نویسندگان در آستانه دوره اعتدال
داریوش معمار
آنچه گذشت: نویسندگان ایرانی از دورهای که ادبیات، تاثیرگذاری بسیار میان عموم مردم، به عنوان پیشبرنده خواستههای مدنی و تحولات اجتماعی، پیدا کرد و انواع نوظهور آن (داستان، رمان، شعر نو و اشعار اجتماعی) نمونهای از پیشرفت و تجدد در عصر جدید محسوب شدند، همواره به عنوان فعالان و کنشگران اجتماعی مطرح بودهاند. استفاده از عنوان روشنفکر نیز احتمالا از همین دوره برای ایشان معمول شده است. در این سالها تاثیر حضور نویسندگان در حوادث مهم اجتماعی از انقلاب مشروطه تا انقلاب سال 57 و دیگر وقایع مهم، همواره بروزی روشن داشته است.
در سالهای پس از انقلاب نیز در دورههای مختلف نویسندگان به صورت گروهی و فردی با انتشار آثار، طرح نظرات و حضور فعال در جایگاه کنشگران اجتماعی، سیاسی و روزنامهنگار گاه جلوی مردم، گاه همراه ایشان و گاهی پشت سر مردم با تغییرات و تحولات پیش رفتهاند.
همراه با تولد دولت اصلاحات در نیمه دوم دهه 70 و ظهور روزنامهها و مطبوعات جدید، نام نویسندگان نیز در مطبوعات و رسانهها، بهخصوص نسل جوان بسیار دیده و شنیده شد، جدای از تحولات مهم ادبی که در دوره اصلاحات شکل گرفت، نمیتوان انکار کرد نویسندگان روشنفکر در بسترسازی پیروزی روند اصلاحی در جامعه از اوایل دهه 70 حضوری و نقشی چشمگیر داشتهاند.
آنچه در پیش است: در بازگشت مجدد مردم به مبانی اصلاحطلبی با پیروزی دکتر حسن روحانی به عنوان رییسجمهور جدید، که عناوین اصلاحات، اعتدال و امید را بر پیشانی حرکت خود دارد، هرچند به دلایلی نویسندگان در ظاهر پیش از مردم نبودهاند، اما حضور ایشان در کنار مردم از طریق رسانهها و فضای مجازی، محسوس بوده، این موضوع فرصتی تازه برای احیای نقش نویسندگان روشنفکر در مسیر تغییرات اصلاحی و مدنی جامعه فراهم کرده است.
به نظر نگارنده پیروزی اصلاحات در دوره جدید، پیروزی منش«تعامل فعال مدنی» و «اعتدال اصلاحی»بهجای «تندروی احساسی» از هر نوع آن، اعم از اصولگرایانه یا اصلاحطلبانه است، در این زمان اصلاحات با این امید که بتواند از پتانسیل تعاملی فراگیر بهره گرفته و انواع سختیهای موجود را تعدیل کند، گشایشگر مسیری تازه برای تغییر در روشهای فعلی است. امروز تکیه بر «عقلانیت اعتدلالی و تعاملی» نقطه امیدی برای آینده است و بهنظر میآید نویسندگان نیز با درک این مهم و احیای مشی فعال خود در ایجاد فضای تعاملی و بسترسازی برای آن به واسطه نشر افکارشان میتوانند حضور جدیتری را در این روند تازه تجربه کنند، این جایگاه احتمالا در یک زمان کوتاه، نتیجهاش بازگشت به مسیر بالندگی فرهنگی است و در درازمدت نیز نتیجه آن با تعامل همدلانه مدنی ناشران و پدیدآورندگان فرهنگی با جامعه و نشر انبوه آثاری خواهد بود که در انتظار فرصت تازه برای بروزیافتن هستند.
آنچه گذشت: نویسندگان ایرانی از دورهای که ادبیات، تاثیرگذاری بسیار میان عموم مردم، به عنوان پیشبرنده خواستههای مدنی و تحولات اجتماعی، پیدا کرد و انواع نوظهور آن (داستان، رمان، شعر نو و اشعار اجتماعی) نمونهای از پیشرفت و تجدد در عصر جدید محسوب شدند، همواره به عنوان فعالان و کنشگران اجتماعی مطرح بودهاند. استفاده از عنوان روشنفکر نیز احتمالا از همین دوره برای ایشان معمول شده است. در این سالها تاثیر حضور نویسندگان در حوادث مهم اجتماعی از انقلاب مشروطه تا انقلاب سال 57 و دیگر وقایع مهم، همواره بروزی روشن داشته است.
در سالهای پس از انقلاب نیز در دورههای مختلف نویسندگان به صورت گروهی و فردی با انتشار آثار، طرح نظرات و حضور فعال در جایگاه کنشگران اجتماعی، سیاسی و روزنامهنگار گاه جلوی مردم، گاه همراه ایشان و گاهی پشت سر مردم با تغییرات و تحولات پیش رفتهاند.
همراه با تولد دولت اصلاحات در نیمه دوم دهه 70 و ظهور روزنامهها و مطبوعات جدید، نام نویسندگان نیز در مطبوعات و رسانهها، بهخصوص نسل جوان بسیار دیده و شنیده شد، جدای از تحولات مهم ادبی که در دوره اصلاحات شکل گرفت، نمیتوان انکار کرد نویسندگان روشنفکر در بسترسازی پیروزی روند اصلاحی در جامعه از اوایل دهه 70 حضوری و نقشی چشمگیر داشتهاند.
آنچه در پیش است: در بازگشت مجدد مردم به مبانی اصلاحطلبی با پیروزی دکتر حسن روحانی به عنوان رییسجمهور جدید، که عناوین اصلاحات، اعتدال و امید را بر پیشانی حرکت خود دارد، هرچند به دلایلی نویسندگان در ظاهر پیش از مردم نبودهاند، اما حضور ایشان در کنار مردم از طریق رسانهها و فضای مجازی، محسوس بوده، این موضوع فرصتی تازه برای احیای نقش نویسندگان روشنفکر در مسیر تغییرات اصلاحی و مدنی جامعه فراهم کرده است.
به نظر نگارنده پیروزی اصلاحات در دوره جدید، پیروزی منش«تعامل فعال مدنی» و «اعتدال اصلاحی»بهجای «تندروی احساسی» از هر نوع آن، اعم از اصولگرایانه یا اصلاحطلبانه است، در این زمان اصلاحات با این امید که بتواند از پتانسیل تعاملی فراگیر بهره گرفته و انواع سختیهای موجود را تعدیل کند، گشایشگر مسیری تازه برای تغییر در روشهای فعلی است. امروز تکیه بر «عقلانیت اعتدلالی و تعاملی» نقطه امیدی برای آینده است و بهنظر میآید نویسندگان نیز با درک این مهم و احیای مشی فعال خود در ایجاد فضای تعاملی و بسترسازی برای آن به واسطه نشر افکارشان میتوانند حضور جدیتری را در این روند تازه تجربه کنند، این جایگاه احتمالا در یک زمان کوتاه، نتیجهاش بازگشت به مسیر بالندگی فرهنگی است و در درازمدت نیز نتیجه آن با تعامل همدلانه مدنی ناشران و پدیدآورندگان فرهنگی با جامعه و نشر انبوه آثاری خواهد بود که در انتظار فرصت تازه برای بروزیافتن هستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.