|

دعوای تلویزیونی

بابک زمانی. مدیرگروه سابق مغز و اعصاب دانشگاه ایران

چند شب پیش عرصه عمومی شاهد یکی از بدترین و از این نظر به‌یادماندنی‌ترین صحنه‌های چند سال اخیر در زمینه پزشکی بود. نمایندگان دو انجمن «علمی» پزشکی در یکی از پربیننده‌ترین ساعات در برابر ‌میلیون‌ها بیننده‌ای که از اصل موضوع و اختلافات انجمن‌های ایشان بی‌اطلاع بودند، با کلمات و جملاتی نامفهوم و حرکاتی دعوایی با یکدیگر به مجادله پرداختند؛ آن هم با شدتی که هر لحظه تصور می‌کردی فیزیک هم دخالت خواهد کرد. از این دعوا چه نتایجی می‌توان گرفت:
- پیش از همه باید گفت صداوسیمای ما هیچ سیاست و ابتکار عملی در برنامه‌ها و به‌ویژه مناظرات ندارد. معلوم نیست در تضاد بین دو گروه از پزشکان، مردم چه نقشی بازی می‌کنند و اساسا آیا قضاوت ایشان اهمیتی دارد؟ جز بی‌اعتباری جامعه پزشکی و بی‌اعتمادی‌ای که به دنبال خواهد آمد چه نتیجه دیگری متصور است؟
- وزارت بهداشت اقتدار لازم برای تعیین و به‌انجام‌رساندن صحیح‌ترین تصمیم را ندارد به‌خصوص اگر قرار باشد در اجرای تصمیم خود با گروه‌هایی مقابله کند. بی‌تردید ساختن چنین تصمیمی مستلزم وجود مکانیسمی برای رسیدن به برآیند نظرات گروه‌های مختلف از نظام پزشکی تا انجمن‌های پزشکی و سازمان‌های مردم‌نهاد و کارشناسان بهداشت و درمان است!
- نظام پزشکی به‌عنوان سازمانی که محل اتصال سه‌گانه مردم، دولت و پزشکان است، از نقش اجتماعی خود فروکاسته است و اتفاقات اخیر و به‌خصوص همین دعوای تلویزیونی ثابت می‌کند که تا چه حد پیشینیان ما در تأسیس سازمانی‌نیمه‌دولتی-نیمه‌صنفی برحق بودند و چرا تمام ارکان جامعه آن را پاس می‌داشتند و فروکاستن آن تنها به لاستیک و بیمه و طرح ترافیک چه نتایج چندش‌آوری خواهد داشت.
-انجمن‌های«علمی» همان‌طور که از نامشان برمی‌آید و جواز خود را هم نه از وزارت کشور که از وزارت بهداشت دریافت می‌کنند، بیش از هر چیز باید نقشی علمی داشته باشند. یعنی همایش‌های علمی برگزار کنند، کار استاندارد و روزآمد پزشکی در زمینه‌های مختلف را تعریف کنند، اولویت‌های تحقیقاتی کشور را تعیین کنند، در تهیه گایدلاین‌های درمانی اهتمام کنند و در صورت امکان تحقیق‌هایی را سازمان دهند یا حداقل منابع مالی را برای این تحقیقات جلب کنند. اینکه منافع صنفی به مهم‌ترین، اگر نه‌تنها فعالیت بسیاری از انجمن‌های «علمی» تبدیل شده، در درجه اول به دلیل محوشدن این نقش در سازمان نظام پزشکی است و در درجه بعد نبود نظارت بر وظایف انجمن‌های علمی، در سازمان نظام پزشکی است که به دلیل حضور همه نمایندگان تخصص‌های مختلف پزشکی می‌توان چنین تضادهایی را نه به نفع این یا آن گروه، بلکه به نفع سلامت و کیفیت سلامت
حل کرد.
- در دعوای فوق، غایب بزرگ، انجمن‌های مردم‌نهادی هستند که باید نه منافع انجمن‌های پزشکی، بلکه منافع دریافت‌کنندگان خدمت و در این مورد بیمارانی که نیاز به آزمایش یا آسیب‌شناسی دارند را نمایندگی کنند، به‌خصوص که این نقش در سازمان‌های موجود اعم از نظام پزشکی و انجمن‌های علمی بسیار کم‌رنگ است.

چند شب پیش عرصه عمومی شاهد یکی از بدترین و از این نظر به‌یادماندنی‌ترین صحنه‌های چند سال اخیر در زمینه پزشکی بود. نمایندگان دو انجمن «علمی» پزشکی در یکی از پربیننده‌ترین ساعات در برابر ‌میلیون‌ها بیننده‌ای که از اصل موضوع و اختلافات انجمن‌های ایشان بی‌اطلاع بودند، با کلمات و جملاتی نامفهوم و حرکاتی دعوایی با یکدیگر به مجادله پرداختند؛ آن هم با شدتی که هر لحظه تصور می‌کردی فیزیک هم دخالت خواهد کرد. از این دعوا چه نتایجی می‌توان گرفت:
- پیش از همه باید گفت صداوسیمای ما هیچ سیاست و ابتکار عملی در برنامه‌ها و به‌ویژه مناظرات ندارد. معلوم نیست در تضاد بین دو گروه از پزشکان، مردم چه نقشی بازی می‌کنند و اساسا آیا قضاوت ایشان اهمیتی دارد؟ جز بی‌اعتباری جامعه پزشکی و بی‌اعتمادی‌ای که به دنبال خواهد آمد چه نتیجه دیگری متصور است؟
- وزارت بهداشت اقتدار لازم برای تعیین و به‌انجام‌رساندن صحیح‌ترین تصمیم را ندارد به‌خصوص اگر قرار باشد در اجرای تصمیم خود با گروه‌هایی مقابله کند. بی‌تردید ساختن چنین تصمیمی مستلزم وجود مکانیسمی برای رسیدن به برآیند نظرات گروه‌های مختلف از نظام پزشکی تا انجمن‌های پزشکی و سازمان‌های مردم‌نهاد و کارشناسان بهداشت و درمان است!
- نظام پزشکی به‌عنوان سازمانی که محل اتصال سه‌گانه مردم، دولت و پزشکان است، از نقش اجتماعی خود فروکاسته است و اتفاقات اخیر و به‌خصوص همین دعوای تلویزیونی ثابت می‌کند که تا چه حد پیشینیان ما در تأسیس سازمانی‌نیمه‌دولتی-نیمه‌صنفی برحق بودند و چرا تمام ارکان جامعه آن را پاس می‌داشتند و فروکاستن آن تنها به لاستیک و بیمه و طرح ترافیک چه نتایج چندش‌آوری خواهد داشت.
-انجمن‌های«علمی» همان‌طور که از نامشان برمی‌آید و جواز خود را هم نه از وزارت کشور که از وزارت بهداشت دریافت می‌کنند، بیش از هر چیز باید نقشی علمی داشته باشند. یعنی همایش‌های علمی برگزار کنند، کار استاندارد و روزآمد پزشکی در زمینه‌های مختلف را تعریف کنند، اولویت‌های تحقیقاتی کشور را تعیین کنند، در تهیه گایدلاین‌های درمانی اهتمام کنند و در صورت امکان تحقیق‌هایی را سازمان دهند یا حداقل منابع مالی را برای این تحقیقات جلب کنند. اینکه منافع صنفی به مهم‌ترین، اگر نه‌تنها فعالیت بسیاری از انجمن‌های «علمی» تبدیل شده، در درجه اول به دلیل محوشدن این نقش در سازمان نظام پزشکی است و در درجه بعد نبود نظارت بر وظایف انجمن‌های علمی، در سازمان نظام پزشکی است که به دلیل حضور همه نمایندگان تخصص‌های مختلف پزشکی می‌توان چنین تضادهایی را نه به نفع این یا آن گروه، بلکه به نفع سلامت و کیفیت سلامت
حل کرد.
- در دعوای فوق، غایب بزرگ، انجمن‌های مردم‌نهادی هستند که باید نه منافع انجمن‌های پزشکی، بلکه منافع دریافت‌کنندگان خدمت و در این مورد بیمارانی که نیاز به آزمایش یا آسیب‌شناسی دارند را نمایندگی کنند، به‌خصوص که این نقش در سازمان‌های موجود اعم از نظام پزشکی و انجمن‌های علمی بسیار کم‌رنگ است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.