که دارو مصرف مي‌کنند، حتما درباره آن با پزشکان خود مشورت کنند. اين فهرست هر سال به روز مي‌شود و فهرست جديد هم در اختيار پزشکان کاروان‌ها قرار گرفته است.
سخنگوي هلال‌احمر در پاسخ به اين سؤال «شرق» که با توجه به حادثه تلخ منا و احتمال تکرار آن چه مواردي را به حجاج و مسئولان کاروان‌ها آموزش داده و آنها را از چه مواردي برحذر داشته‌‌ايد، اضافه کرد: با توجه به هشدارهاي سازمان بهداشت جهاني و اينکه همه اجتماعات پرجمعيت انساني احتمال بروز خطر را دارند، از حجاج و مسئولان کاروان‌ها مي‌خواهيم که در دوره‌هاي خود‌امدادي و ديگر‌امدادي که در کنار ساير آموزش‌هاي کاروان‌ها قرار داده‌ايم، شرکت کنند. همچنين به حجاج توصيه مي‌کنيم براي اينکه آمادگي لازم براي شرکت در مناسک حج را داشته باشند، روزانه حدود 30 دقيقه ورزش‌هاي نرم يا پياده‌روي را در برنامه خود لحاظ کنند. اگر هم دچار بيماري هستند، با مشورت پزشک اين کار را انجام دهند. او تأکيد کرد که از سال گذشته با توجه به اينکه تعدادي از نيروهاي هلال‌احمر در حادثه منا حضور داشتند و تجربه زيسته‌اي را از اين حادثه داشتند، تجربيات و درس‌آموخته‌هاي آنها در چند کارگاه حضوري بررسي شد و همان موارد را در قالب تذکرهاي جدي در کلاس‌هاي آموزشي گنجانديم. جمال‌الديني تأکيد دارد که تجمعات انساني مانند مراسم ميليوني اربعين و عاشورا تجربيات زيادي را براي نيروهاي هلال‌احمر داشته است و همه اين موارد در چارچوب نشست‌هاي علمي بررسي شده است.
او مي‌گويد هلال‌احمر يا هيچ سازمان ديگري نمي‌تواند براي همه 86 هزار نفر حجاج ايراني در فضايي که مشابهت زيادي ندارد، مانور بحران را اجرا کند؛ اما به شکلي جداگانه آموزش‌هاي مشابه را در کاروان‌ها در نظر گرفته‌اند. او مي‌گويد بسياري از حوادث از يک فرد يا يک گروه شروع مي‌شود و به‌همين‌دليل آموزش افراد مي‌تواند راهگشا باشد. سخنگوي سازمان هلال‌احمر مي‌گويد هيچ تضميني درباره بروز‌نیافتن حادثه وجود ندارد؛ اما مي‌توان با اين اقدامات خسارات حوادث احتمالي را کم کرد. او مي‌گويد صحبت از احتمال خطر ممکن است حجاج را با آن سابقه ذهني درباره حادثه منا نگران کند و ما نمي‌خواهيم اين نگراني بيشتر شود.

معصومه اصغري: موعد حج نزديک است و هنوز تلخي و بهت حادثه منا و مرگ تعداد زيادي از هم‌وطنانمان در سرزمين عربستان در مقابل ديدگانمان است؛ حادثه تلخي که هيچ‌گاه فراموش نمي‌شود و هرسال در موسم حج دوباره‌ودوباره تازه مي‌شود و اين سؤال را در ذهن تکرار مي‌کند که آيا احتمال وقوع مجدد چنين حوادثي وجود دارد؟ چه ضمانتي براي عدم تکرار آن هست؟
حادثه منا دومين حادثه مهم و بزرگ تلخ و دردناکي است که در چند دهه گذشته بر حاجيان ايراني در سرزمين عربستان رفته است و هيچ‌گاه پاسخ و دليل و جبراني را از سوي طرف مقابل دريافت نکرده. در حادثه منا که رقم دقيقي از تعداد جان‌باختگانش گفته نشد، به شکلي تقريبی رقم جان‌باختگان را دوهزارو 236نفر اعلام کردند که 464 نفر آنها حاجيان ايراني بودند که در يک ظهر داغ منا در شهر مکه و در جريان اجراي اعمال حج از شدت فشار و گرما و خفگي يا هر دليل ديگري که جزئياتش گفته نشد، از دست رفتند و مدت‌ها بدن‌هاي سياه و کبود و غيرقابل‌شناسايي‌شان دور از دسترس بود.
موضوع شکايت و غرامت از دولت عربستان بابت اين تقصير و اهمال همچنان در هاله‌اي از ابهام و شدن‌ها و نشدن‌هاست و تقريبا از همان زمان تاکنون هم روابط دو کشور در دورترين حالت ممکن است و اگر حج نبود، شايد هيچ رابطه‌اي مجددا در اين ميان دوباره شکل نمي‌گرفت. موضوع اين است که حق بهره‌مندي از امکان حج تمتع درخواستي بحق و مورد مطالبه گروهي از مردم است و عربستان هم نمي‌تواند به‌عنوان ميزبان اين سنت الهي جلو درخواست‌ها را بگيرد، اما مسئله‌اي که در اين يک سال اخير تبديل به سؤال و حتي گاهي پويش‌هايي در شبکه‌هاي اجتماعي شده، اين است که در چنين شرايطي که تضميني براي حفظ جان و امنيت هم‌وطنانمان نيست، چرا بايد آنها را به عربستان بفرستيم؟ در اين مدت باوجود آنکه سازمان حج و زيارت بسياري از آمارها را محدود و کنترل‌شده ارائه مي‌کرد، بسياري از ايرانيان از امکان و فرصت حضور در حج با وجود سال‌ها انتظار و پولي که براي اين هدف صرف کرده بودند، گذشتند و انصراف دادند. ممکن است اين انصراف‌ها در آمار سازمان حج و زيارت نيايد، اما کمي جست‌وجو در سطح جامعه نشان مي‌دهد تعدادي از متقاضيان اين سفر معنوي علاوه بر ترسي که در مورد تکرار چنين حوادثي دارند، ترجيح مي‌دهند در مقابل کشوري که چنين جناياتي را در جريان مراسم حج و در مورد کشورهاي ديگري مرتکب مي‌شود کوتاه نيايند و پولشان را به اين کشور ندهند. اين موضوعات در قالب شعارها و مطالب کوتاهي با تنوع بسيار در شبکه‌هاي اجتماعي همچنان در حال چرخش است و حتي موضوع تحريم بسياري از محصولات مرتبط با شرکت‌هاي عربستاني را در همين شبکه‌هاي اجتماعي مطرح کردند.با وجود آنکه در روزهاي ابتدايي پس از حادثه منا و داغ‌بودن اين درد سنگين بسياري از مسئولان در مورد تحريم حج صحبت مي‌کردند، اما روند پيگيري مطالبات حج در اين مدت تاکنون ادامه يافت و در نهايت بيش از 86 هزار نفر از متقاضيان براي حج امسال دعوت شده‌اند و مي‌خواهند به اين سفر معنوي بروند. حال نکته اينجاست، در شرايطي که برگزاري اين مراسم با احتمال خطرات جدي و عدم پاسخ‌گويي و ضمانت عربستاني‌ها روبه‌رو است، چه تضميني براي حفظ جان و سلامت حجاج ايراني وجود دارد؟
در اين مدت بررسي‌هاي زيادي از احتمالات حوادث و برخوردهاي مختلف صورت گرفته است و هفته گذشته در نهايت حجت‌الاسلام‌والمسلمين سيدعلي قاضي‌عسکر، نماينده ولي‌فقيه در امور حج و زيارت، از موافقت شوراي‌عالي امنيت ملي با حضور زائران ايراني در عربستان خبر داد. سرپرست حجاج ايراني بيان کرد: اينکه گفته مي‌شود حضور زائران در حج تصميم نظام است، معنايش آن است که تمام ارکان نظام الان پاي حج ايستاده‌اند و همه ملتزمند حج به‌خوبي انجام شود.
قاضي‌عسکر همچنين درباره طرح مجلس براي سؤال از سازمان حج و زيارت مبني‌بر اعزام زائران به عربستان در شرايط بحراني و حساس سياسي منطقه گفت: قبلا در کميسيون امنيت ملي، کميسيون فرهنگي و در صحن علني مجلس به صورت ويژه گزارش جامعي را از تفاهم‌نامه با عربستان و اقدامات صورت‌گرفته ارائه کرده‌ام و جاي ابهامي وجود ندارد. آخرين موضوع به جلسه شوراي‌عالي امنيت ملي برمي‌گشت که در آن نيز حضور زائران ايراني در حج مصوب شده است. او گفته است که «اگر مشکل غيرمترقبه‌اي پيش نيايد و طبق روند معمول همه کارها انجام شود، شاهد حجي باشکوه خواهيم بود».
در ادامه هم ولي داداشي، سخنگوي کميسيون اصل 90 مجلس شوراي اسلامي، هفته گذشته با اشاره به اين مصوبه و جلسات مشترک توضيحي با سازمان حج و زيارت اعلام کرد که حجاج ايراني در حج امسال شرکت مي‌کنند، اما اگر امنيت حجاج تأمين نشود، اعزام را متوقف مي‌کنيم. او گفت: عربستان بيش از ايران نيازمند ورود حجاج ايراني است و بيشتر توافق از جانب اين کشور صورت گرفته و در صورتي که عربستان شروط توافق‌نامه را نقض کند، هم مجلس نسبت به اين موضوع ورود خواهد کرد و هم دولت براساس همان شروطي که در توافق‌نامه آمده بايد نسبت به توقف اعزام حجاج اقدام کند.
در اين ميان براي آنکه در صورت بروز احتمالي حادثه براي حجاج، آنها بتوانند خودشان اولين حمايت‌ها و اقدامات پيشگيرانه را از خود و همراهانشان داشته باشند، ارگان‌هاي مختلف مرتبط با حجاج، برنامه‌هاي ويژه و جداگانه‌اي را براي آموزش موارد مهم به حجاج در نظر گرفته‌اند. به‌اين‌ترتيب دکتر ميرکتولي، معاون آموزش و پژوهش سازمان اورژانس کشور، از آموزش کمک‌هاي اوليه و اورژانس‌هاي شايع به کارگزاران حج خبر داد و گفت: اين کارگاه‌ها پس از تدوين محتواي آموزشي به وسیله سازمان اورژانس، به صورت سخنراني و تمرين عملي به مدت چهار ساعت در عناوين شايع اورژانس با موضوعات حمله قلبي، تشنج، حوادث ترافيکي و تروما، ديابت، روان‌پزشکي، مسموميت و گزيدگي، سوختگي، گرمازدگي، احياي قلبي - ريوي، حوادث آسانسور، آسم و انسداد راه هوايي برگزار شد.
ميرکتولي افزود: اين دوره در 13 قطب تهران، هرمزگان، سيستان‌و‌بلوچستان، خراسان جنوبي، همدان، مازندران، فارس، اصفهان، کرمان، خوزستان، يزد، خراسان‌رضوي و تبريز طبق زمان‌بندي مشخص از سوی مدرسان سازمان اورژانس کشور در سراسر کشور تدريس شده است. براي آموزش فوريت‌هاي پزشکي در حج ۹۶، گروه‌هاي هدف مختلفي نظير پزشکان کاروان، گروه پزشکي و پيراپزشکي، تيم مديريت مجموعه، مدير، معاون و خدمه کاروان، شوراي فرهنگي، روحانيان کاروان، حجاج و تيم آشپزخانه مرکزي در نظر گرفته شده است.معاون آموزش و پژوهش سازمان اورژانس کشور افزود: براي گروه هدف محتواي يکسان آموزشي متناسب با حوادث شايع در حج در بُعد تخصصي و عمومي تهيه شده است و تمام محتواي درس‌ها به وسیله استادان و مدرسان فوريت‌هاي پزشکي با محوريت معاونت آموزش و پژوهش سازمان اورژانس کشور بوده است که در جلسات مختلف بر حوادث و سناريوهاي شايع حج و تعيين سرفصل‌هاي آموزشي توافق نظر شد. از پاييز سال ۹۵ نيز جلسات شروع شد و برنامه‌ريزي برای توليد محتوا و انتخاب استادان و نحوه آموزش انجام و در ماه جاري آموزش‌ها برگزار شد.
سيدحميد جمال‌الديني، سخنگوي هلال‌احمر، هم با اعلام اينکه مرکز پزشکي حج و زيارت جمعيت هلال‌احمر جمهوري اسلامي ايران - مركز پزشكي حج و زيارت- برنامه‌هاي مفصلي را در موضوع حج امسال در نظر گرفته و بسياري از برنامه‌ريزي‌هاي هر‌ساله از سال گذشته تاکنون بازبيني و اصلاح شده‌‌اند، گفت: جمعيت هلال‌احمر همانند هر سال درباره شيوع و اپيدمي وبا و ساير بيماري‌ها تمهيدات لازم را در نظر گرفته است و 570 نفر عضو تيم پزشکي بر‌اساس برنامه قبلي،‌ در هفته اول مرداد اعزام مي‌شوند. اسامي اين افراد به سفارت اعلام شده و کار صدور رواديد در جريان است. همچنين در هفته جاري دوره هم‌افزايي اين پزشکان نيز انجام مي‌شود.
سخنگوي جمعيت هلال‌احمر افزود: داروهاي مورد نياز نيز خريداري شده است و ان‌شاء‌الله مجوز صدور داروها هم صادر مي‌شود و به‌زودي اين داروها به عربستان انتقال پيدا مي‌کند. حتما حجاج از دو هفته قبل از اعزام، واکسن‌هاي مننژيت خود را که در 170 مرکز ايران انجام مي‌شود، تزريق مي‌کنند. وي درباره اينکه چه افرادي اجازه شرکت در حج را ندارند، گفت: بيماراني که دچار آسيب‌هاي جدي مانند آسيب‌هاي قلبي و کليوي و اختلالات رواني هستند، اجازه حضور در حج را ندارند. همچنين شرايط براي افرادي که به مواد مخدر اعتياد دارند، نيز فراهم نيست؛ بنابراين از مردم درخواست مي‌کنيم که اين موارد را در نظر داشته باشند.
سخنگوي هلال‌احمر با توصيه به افرادي که داروهاي خاصي را مصرف مي‌کنند، تصريح کرد: با توجه به اينکه فهرست داروهايي که ورود آنها به عربستان ممنوع است، اعلام شده،‌ حجاجي که دارو مصرف مي‌کنند، حتما درباره آن با پزشکان خود مشورت کنند. اين فهرست هر سال به روز مي‌شود و فهرست جديد هم در اختيار پزشکان کاروان‌ها قرار گرفته است.
سخنگوي هلال‌احمر در پاسخ به اين سؤال «شرق» که با توجه به حادثه تلخ منا و احتمال تکرار آن چه مواردي را به حجاج و مسئولان کاروان‌ها آموزش داده و آنها را از چه مواردي برحذر داشته‌‌ايد، اضافه کرد: با توجه به هشدارهاي سازمان بهداشت جهاني و اينکه همه اجتماعات پرجمعيت انساني احتمال بروز خطر را دارند، از حجاج و مسئولان کاروان‌ها مي‌خواهيم که در دوره‌هاي خود‌امدادي و ديگر‌امدادي که در کنار ساير آموزش‌هاي کاروان‌ها قرار داده‌ايم، شرکت کنند. همچنين به حجاج توصيه مي‌کنيم براي اينکه آمادگي لازم براي شرکت در مناسک حج را داشته باشند، روزانه حدود 30 دقيقه ورزش‌هاي نرم يا پياده‌روي را در برنامه خود لحاظ کنند. اگر هم دچار بيماري هستند، با مشورت پزشک اين کار را انجام دهند. او تأکيد کرد که از سال گذشته با توجه به اينکه تعدادي از نيروهاي هلال‌احمر در حادثه منا حضور داشتند و تجربه زيسته‌اي را از اين حادثه داشتند، تجربيات و درس‌آموخته‌هاي آنها در چند کارگاه حضوري بررسي شد و همان موارد را در قالب تذکرهاي جدي در کلاس‌هاي آموزشي گنجانديم. جمال‌الديني تأکيد دارد که تجمعات انساني مانند مراسم ميليوني اربعين و عاشورا تجربيات زيادي را براي نيروهاي هلال‌احمر داشته است و همه اين موارد در چارچوب نشست‌هاي علمي بررسي شده است.
او مي‌گويد هلال‌احمر يا هيچ سازمان ديگري نمي‌تواند براي همه 86 هزار نفر حجاج ايراني در فضايي که مشابهت زيادي ندارد، مانور بحران را اجرا کند؛ اما به شکلي جداگانه آموزش‌هاي مشابه را در کاروان‌ها در نظر گرفته‌اند. او مي‌گويد بسياري از حوادث از يک فرد يا يک گروه شروع مي‌شود و به‌همين‌دليل آموزش افراد مي‌تواند راهگشا باشد. سخنگوي سازمان هلال‌احمر مي‌گويد هيچ تضميني درباره بروز‌نیافتن حادثه وجود ندارد؛ اما مي‌توان با اين اقدامات خسارات حوادث احتمالي را کم کرد. او مي‌گويد صحبت از احتمال خطر ممکن است حجاج را با آن سابقه ذهني درباره حادثه منا نگران کند و ما نمي‌خواهيم اين نگراني بيشتر شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.