بررسی آلودگی صوتی در شهر تهران
سروان لیلا حیدری*
آلودگی صوتی از تبعات شهرنشینی و رهاورد زندگی ماشینی است که در سالهای اخیر سلامت روانی و آرامش روحی ساکنان تهران و شهرهای بزرگ را تحتتأثیر قرار داده و به ریشه بسیاری از تنشهای اجتماعی تبدیل شده است. با توجه به حجم ناهمگون جمعیت، آلودگی صوتی در کلانشهر تهران، به یک معضل مهم تبدیل شده که روزبهروز بر شدت آن افزوده شده ولی راهکاری اساسی برای رفع آن ارائه نمیشود. قابل ذکر است آلودگی صوتی یکی از مهمترین آلایندههای زیستمحیطی بهشمار میرود که در ابعاد مختلف سلامتی شهروندان را به مخاطره میاندازد. از طرفی میتوان در تعریف آن گفت: صوتی است نامطلوب، ناخوشایند و ناخواسته که مخلوطی از صوتهای مختلف با طول موجها و شدتهای متفاوت که ترکیب مشخص و معینی نداشته و برای گوش ناخوشایند است. پیامدهای زیانبار آلودگی صوتی بیشتر بر انسان به صورت مستقیم و در کوتاهمدت پدیدار نمیشود و همین دوام کوتاهمدت نیز تأثیر چشمگیری بر انسان و محیط پیرامون او میگذارد. آثار فیزیولوژیکی و روانی صدا بر انسان غالبا به صورت تدریجی ظاهر میشود و در دراز مدت مستقیما بر دستگاه عصبی اثر گذاشته و پیامدهای منفی در رفتار را به دنبال دارد.
عوارض صداهای ناخواسته بر روی انسان عبارتند از: حساسیت عصبی، تحریکپذیری شدید، گرفتگی عضلانی، خستگی روحی و جسمی، استرس و اضطراب، سرگیجه، سردرد و میگرن، عصبانیت، تمایل به قتل و خودکشی، پرخاشگری، خشونت، ضعف قوه بینایی، تورم و زخم معده، سوءهاضمه، افزایش فشار خون، تولد نوزاد نارس، افت تحصیلی و... که بسیاری از آنها مصادیق تشدید یا ترغیب به سمت و سوی گرایش به جرائم یا آمادهسازی فرد برای ارتکاب جرم هستند. (پایاننامه مقطع کارشناسی ارشد مدیریت ترافیک، بررسی میزان صدمات آلایندههای صوتی بر اعصاب و روان کارکنان پلیس راهور تهران بزرگ 1394، سرگرد علی شهبازی، دانشکده علوم و فنون راهنمایی و رانندگی).
طبق تحقیقات و مطالعات ارزشمند انجامشده در شهر تهران در زمینه محافظت از محیط زیست، مهمترین عامل آلودگی صوتی در محیطهای شهری، ترافیک وسایل نقلیه خودرویی، موتوری و سیستمهای صوتی خودروها به حساب میآید.
متوسط تراز صوتی ناشی از ترافیک خیابانی برای تهران گاه بین90-70 دسیبل (بیش از آستانه بحرانی) نوسان دارد که در این بین کارکنان پلیس راهور تهران بزرگ که در نقاط پرترافیک ساعتها مشغول انجام وظیفه هستند، بیش از سایرین در معرض این سروصداها قرار دارند. از آنجایی که یکی از وظایف آنها ایجاد نظم ترافیکی در سطح شهر است و در این امر کارکنان پاس پیاده راهور مجبورند ساعاتی از روز را در چهارراهها، میدانها و خیابانهای پرتردد سروصدای ناشی از انواع گوناگون آلایندههای صوتی را تحمل کنند، با توجه به میزان صدای دریافتی، بعضا از عوارض جبرانناپذیر روحی و جسمی بیبهره نخواهند بود که مراجعات عدیده و مکرر کارکنان مزبور به مراکز درمانی و ازجمله معاونت بهداد فاتب و اظهار ناراحتی از ناحیه اعصاب و روان و شنوایی مؤید این مطلب است.
در کنار این موضوع، براساس بررسیها و مشاهدات کارشناسان و گزارشها و شکایات متعدد مردمی، تعداد زیادی از خودروهای وانتبار در سطح محلات و کوچههای شهر با نصب بلندگو و ایجاد سروصدا به بهانه خریدوفروش برخی اقلام در ساعات مختلف شبانهروز با ایجاد آلودگی صوتی موجب نارضایتی شهروندان میشوند. بنابراین با توجه به اهمیت موضوع با محوریت اختلال در امنیت و آرامش عمومی، لزوم برخورد ریشهای با این موضوع، ضروری به نظر میرسد.
تبعات اجتماعی- انتظامی
کاهش توان ارتباطی و توان شنوایی افراد در معرض آلودگی صوتی و بهتبع آن انزوای اجتماعی و حساسیتهای بین فردی
افزایش اضطراب و عدم کنترل روانی منجر به افزایش نزاع و درگیری
کاهش اثربخشی تحلیل دفاعی بدن در فعالیتهای اجتماعی و عملکرد شغلی و فکری افراد
کاهش میزان کنترل اجتماعی (ضعف کنترل و در نتیجه وقوع بینظمی اجتماعی)
مختلشدن نظم؛ امنیت و آرامش عمومی در پی گسترش اینگونه ناهنجاریها در جامعه
تقویت نگرش منفی نسبت به عملکرد پلیس در پی ازدیاد ناهنجاریهای اجتماعی
کاهش کیفیت و راندمان کاری پلیس راهور
تحمیل حجم پروندههای وارده به واحدهای عملیاتی مربوطه بهویژه پلیس راهور و امنیت عمومی
افزایش هزینههای مادی و معنوی در نتیجه وقوع این نوع تخلفات و بهویژه مربوط به پلیسهای راهور و امنیت عمومی
بروز آشوبهای خیابانی و ایجاد ناامنی منجر به کاهش سطح احساس امنیت روانی شهروندان
*تهیه و تنظیم اداره برآورد اجتماعی
و افکار سنجی
آلودگی صوتی از تبعات شهرنشینی و رهاورد زندگی ماشینی است که در سالهای اخیر سلامت روانی و آرامش روحی ساکنان تهران و شهرهای بزرگ را تحتتأثیر قرار داده و به ریشه بسیاری از تنشهای اجتماعی تبدیل شده است. با توجه به حجم ناهمگون جمعیت، آلودگی صوتی در کلانشهر تهران، به یک معضل مهم تبدیل شده که روزبهروز بر شدت آن افزوده شده ولی راهکاری اساسی برای رفع آن ارائه نمیشود. قابل ذکر است آلودگی صوتی یکی از مهمترین آلایندههای زیستمحیطی بهشمار میرود که در ابعاد مختلف سلامتی شهروندان را به مخاطره میاندازد. از طرفی میتوان در تعریف آن گفت: صوتی است نامطلوب، ناخوشایند و ناخواسته که مخلوطی از صوتهای مختلف با طول موجها و شدتهای متفاوت که ترکیب مشخص و معینی نداشته و برای گوش ناخوشایند است. پیامدهای زیانبار آلودگی صوتی بیشتر بر انسان به صورت مستقیم و در کوتاهمدت پدیدار نمیشود و همین دوام کوتاهمدت نیز تأثیر چشمگیری بر انسان و محیط پیرامون او میگذارد. آثار فیزیولوژیکی و روانی صدا بر انسان غالبا به صورت تدریجی ظاهر میشود و در دراز مدت مستقیما بر دستگاه عصبی اثر گذاشته و پیامدهای منفی در رفتار را به دنبال دارد.
عوارض صداهای ناخواسته بر روی انسان عبارتند از: حساسیت عصبی، تحریکپذیری شدید، گرفتگی عضلانی، خستگی روحی و جسمی، استرس و اضطراب، سرگیجه، سردرد و میگرن، عصبانیت، تمایل به قتل و خودکشی، پرخاشگری، خشونت، ضعف قوه بینایی، تورم و زخم معده، سوءهاضمه، افزایش فشار خون، تولد نوزاد نارس، افت تحصیلی و... که بسیاری از آنها مصادیق تشدید یا ترغیب به سمت و سوی گرایش به جرائم یا آمادهسازی فرد برای ارتکاب جرم هستند. (پایاننامه مقطع کارشناسی ارشد مدیریت ترافیک، بررسی میزان صدمات آلایندههای صوتی بر اعصاب و روان کارکنان پلیس راهور تهران بزرگ 1394، سرگرد علی شهبازی، دانشکده علوم و فنون راهنمایی و رانندگی).
طبق تحقیقات و مطالعات ارزشمند انجامشده در شهر تهران در زمینه محافظت از محیط زیست، مهمترین عامل آلودگی صوتی در محیطهای شهری، ترافیک وسایل نقلیه خودرویی، موتوری و سیستمهای صوتی خودروها به حساب میآید.
متوسط تراز صوتی ناشی از ترافیک خیابانی برای تهران گاه بین90-70 دسیبل (بیش از آستانه بحرانی) نوسان دارد که در این بین کارکنان پلیس راهور تهران بزرگ که در نقاط پرترافیک ساعتها مشغول انجام وظیفه هستند، بیش از سایرین در معرض این سروصداها قرار دارند. از آنجایی که یکی از وظایف آنها ایجاد نظم ترافیکی در سطح شهر است و در این امر کارکنان پاس پیاده راهور مجبورند ساعاتی از روز را در چهارراهها، میدانها و خیابانهای پرتردد سروصدای ناشی از انواع گوناگون آلایندههای صوتی را تحمل کنند، با توجه به میزان صدای دریافتی، بعضا از عوارض جبرانناپذیر روحی و جسمی بیبهره نخواهند بود که مراجعات عدیده و مکرر کارکنان مزبور به مراکز درمانی و ازجمله معاونت بهداد فاتب و اظهار ناراحتی از ناحیه اعصاب و روان و شنوایی مؤید این مطلب است.
در کنار این موضوع، براساس بررسیها و مشاهدات کارشناسان و گزارشها و شکایات متعدد مردمی، تعداد زیادی از خودروهای وانتبار در سطح محلات و کوچههای شهر با نصب بلندگو و ایجاد سروصدا به بهانه خریدوفروش برخی اقلام در ساعات مختلف شبانهروز با ایجاد آلودگی صوتی موجب نارضایتی شهروندان میشوند. بنابراین با توجه به اهمیت موضوع با محوریت اختلال در امنیت و آرامش عمومی، لزوم برخورد ریشهای با این موضوع، ضروری به نظر میرسد.
تبعات اجتماعی- انتظامی
کاهش توان ارتباطی و توان شنوایی افراد در معرض آلودگی صوتی و بهتبع آن انزوای اجتماعی و حساسیتهای بین فردی
افزایش اضطراب و عدم کنترل روانی منجر به افزایش نزاع و درگیری
کاهش اثربخشی تحلیل دفاعی بدن در فعالیتهای اجتماعی و عملکرد شغلی و فکری افراد
کاهش میزان کنترل اجتماعی (ضعف کنترل و در نتیجه وقوع بینظمی اجتماعی)
مختلشدن نظم؛ امنیت و آرامش عمومی در پی گسترش اینگونه ناهنجاریها در جامعه
تقویت نگرش منفی نسبت به عملکرد پلیس در پی ازدیاد ناهنجاریهای اجتماعی
کاهش کیفیت و راندمان کاری پلیس راهور
تحمیل حجم پروندههای وارده به واحدهای عملیاتی مربوطه بهویژه پلیس راهور و امنیت عمومی
افزایش هزینههای مادی و معنوی در نتیجه وقوع این نوع تخلفات و بهویژه مربوط به پلیسهای راهور و امنیت عمومی
بروز آشوبهای خیابانی و ایجاد ناامنی منجر به کاهش سطح احساس امنیت روانی شهروندان
*تهیه و تنظیم اداره برآورد اجتماعی
و افکار سنجی
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.