|

وظایف قوه‌مجریه در قانون‌اساسی:

مبحث اول - ریاست‌جمهوری و وزراء

اصل‏ یکصد و سیزدهم: پس‏ از مقام‏ رهبری‏ رییس‌جمهور عالی‌ترین مقام رسمی کشور است و مسوولیت اجرای قانون اساسی و ریاست‏ قوه‏ مجریه‏ را جز در اموری که مستقیما به رهبری‏ مربوط می‌شود، برعهده دارد.
اصل‏ یکصد و چهاردهم: رییس‌جمهور برای مدت‏ چهار سال‏ با رای مستقیم‏ مردم انتخاب می‌شود و انتخاب‏ مجدد او به صورت متوالی‏ تنها برای یک دوره‏ بلامانع است‏.
اصل‏ یکصد و پانزدهم: رییس‌جمهور باید از میان رجال‏ مذهبی‏ و سیاسی‏ که واجد شرایط زیر باشند انتخاب‏ شود: ایرانی‌‌الاصل‏، تابع ایران‏، مدیر و مدبر، دارای حسن‏‌سابقه‏ و امانت‏ و تقوا‏، مومن‏ و معتقد به مبانی‏ جمهوری اسلامی ایران و مذهب‏ رسمی کشور.
اصل‏ یکصد و شانزدهم: نامزدهای‏ ریاست‌جمهوری‏ باید قبل از شروع‏ انتخابات‏ آمادگی‏ خود را رسما اعلام‏ کنند. نحوه‏ برگزاری انتخاب رییس‌جمهوری‏ را قانون معین‏ می‌کند.
اصل‏ یکصد و هفدهم: رییس‌جمهور با اکثریت‏ مطلق‏ آرا شرکت‏‌کنندگان انتخاب می‌شود، ولی هرگاه‏ در دوره‏ نخست هیچ‌یک‏ از نامزدها چنین اکثریتی‏ به دست نیاورد روز جمعه‏ هفته‏ بعد برای بار دوم رای گرفته‏ می‌شود. در دور دوم‏ تنها دو نفر از نامزدها که در دور نخست آرای بیشتری‏ داشته‏‌اند شرکت می‌کنند، ولی اگر بعضی‏ از نامزدهای‏ دارنده‏ آرای بیشتر، از شرکت در انتخابات‏ منصرف‏ شوند، از میان بقیه‏، دو نفر که در دور نخست بیش از دیگران رای داشته‏اند برای انتخاب‏ مجدد معرفی می‌شوند.
اصل‏ یکصد و هجدهم: مسوولیت نظارت‏ بر انتخابات‏ ریاست‌جمهوری‏ طبق‏ اصل‏ نودونهم‏ برعهده شورای‏ نگهبان است ولی قبل از تشکیل نخستین شورای‏ نگهبان، برعهده انجمن‏ نظارتی‏ است که قانون تعیین می‌کند.
اصل‏ یکصد و نوزدهم: انتخاب‏ رییس‌جمهور جدید باید حداقل‏ یک ماه‏ پیش‏ از پایان‏ دوره‏ ریاست‌جمهوری‏ قبلی‏ انجام‏ شده‏ باشد و در فاصله انتخاب رییس‌جمهور جدید و پایان‏ دوره‏ ریاست‌جمهوری‏ سابق‏، رییس‌جمهور پیشین‏ وظایف‏ رییس‌جمهوری‏ را انجام‏ می‌دهد.
اصل‏ یکصد و بیستم: هرگاه‏ در فاصله‏ 10‏ روز پیش‏ از رای‏‌گیری یکی‏ از نامزدهایی‏ که صلاحیت‏ او طبق‏ این قانون احراز شده‏ فوت‏ کند، انتخابات‏ به مدت‏ دو هفته‏ به تاخیر می‌افتد. اگر در فاصله‏ دور نخست و دور دوم‏ نیز یکی ‏از دو نفر حایز اکثریت‏ دور نخست فوت‏ کند، مهلت‏ انتخابات‏ برای دو هفته‏ تمدید می‌شود.
اصل‏ یکصد و بیست و یکم: رییس‌جمهور در مجلس‏ شورای اسلامی در جلسه‏‌ای که با حضور رییس‏ قوه‏ قضاییه‏ و اعضای‏ شورای‏ نگهبان تشکیل می‌شود به ترتیب‏ زیر سوگند یاد می‌کند و سوگندنامه‏ را امضا می‌کند:
بسم‏‌الله‏ الرحمن‏ الرحیم‏
‎‎‎‎‎‎«من‏ به عنوان‏ رییس‌جمهور در پیشگاه‏ قرآن‏ کریم‏ و در برابر ملت‏ ایران به خداوند قادر متعال‏ سوگند یاد می‌کنم‏ که پاسدار مذهب‏ رسمی و نظام‏ جمهوری اسلامی و قانون اساسی کشور باشم‏ و همه‏ استعداد و صلاحیت‏ خویش‏ را در راه‏ ایفای‏ مسوولیت‌هایی‏ که برعهده گرفته‏‌ام به کار گیرم‏ و خود را وقف خدمت‏ به مردم‏ و اعتلای‏ کشور، ترویج‏ دین‏ و اخلاق‏، پشتیبانی‏ از حق‏ و گسترش‏ عدالت‏ سازم‏ و از هرگونه‏ خودکامگی‏ بپرهیزم‏ و از آزادی‏ و حرمت‏ اشخاص‏ و حقوقی‏ که قانون اساسی برای ملت‏ شناخته‏ است حمایت‏ کنم‏. در حراست‏ از مرزها و استقلال‏ سیاسی‏ و اقتصادی‏ و فرهنگی‏ کشور از هیچ‏ اقدامی‏ دریغ نورزم‏ و با استعانت‏ از خداوند و پیروی‏ از پیامبر اسلام‏ و ائمه‏‌اطهار علیهم‌ السلام قدرتی‏ را که ملت‏ به عنوان‏ امانتی‏ مقدس‏ به من‏ سپرده‏ است همچون‏ امینی ‏پارسا و فداکار نگاهدار باشم‏ و آن را به منتخب‏ ملت‏ پس‏ از خود بسپارم.‏
‎‎‎‎‎ اصل‏ یکصد و بیست و دوم: رییس‌جمهور در حدود اختیارات‏ و وظایفی‏ که به موجب‏ قانون اساسی یا قوانین عادی‏ به عهده‏ دارد در برابر ملت‏ و رهبر و مجلس شورای اسلامی مسوول‏ است‏.
اصل‏ یکصد و بیست و سوم: رییس‌جمهور موظف‏ است مصوبات‏ مجلس‏ یا نتیجه‏ همه‏پرسی‏ را پس‏ از طی‏ مراحل‏ قانونی‏ و ابلاغ‏ به وی‏ امضا کند و برای اجرا دراختیار مسوولان‏ بگذارد.
اصل یکصد و بیست و چهارم: رییس‌جمهور می‌تواند برای انجام‏ وظایف‏ قانونی‏ خود معاونانی‏ داشته باشد. معاون‏ اول‏ رییس‌جمهور با موافقت‏ وی‏ اداره‏ هیات وزیران و مسوولیت هماهنگی‏ سایر معاونت‌ها را به عهده‏ خواهد داشت‏.
اصل یکصد و بیست و پنجم: امضای‏ عهدنامه‌ها، مقاوله‏‌نامه‌ها، موافقت‏نامه‌ها و قراردادهای‏ دولت‏ ایران با سایر دولت‌ها و همچنین‏ امضای‏ پیمان‌های مربوط به اتحادیه‌های بین‌المللی‏ پس‏ از تصویب مجلس‏ شورای اسلامی با رییس‌جمهور یا نماینده‏ قانونی‏ او است
اصل‏ یکصد و بیست و ششم: رییس‌جمهور مسوولیت امور برنامه‏ و بودجه‏ و امور اداری‏ و استخدامی‏ کشور را مستقیما برعهده دارد و می‌تواند اداره‏ آنها را به ‏عهده‏ دیگری‏ بگذارد.
اصل یکصد و بیست و هفتم: رییس‌جمهور می‌تواند در موارد خاص‏، برحسب‏ ضرورت‏ با تصویب هیات وزیران نماینده‏، یا نمایندگان ویژه‏ با اختیارات مشخص تعیین کند. در این موارد تصمیمات‏ نماینده‏ یا نمایندگان مذکور در حکم تصمیمات رییس‌جمهور و هیات وزیران خواهد بود.
اصل یکصد و بیست و هشتم: سفیران به پیشنهاد وزیر امور خارجه و تصویب رییس‌جمهور تعیین می‌شوند. رییس‌جمهور استوارنامه‏ سفیران را امضا می‌کند و استوارنامه‏ سفیران کشورهای‏ دیگر را می‌پذیرد.
اصل‏ یکصد و بیست و نهم: اعطای‏ نشان‌های‏ دولتی با رییس‌جمهور است.
اصل‏ یکصد و سی‌ام: رییس‌جمهور استعفای‏ خود را به رهبر تقدیم‏ می‌کند و تا زمانی‏ که استعفای‏ او پذیرفته‏ نشده‏ است به انجام‏ وظایف‏ خود ادامه‏ می‌دهد.
اصل یکصدو سی و یکم: در صورت فوت‏، عزل‏، استعفا، غیبت‏ یا بیماری‏ بیش از ‏دو ماه‏ رییس‌جمهور یا در موردی‏ که مدت‏ ریاست‌جمهوری‏ پایان‏ یافته‏ و رییس‌جمهور جدید بر اثر موانعی‏ هنوز انتخاب‏ نشده‏ یا امور دیگری‏ از این ‏قبیل‏، معاون‏ اول‏ رییس‌جمهور با موافقت‏ رهبری‏ اختیارات‏ و مسوولیت‌های‏ وی‏ را برعهده می‌گیرد و شورایی‏ متشکل‏ از رییس‏ مجلس‏ و رییس‏ قوه‏ قضاییه‏ و معاون‏ اول‏ رییس‌جمهور موظف‏ است ترتیبی‏ دهد که حداکثر ظرف‏ مدت‏ 50‏ روز رییس‌جمهور جدید انتخاب‏ شود. در صورت فوت‏ معاون‏ اول‏ یا امور دیگری‏ که مانع انجام‏ وظایف‏ وی‏ شود و نیز در صورتی که رییس‌جمهور معاون‏ اول‏ نداشته‏ باشد مقام‏ رهبری‏ فرد دیگری‏ را به جای‏ او منصوب‏ می‌کند.
‎‎‎ اصل‏ یکصد و سی و دوم: در مدتی‏ که اختیارات‏ و مسوولیت‌های‏ رییس‌جمهور برعهده معاون‏ اول‏ یا فرد دیگری‏ است که به موجب‏ اصل‏ یکصد و سی‏ و یکم‏ منصوب‏ می‌شود، وزرا را نمی‌توان‏ استیضاح‏ کرد یا به آنان رای عدم‏ اعتماد داد و نیز نمی‌توان‏ برای تجدیدنظر در قانون اساسی یا امر همه‌پرسی‏ اقدام‏ نمود.
اصل‏ یکصد و سی و سوم: وزرا توسط رییس‌جمهور تعیین و برای گرفتن رای‌اعتماد به مجلس‏ معرفی می‌شوند. با تغییر مجلس‏، گرفتن رای اعتماد جدید برای وزرا لازم‏ نیست‏. تعداد وزیران و حدود اختیارات‏ هریک از آنان را قانون معین‏ می‌کند‏.
اصل‏ یکصد و سی و چهارم: ریاست‏ هیات وزیران با رییس‌جمهور است که بر کار وزیران نظارت‏ دارد و با اتخاذ تدابیر لازم‏ به هماهنگ‏‌ساختن‏ تصمیم‏‌های وزیران و هیات دولت‏ می‌پردازد و با همکاری‏ وزیران‏، برنامه‏ و خط‌مشی‏ دولت ‏را تعیین و قوانین را اجرا می‌کند. در موارد اختلاف‌ نظر یا تداخل‏ در وظایف‏ قانونی‏ دستگاه‌های دولتی در صورتی که نیاز به تفسیر یا تغییر قانون نداشته‏ باشد، تصمیم‏ هیات وزیران که به پیشنهاد رییس‌جمهور اتخاذ می‌شود، لازم‌الاجرا است‏. رییس‌جمهور در برابر مجلس‏ مسوول‏ اقدامات‏ هیات وزیران است.
‎‎‎‎‎‎ اصل‏ یکصد و سی و پنجم: وزرا تا زمانی‏ که عزل‏ نشده‏‌اند یا بر اثر استیضاح‏ یا درخواست رای‌اعتماد، مجلس‏ به آنها رای عدم‏‌اعتماد نداده‏ است در سمت‏ خود باقی‏ می‌مانند. استعفای‏ هیات وزیران یا هریک از آنان به رییس‌جمهور تسلیم‏ می‌شود و هیات وزیران تا تعیین دولت‏ جدید به وظایف‏ خود ادامه‏ خواهند داد. رییس‌جمهور می‌تواند برای وزارتخانه‌هایی که وزیر ندارند حداکثر برای مدت‏ سه‏ ماه‏ سرپرست‏ تعیین کند.
اصل یکصد و سی‌و ششم: رییس‌جمهور می‌تواند وزرا را عزل‏ کند و در این صورت باید برای وزیر یا وزیران جدید از مجلس رای اعتماد بگیرد و در صورتی که پس ‏از ابراز اعتماد مجلس‏ به دولت،‏ نیمی‏ از هیات وزیران تغییر نماید باید مجددا از مجلس‏ شورای اسلامی برای هیات وزیران تقاضای رای اعتماد کند.
اصل‏ یکصد و سی و هفتم: هریک‏ از وزیران مسوول‏ وظایف‏ خاص‏ خویش‏ در برابر رییس‌جمهور و مجلس‏ است و در اموری که به تصویب هیات وزیران می‌رسد مسوول‏ اعمال‏ دیگران‏ نیز هست.‏
اصل‏ یکصد و سی و هشتم: علاوه‏ بر مواردی‏ که هیات وزیران یا وزیری‏ مامور تدوین‏ آیین‌نامه‌های اجرایی‏ قوانین می‌شود، هیات وزیران حق‏ دارد برای ‏انجام‏ وظایف اداری و تامین اجرای قوانین و تنظیم‏ سازمان‌های اداری به وضع تصویب‌نامه‏ و آیین‌نامه‏ بپردازد. هریک از وزیران نیز درحدود وظایف‏ خویش‏ و مصوبات‏ هیات وزیران حق‏ وضع آیین‌نامه‏ و صدور بخشنامه را دارد ولی مفاد این مقررات نباید با متن‏ و روح‏ قوانین مخالف‏ باشد. دولت‏ می‌تواند تصویب برخی‏ از امور مربوط به وظایف‏ خود را به کمیسیون‌های‏ متشکل‏ از چند وزیر واگذار نماید. مصوبات‏ این کمیسیون‌ها در محدوده‏ قوانین پس‏ از تایید رییس‌جمهور لازم‏‌الاجرا است‏. تصویب‏‌نامه‌ها و آیین‌نامه‌های دولت‏ و مصوبات‏ کمیسیون‌های‏ مذکور در این اصل‏، ضمن‏ ابلاغ‏ برای اجرا به اطلاع‏ رییس‏ مجلس‏ شورای اسلامی می‌رسد تا در صورتی که آنها را برخلاف قوانین بیابد با ذکر دلیل برای تجدیدنظر به هیات وزیران بفرستد.
اصل‏ یکصد و سی و نهم : صلح دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی یا ارجاع‏ آن به داوری در هر مورد، موکول‏ به تصویب هیات وزیران است و باید به اطلاع‏ مجلس‏ برسد. در مواردی‏ که طرف‏ دعوی‏، خارجی‏ باشد و در موارد مهم‏ داخلی‏ باید به‏ تصویب مجلس‏ نیز برسد. موارد مهم‏ را قانون تعیین می‌کند.
اصل‏ یکصد و چهلم: رسیدگی‏ به اتهام‏ رییس‌جمهور و معاونان‏ او و وزیران در مورد جرایم‏ عادی‏ با اطلاع‏ مجلس‏ شورای اسلامی در دادگاه‌های عمومی دادگستری‏ انجام‏ می‌شود.
اصل‏ یکصد و چهل و یکم: رییس‌جمهور، معاونان‏ رییس‌جمهور، وزیران و کارمندان‏ دولت‏ نمی‌توانند بیش از یک شغل دولتی داشته باشند و داشتن هر نوع‏ شغل‏ دیگر در موسساتی‏ که تمام‏ یا قسمتی‏ از سرمایه‏ آن متعلق‏ به دولت‏ یا موسسات‏ عمومی‏ است و نمایندگی‏ مجلس‏ شورای اسلامی و وکالت‏ دادگستری‏ و مشاوره‏ حقوقی‏ و نیز ریاست‏ و مدیریت‏ عامل‏ یا عضویت‏ در هیات‌مدیره انواع‏ مختلف‏ شرکت‌های‏ خصوصی‏، جز شرکت‌های‏ تعاونی‏ ادارات‏ و موسسات‏ برای آنان ممنوع‏ است‏. سمت‌های‏ آموزشی‏ در دانشگاه‌ها و موسسات‏ تحقیقاتی‏ از، این حکم مستثنا‏ است‏.
اصل‏ یکصد و چهل و دوم: دارایی‏ رهبر، رییس‌جمهور، معاونان‏ رییس‌جمهور، وزیران‏ و همسر و فرزندان‏ آنان قبل و بعد از خدمت‏، توسط رییس‏ قوه‏ قضاییه‏ رسیدگی‏ می‏‌شود که برخلاف حق‏، افزایش‏ نیافته‏ باشد.
اصل‏ یکصد و سیزدهم: پس‏ از مقام‏ رهبری‏ رییس‌جمهور عالی‌ترین مقام رسمی کشور است و مسوولیت اجرای قانون اساسی و ریاست‏ قوه‏ مجریه‏ را جز در اموری که مستقیما به رهبری‏ مربوط می‌شود، برعهده دارد.
اصل‏ یکصد و چهاردهم: رییس‌جمهور برای مدت‏ چهار سال‏ با رای مستقیم‏ مردم انتخاب می‌شود و انتخاب‏ مجدد او به صورت متوالی‏ تنها برای یک دوره‏ بلامانع است‏.
اصل‏ یکصد و پانزدهم: رییس‌جمهور باید از میان رجال‏ مذهبی‏ و سیاسی‏ که واجد شرایط زیر باشند انتخاب‏ شود: ایرانی‌‌الاصل‏، تابع ایران‏، مدیر و مدبر، دارای حسن‏‌سابقه‏ و امانت‏ و تقوا‏، مومن‏ و معتقد به مبانی‏ جمهوری اسلامی ایران و مذهب‏ رسمی کشور.
اصل‏ یکصد و شانزدهم: نامزدهای‏ ریاست‌جمهوری‏ باید قبل از شروع‏ انتخابات‏ آمادگی‏ خود را رسما اعلام‏ کنند. نحوه‏ برگزاری انتخاب رییس‌جمهوری‏ را قانون معین‏ می‌کند.
اصل‏ یکصد و هفدهم: رییس‌جمهور با اکثریت‏ مطلق‏ آرا شرکت‏‌کنندگان انتخاب می‌شود، ولی هرگاه‏ در دوره‏ نخست هیچ‌یک‏ از نامزدها چنین اکثریتی‏ به دست نیاورد روز جمعه‏ هفته‏ بعد برای بار دوم رای گرفته‏ می‌شود. در دور دوم‏ تنها دو نفر از نامزدها که در دور نخست آرای بیشتری‏ داشته‏‌اند شرکت می‌کنند، ولی اگر بعضی‏ از نامزدهای‏ دارنده‏ آرای بیشتر، از شرکت در انتخابات‏ منصرف‏ شوند، از میان بقیه‏، دو نفر که در دور نخست بیش از دیگران رای داشته‏اند برای انتخاب‏ مجدد معرفی می‌شوند.
اصل‏ یکصد و هجدهم: مسوولیت نظارت‏ بر انتخابات‏ ریاست‌جمهوری‏ طبق‏ اصل‏ نودونهم‏ برعهده شورای‏ نگهبان است ولی قبل از تشکیل نخستین شورای‏ نگهبان، برعهده انجمن‏ نظارتی‏ است که قانون تعیین می‌کند.
اصل‏ یکصد و نوزدهم: انتخاب‏ رییس‌جمهور جدید باید حداقل‏ یک ماه‏ پیش‏ از پایان‏ دوره‏ ریاست‌جمهوری‏ قبلی‏ انجام‏ شده‏ باشد و در فاصله انتخاب رییس‌جمهور جدید و پایان‏ دوره‏ ریاست‌جمهوری‏ سابق‏، رییس‌جمهور پیشین‏ وظایف‏ رییس‌جمهوری‏ را انجام‏ می‌دهد.
اصل‏ یکصد و بیستم: هرگاه‏ در فاصله‏ 10‏ روز پیش‏ از رای‏‌گیری یکی‏ از نامزدهایی‏ که صلاحیت‏ او طبق‏ این قانون احراز شده‏ فوت‏ کند، انتخابات‏ به مدت‏ دو هفته‏ به تاخیر می‌افتد. اگر در فاصله‏ دور نخست و دور دوم‏ نیز یکی ‏از دو نفر حایز اکثریت‏ دور نخست فوت‏ کند، مهلت‏ انتخابات‏ برای دو هفته‏ تمدید می‌شود.
اصل‏ یکصد و بیست و یکم: رییس‌جمهور در مجلس‏ شورای اسلامی در جلسه‏‌ای که با حضور رییس‏ قوه‏ قضاییه‏ و اعضای‏ شورای‏ نگهبان تشکیل می‌شود به ترتیب‏ زیر سوگند یاد می‌کند و سوگندنامه‏ را امضا می‌کند:
بسم‏‌الله‏ الرحمن‏ الرحیم‏
‎‎‎‎‎‎«من‏ به عنوان‏ رییس‌جمهور در پیشگاه‏ قرآن‏ کریم‏ و در برابر ملت‏ ایران به خداوند قادر متعال‏ سوگند یاد می‌کنم‏ که پاسدار مذهب‏ رسمی و نظام‏ جمهوری اسلامی و قانون اساسی کشور باشم‏ و همه‏ استعداد و صلاحیت‏ خویش‏ را در راه‏ ایفای‏ مسوولیت‌هایی‏ که برعهده گرفته‏‌ام به کار گیرم‏ و خود را وقف خدمت‏ به مردم‏ و اعتلای‏ کشور، ترویج‏ دین‏ و اخلاق‏، پشتیبانی‏ از حق‏ و گسترش‏ عدالت‏ سازم‏ و از هرگونه‏ خودکامگی‏ بپرهیزم‏ و از آزادی‏ و حرمت‏ اشخاص‏ و حقوقی‏ که قانون اساسی برای ملت‏ شناخته‏ است حمایت‏ کنم‏. در حراست‏ از مرزها و استقلال‏ سیاسی‏ و اقتصادی‏ و فرهنگی‏ کشور از هیچ‏ اقدامی‏ دریغ نورزم‏ و با استعانت‏ از خداوند و پیروی‏ از پیامبر اسلام‏ و ائمه‏‌اطهار علیهم‌ السلام قدرتی‏ را که ملت‏ به عنوان‏ امانتی‏ مقدس‏ به من‏ سپرده‏ است همچون‏ امینی ‏پارسا و فداکار نگاهدار باشم‏ و آن را به منتخب‏ ملت‏ پس‏ از خود بسپارم.‏
‎‎‎‎‎ اصل‏ یکصد و بیست و دوم: رییس‌جمهور در حدود اختیارات‏ و وظایفی‏ که به موجب‏ قانون اساسی یا قوانین عادی‏ به عهده‏ دارد در برابر ملت‏ و رهبر و مجلس شورای اسلامی مسوول‏ است‏.
اصل‏ یکصد و بیست و سوم: رییس‌جمهور موظف‏ است مصوبات‏ مجلس‏ یا نتیجه‏ همه‏پرسی‏ را پس‏ از طی‏ مراحل‏ قانونی‏ و ابلاغ‏ به وی‏ امضا کند و برای اجرا دراختیار مسوولان‏ بگذارد.
اصل یکصد و بیست و چهارم: رییس‌جمهور می‌تواند برای انجام‏ وظایف‏ قانونی‏ خود معاونانی‏ داشته باشد. معاون‏ اول‏ رییس‌جمهور با موافقت‏ وی‏ اداره‏ هیات وزیران و مسوولیت هماهنگی‏ سایر معاونت‌ها را به عهده‏ خواهد داشت‏.
اصل یکصد و بیست و پنجم: امضای‏ عهدنامه‌ها، مقاوله‏‌نامه‌ها، موافقت‏نامه‌ها و قراردادهای‏ دولت‏ ایران با سایر دولت‌ها و همچنین‏ امضای‏ پیمان‌های مربوط به اتحادیه‌های بین‌المللی‏ پس‏ از تصویب مجلس‏ شورای اسلامی با رییس‌جمهور یا نماینده‏ قانونی‏ او است
اصل‏ یکصد و بیست و ششم: رییس‌جمهور مسوولیت امور برنامه‏ و بودجه‏ و امور اداری‏ و استخدامی‏ کشور را مستقیما برعهده دارد و می‌تواند اداره‏ آنها را به ‏عهده‏ دیگری‏ بگذارد.
اصل یکصد و بیست و هفتم: رییس‌جمهور می‌تواند در موارد خاص‏، برحسب‏ ضرورت‏ با تصویب هیات وزیران نماینده‏، یا نمایندگان ویژه‏ با اختیارات مشخص تعیین کند. در این موارد تصمیمات‏ نماینده‏ یا نمایندگان مذکور در حکم تصمیمات رییس‌جمهور و هیات وزیران خواهد بود.
اصل یکصد و بیست و هشتم: سفیران به پیشنهاد وزیر امور خارجه و تصویب رییس‌جمهور تعیین می‌شوند. رییس‌جمهور استوارنامه‏ سفیران را امضا می‌کند و استوارنامه‏ سفیران کشورهای‏ دیگر را می‌پذیرد.
اصل‏ یکصد و بیست و نهم: اعطای‏ نشان‌های‏ دولتی با رییس‌جمهور است.
اصل‏ یکصد و سی‌ام: رییس‌جمهور استعفای‏ خود را به رهبر تقدیم‏ می‌کند و تا زمانی‏ که استعفای‏ او پذیرفته‏ نشده‏ است به انجام‏ وظایف‏ خود ادامه‏ می‌دهد.
اصل یکصدو سی و یکم: در صورت فوت‏، عزل‏، استعفا، غیبت‏ یا بیماری‏ بیش از ‏دو ماه‏ رییس‌جمهور یا در موردی‏ که مدت‏ ریاست‌جمهوری‏ پایان‏ یافته‏ و رییس‌جمهور جدید بر اثر موانعی‏ هنوز انتخاب‏ نشده‏ یا امور دیگری‏ از این ‏قبیل‏، معاون‏ اول‏ رییس‌جمهور با موافقت‏ رهبری‏ اختیارات‏ و مسوولیت‌های‏ وی‏ را برعهده می‌گیرد و شورایی‏ متشکل‏ از رییس‏ مجلس‏ و رییس‏ قوه‏ قضاییه‏ و معاون‏ اول‏ رییس‌جمهور موظف‏ است ترتیبی‏ دهد که حداکثر ظرف‏ مدت‏ 50‏ روز رییس‌جمهور جدید انتخاب‏ شود. در صورت فوت‏ معاون‏ اول‏ یا امور دیگری‏ که مانع انجام‏ وظایف‏ وی‏ شود و نیز در صورتی که رییس‌جمهور معاون‏ اول‏ نداشته‏ باشد مقام‏ رهبری‏ فرد دیگری‏ را به جای‏ او منصوب‏ می‌کند.
‎‎‎ اصل‏ یکصد و سی و دوم: در مدتی‏ که اختیارات‏ و مسوولیت‌های‏ رییس‌جمهور برعهده معاون‏ اول‏ یا فرد دیگری‏ است که به موجب‏ اصل‏ یکصد و سی‏ و یکم‏ منصوب‏ می‌شود، وزرا را نمی‌توان‏ استیضاح‏ کرد یا به آنان رای عدم‏ اعتماد داد و نیز نمی‌توان‏ برای تجدیدنظر در قانون اساسی یا امر همه‌پرسی‏ اقدام‏ نمود.
اصل‏ یکصد و سی و سوم: وزرا توسط رییس‌جمهور تعیین و برای گرفتن رای‌اعتماد به مجلس‏ معرفی می‌شوند. با تغییر مجلس‏، گرفتن رای اعتماد جدید برای وزرا لازم‏ نیست‏. تعداد وزیران و حدود اختیارات‏ هریک از آنان را قانون معین‏ می‌کند‏.
اصل‏ یکصد و سی و چهارم: ریاست‏ هیات وزیران با رییس‌جمهور است که بر کار وزیران نظارت‏ دارد و با اتخاذ تدابیر لازم‏ به هماهنگ‏‌ساختن‏ تصمیم‏‌های وزیران و هیات دولت‏ می‌پردازد و با همکاری‏ وزیران‏، برنامه‏ و خط‌مشی‏ دولت ‏را تعیین و قوانین را اجرا می‌کند. در موارد اختلاف‌ نظر یا تداخل‏ در وظایف‏ قانونی‏ دستگاه‌های دولتی در صورتی که نیاز به تفسیر یا تغییر قانون نداشته‏ باشد، تصمیم‏ هیات وزیران که به پیشنهاد رییس‌جمهور اتخاذ می‌شود، لازم‌الاجرا است‏. رییس‌جمهور در برابر مجلس‏ مسوول‏ اقدامات‏ هیات وزیران است.
‎‎‎‎‎‎ اصل‏ یکصد و سی و پنجم: وزرا تا زمانی‏ که عزل‏ نشده‏‌اند یا بر اثر استیضاح‏ یا درخواست رای‌اعتماد، مجلس‏ به آنها رای عدم‏‌اعتماد نداده‏ است در سمت‏ خود باقی‏ می‌مانند. استعفای‏ هیات وزیران یا هریک از آنان به رییس‌جمهور تسلیم‏ می‌شود و هیات وزیران تا تعیین دولت‏ جدید به وظایف‏ خود ادامه‏ خواهند داد. رییس‌جمهور می‌تواند برای وزارتخانه‌هایی که وزیر ندارند حداکثر برای مدت‏ سه‏ ماه‏ سرپرست‏ تعیین کند.
اصل یکصد و سی‌و ششم: رییس‌جمهور می‌تواند وزرا را عزل‏ کند و در این صورت باید برای وزیر یا وزیران جدید از مجلس رای اعتماد بگیرد و در صورتی که پس ‏از ابراز اعتماد مجلس‏ به دولت،‏ نیمی‏ از هیات وزیران تغییر نماید باید مجددا از مجلس‏ شورای اسلامی برای هیات وزیران تقاضای رای اعتماد کند.
اصل‏ یکصد و سی و هفتم: هریک‏ از وزیران مسوول‏ وظایف‏ خاص‏ خویش‏ در برابر رییس‌جمهور و مجلس‏ است و در اموری که به تصویب هیات وزیران می‌رسد مسوول‏ اعمال‏ دیگران‏ نیز هست.‏
اصل‏ یکصد و سی و هشتم: علاوه‏ بر مواردی‏ که هیات وزیران یا وزیری‏ مامور تدوین‏ آیین‌نامه‌های اجرایی‏ قوانین می‌شود، هیات وزیران حق‏ دارد برای ‏انجام‏ وظایف اداری و تامین اجرای قوانین و تنظیم‏ سازمان‌های اداری به وضع تصویب‌نامه‏ و آیین‌نامه‏ بپردازد. هریک از وزیران نیز درحدود وظایف‏ خویش‏ و مصوبات‏ هیات وزیران حق‏ وضع آیین‌نامه‏ و صدور بخشنامه را دارد ولی مفاد این مقررات نباید با متن‏ و روح‏ قوانین مخالف‏ باشد. دولت‏ می‌تواند تصویب برخی‏ از امور مربوط به وظایف‏ خود را به کمیسیون‌های‏ متشکل‏ از چند وزیر واگذار نماید. مصوبات‏ این کمیسیون‌ها در محدوده‏ قوانین پس‏ از تایید رییس‌جمهور لازم‏‌الاجرا است‏. تصویب‏‌نامه‌ها و آیین‌نامه‌های دولت‏ و مصوبات‏ کمیسیون‌های‏ مذکور در این اصل‏، ضمن‏ ابلاغ‏ برای اجرا به اطلاع‏ رییس‏ مجلس‏ شورای اسلامی می‌رسد تا در صورتی که آنها را برخلاف قوانین بیابد با ذکر دلیل برای تجدیدنظر به هیات وزیران بفرستد.
اصل‏ یکصد و سی و نهم : صلح دعاوی راجع به اموال عمومی و دولتی یا ارجاع‏ آن به داوری در هر مورد، موکول‏ به تصویب هیات وزیران است و باید به اطلاع‏ مجلس‏ برسد. در مواردی‏ که طرف‏ دعوی‏، خارجی‏ باشد و در موارد مهم‏ داخلی‏ باید به‏ تصویب مجلس‏ نیز برسد. موارد مهم‏ را قانون تعیین می‌کند.
اصل‏ یکصد و چهلم: رسیدگی‏ به اتهام‏ رییس‌جمهور و معاونان‏ او و وزیران در مورد جرایم‏ عادی‏ با اطلاع‏ مجلس‏ شورای اسلامی در دادگاه‌های عمومی دادگستری‏ انجام‏ می‌شود.
اصل‏ یکصد و چهل و یکم: رییس‌جمهور، معاونان‏ رییس‌جمهور، وزیران و کارمندان‏ دولت‏ نمی‌توانند بیش از یک شغل دولتی داشته باشند و داشتن هر نوع‏ شغل‏ دیگر در موسساتی‏ که تمام‏ یا قسمتی‏ از سرمایه‏ آن متعلق‏ به دولت‏ یا موسسات‏ عمومی‏ است و نمایندگی‏ مجلس‏ شورای اسلامی و وکالت‏ دادگستری‏ و مشاوره‏ حقوقی‏ و نیز ریاست‏ و مدیریت‏ عامل‏ یا عضویت‏ در هیات‌مدیره انواع‏ مختلف‏ شرکت‌های‏ خصوصی‏، جز شرکت‌های‏ تعاونی‏ ادارات‏ و موسسات‏ برای آنان ممنوع‏ است‏. سمت‌های‏ آموزشی‏ در دانشگاه‌ها و موسسات‏ تحقیقاتی‏ از، این حکم مستثنا‏ است‏.
اصل‏ یکصد و چهل و دوم: دارایی‏ رهبر، رییس‌جمهور، معاونان‏ رییس‌جمهور، وزیران‏ و همسر و فرزندان‏ آنان قبل و بعد از خدمت‏، توسط رییس‏ قوه‏ قضاییه‏ رسیدگی‏ می‏‌شود که برخلاف حق‏، افزایش‏ نیافته‏ باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.