|

خبری که داستان شد

«از عشق و شیاطین دیگر» رمانی است از گابریل گارسیا‌ مارکز به ترجمه جاهد جهانشاهی که اخیرا از طرف انتشارات نگاه تجدید چاپ شده است. انگیزه نوشته‌شدن این رمان، به دوران روزنامه‌نگاری مارکز برمی‌گردد و به روزی که روزنامه‌ای که مارکز در آن کار می‌کرده خبر دندان‌گیری نداشته که بتواند روی آن مانور بدهد. در همین گیرودار خبر می‌رسد که «دارند مقبره‌‌های معبد سابق سانتاکلارا را نبش می‌کنند». سردبیر به مارکز می‌گوید: «برو سری به آن‌جا بزن و ببین نظرت چیست.» و همین سرزدن به گورهای درحال تخلیه، به مارکز برای نوشتن «از عشق و شیاطین دیگر» خوراک می‌دهد. قرار است معبد تاریخی که به جای بیمارستان از آن استفاده می‌شده فروخته شود و به جایش هتلی پنج‌ستاره بسازند. در سرداب‌های این معبد «سه نسل از اسقف‌ها، راهبه‌ها و سایر برگزیدگان» مدفون هستند. گورها باید تخلیه شود و «استخوان‌های مردگان را که کسانی ادعایی نسبت به آنها» دارند «در اختیارشان قرار دهند، و باقی استخوان‌ها را در گوری دسته‌جمعی به خاک بسپارند.» مارکز شاهد حفاری و تخلیه گورهاست و حین تماشا می‌بیند که از داخل حفره یکی از گورهایی که سنگ‌شان به ضربه کلنگ از هم می‌پاشد «موهای شفاف و درخشان مسی‌رنگی ظاهر» می‌شود. مارکز صحنه را این‌گونه شرح می‌دهد: «هرچه موها را بیشتر می‌کشیدند دنباله‌ی زیبا و باطراوت آن بیشتر ادامه می‌یافت، سرانجام انتهای موها که به جمجمه کودکی منتهی می‌شد بیرون آمد و درون گودال توده‌ی کوچکی از استخوان‌های در هم شکسته بر جا ماند. سنگ گوری که بر دیوار نصب شده بود، شوره بسته و خطوط را محو کرده و تنها نامی بدون نام خانوادگی قابل رویت بود: سییروا ماریا دِتو دوس لُس آنخه‌لِس. کمند گیسوی انبوه کودکی که بر زمین گسترده شد، بیست و دو متر و یازده سانتی‌متر اندازه گرفتند.» این صحنه مارکز را به یاد افسانه‌ای می‌اندازد که مادربزرگش در کودکی برایش تعریف کرده است: افسانه‌ی دخترک دوازده‌ساله‌ی اشراف‌زاده‌ای که «کمند گیسوانش را هم چون عروس به دنبال می‌کشید.» و «از هاری جان باخته بود.» مارکز می‌نویسد: «این فکر که گور یادشده می‌توانست گور آن دختر باشد آن روز برایم در حکم خبر بود و سرآغاز این کتاب.» این‌گونه است که «از عشق و شیاطین دیگر» زاده می‌شود و جان می‌گیرد. آنچه در ادامه می‌خوانید، سطرهایی است از این کتاب: «در نخستین یکشنبه‌ی ماه دسامبر سگی دودی‌رنگ با لکه‌ی سفید مادرزادی بر پیشانی از بیراهه‌ای به سمت بازار راه افتاد. دکه‌های کبابی را بر هم زد و به ویترین‌های سرخ‌پوست‌ها خسارت وارد آورد، جایگاه بلیط‌های بخت‌آزمایی را در هم ریخت و هم‌زمان چهار نفر را که بر سر راهش قرار گرفته بودند گاز گرفت. سه نفر از آن‌ها برده‌های سیاه و نفر بعدی سییروا ماریا دِ تو دوس لُس آنخه‌لس تنها دختر مارکیِ کاسالدوئرو بود که با خدمتکاری راهی بازار شده بود تا زنجیر زنگوله‌داری برای دوازدهمین سالروز تولدش بخرد.»

«از عشق و شیاطین دیگر» رمانی است از گابریل گارسیا‌ مارکز به ترجمه جاهد جهانشاهی که اخیرا از طرف انتشارات نگاه تجدید چاپ شده است. انگیزه نوشته‌شدن این رمان، به دوران روزنامه‌نگاری مارکز برمی‌گردد و به روزی که روزنامه‌ای که مارکز در آن کار می‌کرده خبر دندان‌گیری نداشته که بتواند روی آن مانور بدهد. در همین گیرودار خبر می‌رسد که «دارند مقبره‌‌های معبد سابق سانتاکلارا را نبش می‌کنند». سردبیر به مارکز می‌گوید: «برو سری به آن‌جا بزن و ببین نظرت چیست.» و همین سرزدن به گورهای درحال تخلیه، به مارکز برای نوشتن «از عشق و شیاطین دیگر» خوراک می‌دهد. قرار است معبد تاریخی که به جای بیمارستان از آن استفاده می‌شده فروخته شود و به جایش هتلی پنج‌ستاره بسازند. در سرداب‌های این معبد «سه نسل از اسقف‌ها، راهبه‌ها و سایر برگزیدگان» مدفون هستند. گورها باید تخلیه شود و «استخوان‌های مردگان را که کسانی ادعایی نسبت به آنها» دارند «در اختیارشان قرار دهند، و باقی استخوان‌ها را در گوری دسته‌جمعی به خاک بسپارند.» مارکز شاهد حفاری و تخلیه گورهاست و حین تماشا می‌بیند که از داخل حفره یکی از گورهایی که سنگ‌شان به ضربه کلنگ از هم می‌پاشد «موهای شفاف و درخشان مسی‌رنگی ظاهر» می‌شود. مارکز صحنه را این‌گونه شرح می‌دهد: «هرچه موها را بیشتر می‌کشیدند دنباله‌ی زیبا و باطراوت آن بیشتر ادامه می‌یافت، سرانجام انتهای موها که به جمجمه کودکی منتهی می‌شد بیرون آمد و درون گودال توده‌ی کوچکی از استخوان‌های در هم شکسته بر جا ماند. سنگ گوری که بر دیوار نصب شده بود، شوره بسته و خطوط را محو کرده و تنها نامی بدون نام خانوادگی قابل رویت بود: سییروا ماریا دِتو دوس لُس آنخه‌لِس. کمند گیسوی انبوه کودکی که بر زمین گسترده شد، بیست و دو متر و یازده سانتی‌متر اندازه گرفتند.» این صحنه مارکز را به یاد افسانه‌ای می‌اندازد که مادربزرگش در کودکی برایش تعریف کرده است: افسانه‌ی دخترک دوازده‌ساله‌ی اشراف‌زاده‌ای که «کمند گیسوانش را هم چون عروس به دنبال می‌کشید.» و «از هاری جان باخته بود.» مارکز می‌نویسد: «این فکر که گور یادشده می‌توانست گور آن دختر باشد آن روز برایم در حکم خبر بود و سرآغاز این کتاب.» این‌گونه است که «از عشق و شیاطین دیگر» زاده می‌شود و جان می‌گیرد. آنچه در ادامه می‌خوانید، سطرهایی است از این کتاب: «در نخستین یکشنبه‌ی ماه دسامبر سگی دودی‌رنگ با لکه‌ی سفید مادرزادی بر پیشانی از بیراهه‌ای به سمت بازار راه افتاد. دکه‌های کبابی را بر هم زد و به ویترین‌های سرخ‌پوست‌ها خسارت وارد آورد، جایگاه بلیط‌های بخت‌آزمایی را در هم ریخت و هم‌زمان چهار نفر را که بر سر راهش قرار گرفته بودند گاز گرفت. سه نفر از آن‌ها برده‌های سیاه و نفر بعدی سییروا ماریا دِ تو دوس لُس آنخه‌لس تنها دختر مارکیِ کاسالدوئرو بود که با خدمتکاری راهی بازار شده بود تا زنجیر زنگوله‌داری برای دوازدهمین سالروز تولدش بخرد.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.