|

توانمندسازی؛ مقدمه حرفه‌ای‌شدن

حسین صادقی. رئیس اداره برنامه‌ریزی سنجش ‌صلاحیت‌های حرفه‌ای منابع انسانی

مسئله اول شایستگی‌های حرفه‌ای است. شاکله، پایه و اساس یک جامعه را منابع انسانی آن جامعه، تشکیل می‌دهند که اگر مدیریت صحیحی بر این امر صورت پذیرد، منجر به تعالی و پویایی آن جامعه خواهد شد. بنابراین اگر در پی توسعه پایدار در جامعه هستیم باید عملکرد آموزش‌وپرورش کشور را اصلاح کنیم و ارتقا بخشیم. از آنجایی که معلم به‌عنوان رکن رکین نظام تعلیم و تربیت، نقش بنیادینی در ارتقای کیفیت و کارایی درونی و بیرونی نظام آموزشی دارد، نیازمند توجه، حمایت و سازوکارهایی برای نگهداشت، توسعه و رشد و بالندگی است. متأسفانه سال‌های متمادی است که در کشور ما نهاد تعلیم و تربیت و منابع انسانی آن مورد بی‌مهری فراوانی از سوی مسئولان امر قرار گرفته است، به‌طوری‌که آثار و نتایج نامطلوب آن در جای‌جای این دستگاه عریض و طویل مشهود است. تا زمانی که چنین نگرشی بر آموزش‌وپرورش مستولی است، نمی‌توان انتظار معجزه‌ای از این نهاد خمود و بدشکل داشت.
به نظر نگارنده لازمه دستیابی به چابکی، کیفیت و اثربخشی و کارآمدی در آموزش‌وپرورش، ایجاد تغییر است. تغییر در شیوه‌های آموزش، تغییر در شیوه نگرش و از همه مهم‌تر تغییر در نگاه حاکمیتی به این نهاد است که خواهد توانست روح تازه‌ای بر پیکره نحیف این دستگاه بدمد. پرواضح است تحول در نظام تعلیم و تربیت، مستلزم ایجاد انگیزه در معلمان برای کسب علوم و فناوری‌های متناسب با نیازها و پیشرفت‌های علمی و مشارکت فعال آنان در فرایند آموزش و ارتقای توانمندی‌های شغلی است.
هرچه معلمان از صلاحیت، شایستگی و توانمندی بیشتری برخوردار باشند، سهم بیشتری در ارتقای سطح کارایی آن نظام‌ خواهند داشت، بنابراین اگر آموزش‌وپرورش به دنبال تغییر، تحول و پیشرفت است، دست‌اندرکاران امر تعلیم و تربیت، به‌ویژه معلمانی که تعامل گسترده‌ای با فراگیران دارند، باید متحول شوند، تغییر کنند و پیشرفت کنند. همچنین دانش، نگرش، مهارت و روش‌های کار وی نیز باید تغییر کند. لازمه این کار، حرفه‌ای‌شدن تمام معلمان است. خوشبختانه در راستای بهبود کیفیت آموزش و تعالی نظام تعلیم و تربیت کشور، مرکز برنامه‌ریزی آموزش منابع انسانی با تشکیل شورای راهبری طرح نظام سنجش صلاحیت‌های حرفه‌ای معلمان، همسو با سیاست‌های کلان و اسناد بالادستی، به‌ویژه سند تحول بنیادین و قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و با هدف ارتقای توانایی و مهارت حرفه‌ای معلمان، نسبت به تدوین استانداردهای حرفه‌ای معلم، از جهت دانش، رفتار و عملکرد، با استفاده از تجارب بین‌المللی و شرایط بومی کشور همت گماشته که شورای عالی آموزش‌وپرورش در حال بررسی و تدوین ساختار نهایی آن است که در صورت تصویب و استقرار این نظام شاهد بهبود روند کنونی و افزایش انگیزه شغلی معلمان با تأمین جایگاه و منزلت حرفه‌ای مناسب و به‌تبع آن اصلاح نظام پرداخت متناسب با میزان بهره‌وری و کیفیت خدمات معلمان خواهیم بود. باید توجه داشت سیستم آموزشی کشور اگر در جذب منابع انسانی، وامدار حزب و جناحی خاص شد، هیچ‌گاه نخواهد توانست به توسعه همه‌جانبه دست یابد.

مسئله اول شایستگی‌های حرفه‌ای است. شاکله، پایه و اساس یک جامعه را منابع انسانی آن جامعه، تشکیل می‌دهند که اگر مدیریت صحیحی بر این امر صورت پذیرد، منجر به تعالی و پویایی آن جامعه خواهد شد. بنابراین اگر در پی توسعه پایدار در جامعه هستیم باید عملکرد آموزش‌وپرورش کشور را اصلاح کنیم و ارتقا بخشیم. از آنجایی که معلم به‌عنوان رکن رکین نظام تعلیم و تربیت، نقش بنیادینی در ارتقای کیفیت و کارایی درونی و بیرونی نظام آموزشی دارد، نیازمند توجه، حمایت و سازوکارهایی برای نگهداشت، توسعه و رشد و بالندگی است. متأسفانه سال‌های متمادی است که در کشور ما نهاد تعلیم و تربیت و منابع انسانی آن مورد بی‌مهری فراوانی از سوی مسئولان امر قرار گرفته است، به‌طوری‌که آثار و نتایج نامطلوب آن در جای‌جای این دستگاه عریض و طویل مشهود است. تا زمانی که چنین نگرشی بر آموزش‌وپرورش مستولی است، نمی‌توان انتظار معجزه‌ای از این نهاد خمود و بدشکل داشت.
به نظر نگارنده لازمه دستیابی به چابکی، کیفیت و اثربخشی و کارآمدی در آموزش‌وپرورش، ایجاد تغییر است. تغییر در شیوه‌های آموزش، تغییر در شیوه نگرش و از همه مهم‌تر تغییر در نگاه حاکمیتی به این نهاد است که خواهد توانست روح تازه‌ای بر پیکره نحیف این دستگاه بدمد. پرواضح است تحول در نظام تعلیم و تربیت، مستلزم ایجاد انگیزه در معلمان برای کسب علوم و فناوری‌های متناسب با نیازها و پیشرفت‌های علمی و مشارکت فعال آنان در فرایند آموزش و ارتقای توانمندی‌های شغلی است.
هرچه معلمان از صلاحیت، شایستگی و توانمندی بیشتری برخوردار باشند، سهم بیشتری در ارتقای سطح کارایی آن نظام‌ خواهند داشت، بنابراین اگر آموزش‌وپرورش به دنبال تغییر، تحول و پیشرفت است، دست‌اندرکاران امر تعلیم و تربیت، به‌ویژه معلمانی که تعامل گسترده‌ای با فراگیران دارند، باید متحول شوند، تغییر کنند و پیشرفت کنند. همچنین دانش، نگرش، مهارت و روش‌های کار وی نیز باید تغییر کند. لازمه این کار، حرفه‌ای‌شدن تمام معلمان است. خوشبختانه در راستای بهبود کیفیت آموزش و تعالی نظام تعلیم و تربیت کشور، مرکز برنامه‌ریزی آموزش منابع انسانی با تشکیل شورای راهبری طرح نظام سنجش صلاحیت‌های حرفه‌ای معلمان، همسو با سیاست‌های کلان و اسناد بالادستی، به‌ویژه سند تحول بنیادین و قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و با هدف ارتقای توانایی و مهارت حرفه‌ای معلمان، نسبت به تدوین استانداردهای حرفه‌ای معلم، از جهت دانش، رفتار و عملکرد، با استفاده از تجارب بین‌المللی و شرایط بومی کشور همت گماشته که شورای عالی آموزش‌وپرورش در حال بررسی و تدوین ساختار نهایی آن است که در صورت تصویب و استقرار این نظام شاهد بهبود روند کنونی و افزایش انگیزه شغلی معلمان با تأمین جایگاه و منزلت حرفه‌ای مناسب و به‌تبع آن اصلاح نظام پرداخت متناسب با میزان بهره‌وری و کیفیت خدمات معلمان خواهیم بود. باید توجه داشت سیستم آموزشی کشور اگر در جذب منابع انسانی، وامدار حزب و جناحی خاص شد، هیچ‌گاه نخواهد توانست به توسعه همه‌جانبه دست یابد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.