آمریکا و یک پیونگیانگ هستهای
بنت رمبرگ . نویسنده و تحلیلگر سیاسی
دونالد ترامپ و همتای کرهایاش، مون جائه این، باید با واقعیت یک کرهشمالی هستهای کنار بیایند: بمبهای پیونگیانگ حالاحالاها با ما هستند. این دو رئیسجمهور از این پس باید از تلاش خود برای عدم دستیابی پیونگیانگ به زرادخانه هستهای دست کشیده و تمام تلاش خود را بر این متمرکز کنند که این کشور از این بمبها استفاده نکند. ترامپ باید بپذیرد حنای تحریم و نمایشهای نظامی دیگر در نزد کرهشمالی رنگی ندارد. مون هم باید با این واقعیت کنار بیاید که دیگر نمیتواند با راهبرد توسعه سیاسی و اقتصادی تحت عنوان سیاست «طلوع»، فکر ساختن بمب اتمی را از سر کیم جونگ اون بیندازد زیرا برای رهبر جوان کرهشمالی، این زرادخانه هستهای به معنای حفظ بقاست. واشنگتن همچنین باید فکر اقدام نظامی را از سر بیرون کند مگر اینکه هیچ گزینهای جز آن باقی نمانده باشد. کرهشمالی برنامه هستهای خود را به شکلی پنهانی خیلی بیش از آن چیزی که به نظر میرسد، پیش برده است و این کار را به شکلی پنهانی انجام داده تا گرفتار بلایی که بر سر رآکتورهای هستهای عراق و سوریه در سالهای 1981 و 2007 در حملات هوایی اسرائیل آمد، نشود. هرگونه تلاش و ماجراجویی نظامی از سوی
ایالات متحده برای یافتن و نابودی بمبهای پیونگیانگ، میتواند کل شبهجزیره کره را به آتش بکشد و به قیمت جان صدها هزار کرهای تمام شود. خوشبختانه تاریخ راه دیگری را پیشِروی ما گذاشته است: مهارکردن که البته کار سختی است و برای موفقیت به سه عنصر نیاز دارد.
عنصر نخست، بازدارندگی است. وقتی تنش میان قدرتهای هستهای همچون ایالات متحده و شوروی یا هند و پاکستان بالا گرفت، تجربه نشان داد که ترس کشورها از یک آخرالزمان هستهای، مانعی بزرگ بر سر راه شلیک بمبهای هستهای محسوب میشود. این مسئله برای ایالات متحده یک درس دارد: اینکه آمریکا باید سلاحهای هستهای را که در سال 1991 از کرهجنوبی گرفته است، به این کشور بازپس دهد. حتی اگر این مسئله به لحاظ سیاسی توجیهپذیر نباشد، این مسئله نشان میدهد ایالات متحده در صورت استفاده کرهشمالی از کلاهکهای هستهای، هیچ تردیدی در مقابلهبهمثل به خود راه نخواهد داد.
عنصر دوم، بهکاربستن اقداماتی در جهت اعتمادسازی است که خطر جنگ را پایین میآورد؛ درست مانند آنچه در دوران جنگ سرد شاهدش بودیم. این اقدامات میتواند با ایجاد یک خط مستقیم ارتباطی میان دو کره و واشنگتن شکل بگیرد. هیچ چیز نمیتواند به اندازه گشایش دفاتر حافظ منافع ایالات متحده و کرهشمالی در واشنگتن و پیونگیانگ در این شرایط راهگشا باشد. از این گذشته، کاهش نیروهای نظامی و سلاحهای سنگین در هر دو سوی شبهجزیره کره در کنار کاهش رزمایشهای مشترک کرهجنوبی و ایالات متحده، میتواند دغدغههای کرهشمالی درخصوص حمله پیشگیرانه را کاهش دهد. البته اقدامات دیگری را نیز میتوان به این فهرست اضافه کرد. ایالات متحده میتواند این روند اعتمادسازی را به کمک یک کشور سوم مانند چین به پیش ببرد.
عنصر سوم در فرایند مهار، مدیریت بحران است. مشخص نیست آیا دستیافتن به بمب اتم، کرهشمالی را برای ماجراجوییهایی مانند غرقکردن یک زیردریایی کرهجنوبی مستعدتر میکند یا نه. در چنین شرایطی، یک اتفاق ناخواسته و کوچک میتواند زمینهساز تنشهایی جدی شود که شاید دیگر نتوان مانع شدتگرفتن آنها شد. برخلاف بحران موشکی کوبا که دو طرف آمادگی مواجهه و چارهاندیشی برای اتفاقات غیرمترقبه را داشتند، در شبهجزیره کره هر لحظه باید انتظار بروز یک بحران جدی را داشت. بدون تردید واشنگتن و سئول نقشههایی نظامی برای پاسخگویی به هرگونه تعرض کرهشمالی را در جیب دارند. اما از لحاظ دیپلماتیک آمریکاییها بهنظر از آمادگی کافی برای حلوفصل دیپلماتیک برخوردار نیستند. در اینجا هم آمریکا میتواند از گذشته درس بگیرد. در صورت از کنترل خارجشدن اوضاع، واشنگتن باید دست به دامن یک میانجی قابل اعتماد شود. ارزش و اهمیت مداخله ایالات متحده در بحران هند و پاکستان بر هیچکس پوشیده نیست. پس وقتی از کیم جونگ اون صحبت میشود، واشنگتن برای میانجيگری باید دست به دامن بیجینگ شود. دوم اینکه ترامپ و مون میتوانند از واسطههایی شخصی بهعنوان کانالهایی
برای تعامل و چارهجویی بهره بگیرند. در خلال بحران موشکی کوبا، شوروی از تجار آمریکایی که به مسکو سفر میکردند و یک خبرنگار شبکه «ایبیسی» در واشنگتن بهعنوان کانالهای ارتباطی برای روز مبادا استفاده کرد. رئیسجمهور کندی نیز در مقابل آناتولی دابرین، سفیر وقت شوروی، را واسطه کرد.
درباره پیونگیانگ، ایالات متحده میتواند سراغ مقامات اسبق آمریکایی که در دیپلماسی خط دودستی دارند، برود یا به یک فرد خاص مانند یکی از رؤسایجمهور سابق به صورت غیررسمی مأموریت چانهزنی با پیونگیانگ را بدهد؛ درست مانند کاری که بیل کلینتون با جیمی کارتر در بحران هستهای «یانگ بیان» در سال 1994 کرد. سوم اینکه آمریکا میتواند یک مقام بلندپایه را برای چارهجویی به پیونگیانگ بفرستد. این همان راهکاری است که کرملین در سال 1969 به کار گرفت؛ یعنی زمانی که الکسی کاسیگین را بهعنوان آخرین تیرِ ترکشاش به بیجینگ فرستاد تا به غائله تقابل هستهای چین و شوروی خاتمه دهد و این کار جواب داد. این فکر که میتوان از شر یک کرهشمالی هستهای خلاص شد، یک خیال باطل است. اکنون باید به فکر راهی برای همزیستی با یک کرهشمالی هستهای بود.
منبع: رویترز
دونالد ترامپ و همتای کرهایاش، مون جائه این، باید با واقعیت یک کرهشمالی هستهای کنار بیایند: بمبهای پیونگیانگ حالاحالاها با ما هستند. این دو رئیسجمهور از این پس باید از تلاش خود برای عدم دستیابی پیونگیانگ به زرادخانه هستهای دست کشیده و تمام تلاش خود را بر این متمرکز کنند که این کشور از این بمبها استفاده نکند. ترامپ باید بپذیرد حنای تحریم و نمایشهای نظامی دیگر در نزد کرهشمالی رنگی ندارد. مون هم باید با این واقعیت کنار بیاید که دیگر نمیتواند با راهبرد توسعه سیاسی و اقتصادی تحت عنوان سیاست «طلوع»، فکر ساختن بمب اتمی را از سر کیم جونگ اون بیندازد زیرا برای رهبر جوان کرهشمالی، این زرادخانه هستهای به معنای حفظ بقاست. واشنگتن همچنین باید فکر اقدام نظامی را از سر بیرون کند مگر اینکه هیچ گزینهای جز آن باقی نمانده باشد. کرهشمالی برنامه هستهای خود را به شکلی پنهانی خیلی بیش از آن چیزی که به نظر میرسد، پیش برده است و این کار را به شکلی پنهانی انجام داده تا گرفتار بلایی که بر سر رآکتورهای هستهای عراق و سوریه در سالهای 1981 و 2007 در حملات هوایی اسرائیل آمد، نشود. هرگونه تلاش و ماجراجویی نظامی از سوی
ایالات متحده برای یافتن و نابودی بمبهای پیونگیانگ، میتواند کل شبهجزیره کره را به آتش بکشد و به قیمت جان صدها هزار کرهای تمام شود. خوشبختانه تاریخ راه دیگری را پیشِروی ما گذاشته است: مهارکردن که البته کار سختی است و برای موفقیت به سه عنصر نیاز دارد.
عنصر نخست، بازدارندگی است. وقتی تنش میان قدرتهای هستهای همچون ایالات متحده و شوروی یا هند و پاکستان بالا گرفت، تجربه نشان داد که ترس کشورها از یک آخرالزمان هستهای، مانعی بزرگ بر سر راه شلیک بمبهای هستهای محسوب میشود. این مسئله برای ایالات متحده یک درس دارد: اینکه آمریکا باید سلاحهای هستهای را که در سال 1991 از کرهجنوبی گرفته است، به این کشور بازپس دهد. حتی اگر این مسئله به لحاظ سیاسی توجیهپذیر نباشد، این مسئله نشان میدهد ایالات متحده در صورت استفاده کرهشمالی از کلاهکهای هستهای، هیچ تردیدی در مقابلهبهمثل به خود راه نخواهد داد.
عنصر دوم، بهکاربستن اقداماتی در جهت اعتمادسازی است که خطر جنگ را پایین میآورد؛ درست مانند آنچه در دوران جنگ سرد شاهدش بودیم. این اقدامات میتواند با ایجاد یک خط مستقیم ارتباطی میان دو کره و واشنگتن شکل بگیرد. هیچ چیز نمیتواند به اندازه گشایش دفاتر حافظ منافع ایالات متحده و کرهشمالی در واشنگتن و پیونگیانگ در این شرایط راهگشا باشد. از این گذشته، کاهش نیروهای نظامی و سلاحهای سنگین در هر دو سوی شبهجزیره کره در کنار کاهش رزمایشهای مشترک کرهجنوبی و ایالات متحده، میتواند دغدغههای کرهشمالی درخصوص حمله پیشگیرانه را کاهش دهد. البته اقدامات دیگری را نیز میتوان به این فهرست اضافه کرد. ایالات متحده میتواند این روند اعتمادسازی را به کمک یک کشور سوم مانند چین به پیش ببرد.
عنصر سوم در فرایند مهار، مدیریت بحران است. مشخص نیست آیا دستیافتن به بمب اتم، کرهشمالی را برای ماجراجوییهایی مانند غرقکردن یک زیردریایی کرهجنوبی مستعدتر میکند یا نه. در چنین شرایطی، یک اتفاق ناخواسته و کوچک میتواند زمینهساز تنشهایی جدی شود که شاید دیگر نتوان مانع شدتگرفتن آنها شد. برخلاف بحران موشکی کوبا که دو طرف آمادگی مواجهه و چارهاندیشی برای اتفاقات غیرمترقبه را داشتند، در شبهجزیره کره هر لحظه باید انتظار بروز یک بحران جدی را داشت. بدون تردید واشنگتن و سئول نقشههایی نظامی برای پاسخگویی به هرگونه تعرض کرهشمالی را در جیب دارند. اما از لحاظ دیپلماتیک آمریکاییها بهنظر از آمادگی کافی برای حلوفصل دیپلماتیک برخوردار نیستند. در اینجا هم آمریکا میتواند از گذشته درس بگیرد. در صورت از کنترل خارجشدن اوضاع، واشنگتن باید دست به دامن یک میانجی قابل اعتماد شود. ارزش و اهمیت مداخله ایالات متحده در بحران هند و پاکستان بر هیچکس پوشیده نیست. پس وقتی از کیم جونگ اون صحبت میشود، واشنگتن برای میانجيگری باید دست به دامن بیجینگ شود. دوم اینکه ترامپ و مون میتوانند از واسطههایی شخصی بهعنوان کانالهایی
برای تعامل و چارهجویی بهره بگیرند. در خلال بحران موشکی کوبا، شوروی از تجار آمریکایی که به مسکو سفر میکردند و یک خبرنگار شبکه «ایبیسی» در واشنگتن بهعنوان کانالهای ارتباطی برای روز مبادا استفاده کرد. رئیسجمهور کندی نیز در مقابل آناتولی دابرین، سفیر وقت شوروی، را واسطه کرد.
درباره پیونگیانگ، ایالات متحده میتواند سراغ مقامات اسبق آمریکایی که در دیپلماسی خط دودستی دارند، برود یا به یک فرد خاص مانند یکی از رؤسایجمهور سابق به صورت غیررسمی مأموریت چانهزنی با پیونگیانگ را بدهد؛ درست مانند کاری که بیل کلینتون با جیمی کارتر در بحران هستهای «یانگ بیان» در سال 1994 کرد. سوم اینکه آمریکا میتواند یک مقام بلندپایه را برای چارهجویی به پیونگیانگ بفرستد. این همان راهکاری است که کرملین در سال 1969 به کار گرفت؛ یعنی زمانی که الکسی کاسیگین را بهعنوان آخرین تیرِ ترکشاش به بیجینگ فرستاد تا به غائله تقابل هستهای چین و شوروی خاتمه دهد و این کار جواب داد. این فکر که میتوان از شر یک کرهشمالی هستهای خلاص شد، یک خیال باطل است. اکنون باید به فکر راهی برای همزیستی با یک کرهشمالی هستهای بود.
منبع: رویترز
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.