نشست نقد و بررسی نمایش پالت
نوعی کمدی که همه دچارش هستیم
نگار بیگی: جلسه نقد و بررسی نمایش «پالت»، به نویسندگی و کارگردانی محمد حاتمی (نویسنده، بازیگر و کارگردان) در دومین نشست برنامه نقد صحنه به سرپرستی بهزاد صدیقی (نویسنده و پژوهشگر تئاتر)، در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد. در بخش اول این جلسه که به نقد و بررسی نمایش منجر شد، بهزاد صدیقی گفت: «پالت، ظرف رنگ است که دنیای نقاشی را ترسیم میکند و حال محمد حاتمی با تکههای مختلف، دنیای جدیدی را به مخاطب نشان میدهد، اما این نمایش، به معنای واقعی ساختاری اپیزودیک ندارد، بلکه روایتهایی (برشهایی) از وضعیت انسان معاصر را نشان میدهد. این تکههای نمایشی که رخدادگاهشان مطب روانکاوی است، وضعیت انسان معاصر را بهلحاظ روحی و روانی به تماشاگر نشان میدهد». رضا آشفته ضمن ابراز خرسندی از ایجاد محفلی برای نقد و صحبت درباره تئاتر، در ادامه سخنان روزبه حسینی گفت: «موسیقی در این کار تمام قطعات نمایش را به هم ربط میدهد و جاهایی که دراماتیک میشود، بسیار عالی است، اما، جاهایی از نمایش، موسیقی شکل مستقلِ خود را دارد و تماشاگر شاید فکر کند اجرای موسیقی در این قسمت، ضرورتی نداشت». او با اشاره به اینکه نمایش پالت از لحاظ جنس، ماهیت و چیستی، تنوع لازم را دارد و همین، کار را برای منتقد راحتتر میکند، افزود: «پالت را نمیتوان عقلانی دید؛ منطق و فلسفه استدلالی ندارد! حتی احساسی هم نمیتوان آن را درک کرد و همذاتپنداری زیادی با آن داشت، چراکه جهانِ خلقشده در نمایش، حس همذاتپنداری را در ما بیدار نمیکند. ما در این نمایش، با کاری شهودی مواجه هستیم، به این معنا که منطقی در رؤیادیدنِ ما وجود ندارد و برانگیختگی حسی هم بیرونی نیست. رؤیا، جهانی است بین ذهن و فراذهن؛ بین ذهن و روح که همین نمایش رؤیا، دریافت نمایش را بسیار گسترده و پیچیده میکند. پالت، تماشاگر را هم وارد جهان متن میکند؛ خواب متعلق به کیست؟ یک بازیگر؟ تمام بازیگران؟ تماشاگران؟! ... در پالت برخلاف نمایشهای کلاسیک، با مجموعهای از تیپها مواجهیم که شکل کامل خود را ندارند و حس همذاتپنداری کمتری را نسبت به یک نمایش داستانی، برای ما ایجاد میکنند».او با اشاره به اینکه، انسان معاصر بهواسطه جهان صنعتی و روابط مدرن دچار این تنهاییها، یأسهای فلسفی و... است، افزود: «نشاندادن این جهان فراذهن، بسیار سخت است و دیدن این فضا، ما را دچار چالش با خود میکند که هدف مهمِ جهان تئاتر هم همین است».به عقیده آشفته، پالت یک نمایش پسامدرن است که در ایران به علت ترکیب سنت و مدرنیته، وضعیتی شبیه پسامدرنیته ایجاد شده. او گفت: «در نمایش جهانی خلق شده که همزمان هم تراژدی است، هم کمدی؛ دنیای نمایش هر لحظه ما را غافلگیر میکند که این غافلگیری و عدم انسجام، اگر در ظاهر معناگریز باشد، در باطن ما را دچار معانی متعدد میکند، زیراکه هر تماشاگر، معنای متفاوتی را برداشت میکند و همین، پسامدرنبودن نمایش را نشان میدهد». او با اشاره به انتزاعیبودن صحنه اول نمایش، گفت: «صحنه اول نمایش، بسیار زیبا و انتزاعی است که متأسفانه این زیبایی رها میشود. از صحنه دوم، ما با جهانی با ساختار متفاوت روبهرو هستیم که هر فرد کلام خود را میگوید که این کلامها شاید با هم ارتباطی ندارند، اما به نظر من، انتزاع اولیه میتوانست جای دیگری از نمایش هم وارد شود و آن را کامل کند».
نگار بیگی: جلسه نقد و بررسی نمایش «پالت»، به نویسندگی و کارگردانی محمد حاتمی (نویسنده، بازیگر و کارگردان) در دومین نشست برنامه نقد صحنه به سرپرستی بهزاد صدیقی (نویسنده و پژوهشگر تئاتر)، در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد. در بخش اول این جلسه که به نقد و بررسی نمایش منجر شد، بهزاد صدیقی گفت: «پالت، ظرف رنگ است که دنیای نقاشی را ترسیم میکند و حال محمد حاتمی با تکههای مختلف، دنیای جدیدی را به مخاطب نشان میدهد، اما این نمایش، به معنای واقعی ساختاری اپیزودیک ندارد، بلکه روایتهایی (برشهایی) از وضعیت انسان معاصر را نشان میدهد. این تکههای نمایشی که رخدادگاهشان مطب روانکاوی است، وضعیت انسان معاصر را بهلحاظ روحی و روانی به تماشاگر نشان میدهد». رضا آشفته ضمن ابراز خرسندی از ایجاد محفلی برای نقد و صحبت درباره تئاتر، در ادامه سخنان روزبه حسینی گفت: «موسیقی در این کار تمام قطعات نمایش را به هم ربط میدهد و جاهایی که دراماتیک میشود، بسیار عالی است، اما، جاهایی از نمایش، موسیقی شکل مستقلِ خود را دارد و تماشاگر شاید فکر کند اجرای موسیقی در این قسمت، ضرورتی نداشت». او با اشاره به اینکه نمایش پالت از لحاظ جنس، ماهیت و چیستی، تنوع لازم را دارد و همین، کار را برای منتقد راحتتر میکند، افزود: «پالت را نمیتوان عقلانی دید؛ منطق و فلسفه استدلالی ندارد! حتی احساسی هم نمیتوان آن را درک کرد و همذاتپنداری زیادی با آن داشت، چراکه جهانِ خلقشده در نمایش، حس همذاتپنداری را در ما بیدار نمیکند. ما در این نمایش، با کاری شهودی مواجه هستیم، به این معنا که منطقی در رؤیادیدنِ ما وجود ندارد و برانگیختگی حسی هم بیرونی نیست. رؤیا، جهانی است بین ذهن و فراذهن؛ بین ذهن و روح که همین نمایش رؤیا، دریافت نمایش را بسیار گسترده و پیچیده میکند. پالت، تماشاگر را هم وارد جهان متن میکند؛ خواب متعلق به کیست؟ یک بازیگر؟ تمام بازیگران؟ تماشاگران؟! ... در پالت برخلاف نمایشهای کلاسیک، با مجموعهای از تیپها مواجهیم که شکل کامل خود را ندارند و حس همذاتپنداری کمتری را نسبت به یک نمایش داستانی، برای ما ایجاد میکنند».او با اشاره به اینکه، انسان معاصر بهواسطه جهان صنعتی و روابط مدرن دچار این تنهاییها، یأسهای فلسفی و... است، افزود: «نشاندادن این جهان فراذهن، بسیار سخت است و دیدن این فضا، ما را دچار چالش با خود میکند که هدف مهمِ جهان تئاتر هم همین است».به عقیده آشفته، پالت یک نمایش پسامدرن است که در ایران به علت ترکیب سنت و مدرنیته، وضعیتی شبیه پسامدرنیته ایجاد شده. او گفت: «در نمایش جهانی خلق شده که همزمان هم تراژدی است، هم کمدی؛ دنیای نمایش هر لحظه ما را غافلگیر میکند که این غافلگیری و عدم انسجام، اگر در ظاهر معناگریز باشد، در باطن ما را دچار معانی متعدد میکند، زیراکه هر تماشاگر، معنای متفاوتی را برداشت میکند و همین، پسامدرنبودن نمایش را نشان میدهد». او با اشاره به انتزاعیبودن صحنه اول نمایش، گفت: «صحنه اول نمایش، بسیار زیبا و انتزاعی است که متأسفانه این زیبایی رها میشود. از صحنه دوم، ما با جهانی با ساختار متفاوت روبهرو هستیم که هر فرد کلام خود را میگوید که این کلامها شاید با هم ارتباطی ندارند، اما به نظر من، انتزاع اولیه میتوانست جای دیگری از نمایش هم وارد شود و آن را کامل کند».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.