|

اثرات خشونت در خانواده

سرگرد فریبا دولت‌زاده.اداره مشاوره و مددکاری معاونت اجتماعی فاتب

«خشونت یعنی چه؟ خشونت یعنی کشتن، کتک‌زدن، زندانی‌کردن، بداخلاقی‌کردن، تندی‌کردن. خشونت، یک امر واضح و یک معنای بدیهی است».
حضرت امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی) 16/10/95
رفتار پرخاشگرانه را خشونت و کلام پرخاشگرانه را پرخاشگری گویند. اعمال خشونت به دو شیوه جسمانی و کلامی است و علت و هدف هر دو، یک موضوع است. خشونت رفتاری است که در آن، یک نفر با عمل یا کلام به فرد دیگری حمله می‌کند و او را مورد آزار و اذیت جسمانی یا روانی قرار می‌دهد. آنچه در انجام خشونت بسیار آزار‌دهنده است، تحقیری است که نسبت به فرد مقابل صورت می‌گیرد. خداوند متعال در آیه 19 سوره مبارکه نساء می‌فرماید: «و با آنان پسندیده رفتار کنید و اگر از آنان نفرت داشتید (باز هم با آنان پسندیده رفتار کنید) چه‌بسا چیزی خوشایند شما نیست و خدا در آن خیر فراوانی قرار می‌دهد». پیامبر مکرم اسلام(ص) می‌فرماید: «بهترین شما کسی است که برای خانواده‌اش بهتر باشد و من از همه شما برای خانواده‌ام بهترم». حضرت علی (ع) می‌فرماید: «با همسرت خوش‌رفتار باش تا زندگی‌ات باصفا گردد».
یکی از موضوعاتی که آسیب‌های بسیار جدی به ارتباط میان زوجین وارد می‌کند، خشونت است. ممکن است بتوان با سعی بسیار، همسر را برای خشونتی که داشته، بخشید؛ ولی فراموش‌کردن آن، به‌ویژه اگر تکرار شود بسیار مشکل و حتی غیرممکن است. افرادی که از خشونت استفاده می‌کنند، همواره خود را محق می‌دانند و اعتقاد دارند فرد مقابل با رفتاری که داشته، آنها را وادار به خشونت کرده است. بارها شنیده‌ایم که گفته‌اند: «وقتی عصبانی می‌شوم کنترلی بر رفتارم ندارم، همسرم باید مراقب باشد تا مرا عصبانی نکند». عمده‌ترین مشخصه افراد پرخاشگر، پایین‌بودن اعتمادبه‌نفس و ناتوانی در برقراری یک ارتباط انسانی است. معمولا افراد پرخاشگر، زمانی چنین رفتاری دارند که در وضعیت قدرت برتری باشند؛ یعنی زمانی که فرد مقابل آنها قوی‌تر باشد، پرخاشگری نخواهند کرد که این نشان می‌دهد افراد پرخاشگر، حسابگرانه پرخاشگری می‌کنند. توجه داشته باشید که اگر پرخاشگری از طرف یک شخص غریبه باشد، می‌توان آن‌را فراموش کرد، ولی این برخورد از سوی بستگان یا افرادی که به شما نزدیک‌ترند، به‌خصوص از طرف همسر، اثرات مخرب بسیار قوی‌تر و ماندگارتری خواهد داشت. بخش خطرآفرین رفتارها یا کلمات پرخاشگرانه این است که افراد دیگری که شاهد این رفتارها هستند، پس از آن به خود اجازه می‌دهند، بی‌احترامی کنند. حتی فرزندان نیز این روش را خواهند آموخت و هر زمان که احساس ناراحتی کنند، پرخاش خواهند کرد. در هنگام خشم این دو نکته مهم را به خاطر بسپارید:
1- آنچه برای خود می‌پسندید برای دیگران نیز بپسندید.
2- در ذهن خود تکرار کنید که در هیچ موقعیت و به هیچ دلیلی، حق ندارید نسبت به دیگران با خشونت رفتار کنید.

«خشونت یعنی چه؟ خشونت یعنی کشتن، کتک‌زدن، زندانی‌کردن، بداخلاقی‌کردن، تندی‌کردن. خشونت، یک امر واضح و یک معنای بدیهی است».
حضرت امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی) 16/10/95
رفتار پرخاشگرانه را خشونت و کلام پرخاشگرانه را پرخاشگری گویند. اعمال خشونت به دو شیوه جسمانی و کلامی است و علت و هدف هر دو، یک موضوع است. خشونت رفتاری است که در آن، یک نفر با عمل یا کلام به فرد دیگری حمله می‌کند و او را مورد آزار و اذیت جسمانی یا روانی قرار می‌دهد. آنچه در انجام خشونت بسیار آزار‌دهنده است، تحقیری است که نسبت به فرد مقابل صورت می‌گیرد. خداوند متعال در آیه 19 سوره مبارکه نساء می‌فرماید: «و با آنان پسندیده رفتار کنید و اگر از آنان نفرت داشتید (باز هم با آنان پسندیده رفتار کنید) چه‌بسا چیزی خوشایند شما نیست و خدا در آن خیر فراوانی قرار می‌دهد». پیامبر مکرم اسلام(ص) می‌فرماید: «بهترین شما کسی است که برای خانواده‌اش بهتر باشد و من از همه شما برای خانواده‌ام بهترم». حضرت علی (ع) می‌فرماید: «با همسرت خوش‌رفتار باش تا زندگی‌ات باصفا گردد».
یکی از موضوعاتی که آسیب‌های بسیار جدی به ارتباط میان زوجین وارد می‌کند، خشونت است. ممکن است بتوان با سعی بسیار، همسر را برای خشونتی که داشته، بخشید؛ ولی فراموش‌کردن آن، به‌ویژه اگر تکرار شود بسیار مشکل و حتی غیرممکن است. افرادی که از خشونت استفاده می‌کنند، همواره خود را محق می‌دانند و اعتقاد دارند فرد مقابل با رفتاری که داشته، آنها را وادار به خشونت کرده است. بارها شنیده‌ایم که گفته‌اند: «وقتی عصبانی می‌شوم کنترلی بر رفتارم ندارم، همسرم باید مراقب باشد تا مرا عصبانی نکند». عمده‌ترین مشخصه افراد پرخاشگر، پایین‌بودن اعتمادبه‌نفس و ناتوانی در برقراری یک ارتباط انسانی است. معمولا افراد پرخاشگر، زمانی چنین رفتاری دارند که در وضعیت قدرت برتری باشند؛ یعنی زمانی که فرد مقابل آنها قوی‌تر باشد، پرخاشگری نخواهند کرد که این نشان می‌دهد افراد پرخاشگر، حسابگرانه پرخاشگری می‌کنند. توجه داشته باشید که اگر پرخاشگری از طرف یک شخص غریبه باشد، می‌توان آن‌را فراموش کرد، ولی این برخورد از سوی بستگان یا افرادی که به شما نزدیک‌ترند، به‌خصوص از طرف همسر، اثرات مخرب بسیار قوی‌تر و ماندگارتری خواهد داشت. بخش خطرآفرین رفتارها یا کلمات پرخاشگرانه این است که افراد دیگری که شاهد این رفتارها هستند، پس از آن به خود اجازه می‌دهند، بی‌احترامی کنند. حتی فرزندان نیز این روش را خواهند آموخت و هر زمان که احساس ناراحتی کنند، پرخاش خواهند کرد. در هنگام خشم این دو نکته مهم را به خاطر بسپارید:
1- آنچه برای خود می‌پسندید برای دیگران نیز بپسندید.
2- در ذهن خود تکرار کنید که در هیچ موقعیت و به هیچ دلیلی، حق ندارید نسبت به دیگران با خشونت رفتار کنید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.