مروری بر نمایشنامه «قرمز»
از نقد هنر تا نقد زندگی
اندیشههای مدرن که با نگاه انتقادی به زندگی روزمره جای خود را باز کرد، یک نتیجه مهم داشت و آن همانندسازی نقد هنری به مثابه نقد خود زندگی بود. گویی بسیاری از اندیشههایی که در حوزه نقد هنری و زیباشناسی هنری به کار میرفتند آنچنان از متن زندگی و فلسفه بیرون آمده بودند که میشد از رهگذر آنها، به برداشت تازه و احتمالا سادهای از وضعیت زندگی آدمی رسید. در این میان متون بسیاری هم بر همین اساس نوشته شده، متونی که در قالب داستان، نمایشنامه، زندگینامه، نقد اجتماعی و... سعی داشتهاند با محوریت قراردادن نظریات مدرنیسم در حوزه هنر، زندگی روزمره آدمیان را بکاوند تا همان عقلانیت/ شیدایی حاضر در هنر نو، به زندگی مردم - که به نوعی مخاطب این آثار نیز هستند - وارد شود. شاید معروفترین تلاش در این زمینه، همان نمایشنامه «هنر» باشد که یاسمینا رضا سالها پیش آن را برای تاثیرگذاری بر جامعهای نوشت که بیآنکه هنر مدرن را شناخته باشد داعیهدار حقطلبی آن بود. نمایشنامه قرمز ادامهای متفاوت بر همین مسلک و مرام است. قرمز روایتگر جدال دو هنرمند نقاش در مقام استاد و شاگرد است. نقاش استاد که از دلباختگان امپرسیونیسم انتزاعی است رودرروی
شاگردی قرار میگیرد که دل در گرو پاپ آرت دارد و دنیای ذهنیاش به سادگی و صداقت همان رنگهای بیمعنا و فرحبخش است. جدال کلامی استاد و دستیار که از اولین صحنه نمایش آغاز میشود، بیش از آنکه بر سر هنر باشد، با مصداق هنر است و درباره ذات زندگی. آن دو به هم میغرند، با هم چانه میزنند اما در نهایت این چالش به خودکشی یکی میانجامد و ادامه حیات دیگری. گویی نقد آنچه که ما به عنوان زندگی میشناسیم، آنقدر مهم است که اشتباه به نظر آمدن شیوه زندگی، میتواند به چنین فاجعهای ختم شود. صحنه آخر اما نمایی از یک تابلو قرمز است، قرمزی که خون شخصیت حذف شده را در ذهن متبادر میکند.
اندیشههای مدرن که با نگاه انتقادی به زندگی روزمره جای خود را باز کرد، یک نتیجه مهم داشت و آن همانندسازی نقد هنری به مثابه نقد خود زندگی بود. گویی بسیاری از اندیشههایی که در حوزه نقد هنری و زیباشناسی هنری به کار میرفتند آنچنان از متن زندگی و فلسفه بیرون آمده بودند که میشد از رهگذر آنها، به برداشت تازه و احتمالا سادهای از وضعیت زندگی آدمی رسید. در این میان متون بسیاری هم بر همین اساس نوشته شده، متونی که در قالب داستان، نمایشنامه، زندگینامه، نقد اجتماعی و... سعی داشتهاند با محوریت قراردادن نظریات مدرنیسم در حوزه هنر، زندگی روزمره آدمیان را بکاوند تا همان عقلانیت/ شیدایی حاضر در هنر نو، به زندگی مردم - که به نوعی مخاطب این آثار نیز هستند - وارد شود. شاید معروفترین تلاش در این زمینه، همان نمایشنامه «هنر» باشد که یاسمینا رضا سالها پیش آن را برای تاثیرگذاری بر جامعهای نوشت که بیآنکه هنر مدرن را شناخته باشد داعیهدار حقطلبی آن بود. نمایشنامه قرمز ادامهای متفاوت بر همین مسلک و مرام است. قرمز روایتگر جدال دو هنرمند نقاش در مقام استاد و شاگرد است. نقاش استاد که از دلباختگان امپرسیونیسم انتزاعی است رودرروی
شاگردی قرار میگیرد که دل در گرو پاپ آرت دارد و دنیای ذهنیاش به سادگی و صداقت همان رنگهای بیمعنا و فرحبخش است. جدال کلامی استاد و دستیار که از اولین صحنه نمایش آغاز میشود، بیش از آنکه بر سر هنر باشد، با مصداق هنر است و درباره ذات زندگی. آن دو به هم میغرند، با هم چانه میزنند اما در نهایت این چالش به خودکشی یکی میانجامد و ادامه حیات دیگری. گویی نقد آنچه که ما به عنوان زندگی میشناسیم، آنقدر مهم است که اشتباه به نظر آمدن شیوه زندگی، میتواند به چنین فاجعهای ختم شود. صحنه آخر اما نمایی از یک تابلو قرمز است، قرمزی که خون شخصیت حذف شده را در ذهن متبادر میکند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.