از خردورزی دیروز تا عوامفریبی امروز
حمیدرضا پورسلیمی . پژوهشگر اقتصادي
آقای قالیباف در نامه مورخ 12/11/87 به رئیس کمیسیون ویژه بررسی طرح تحول اقتصادی مجلس شورای اسلامی، طرح اصلاح یارانهها را در آن سال از چند زاویه مهم مورد نقد قرار میدهد. اول آنکه به دلیل ضعف پایگاه اطلاعاتی دولت، امکان شناسایی خانوارهای نیازمند وجود ندارد و توزیع یارانه را توزیع رانت تلقی میکند که به ترویج اخلاق دروغگویی و فقیرنمایی برای دریافت صدقه دولتی منجر میشود. در مرحله بعد آقای قالیباف توزیع یارانهها را به جهت آثار تورمی آن مورد نقد قرار میدهد و معتقد است افزایش عمومی سطح قیمتها در درجه اول منجر به کاهش قطعی قدرت خرید عموم مردم شده بهطوریکه یارانه نقدی نمیتواند جبرانکننده این افزایش قدرت خرید عمومی باشد و در مجموع به بدترشدن وضع معیشت مردم منجر میشود. بعد تورمی یارانههای نقدی از جهت دیگر نیز مورد توجه آقای شهردار قرار میگیرد و آن این است که این طرح موجب افزایش هزینههای جاری و عمرانی شهرداریها در شهرهای بزرگ به میزان بیش از 55 هزار میلیارد ریال و در شهرهای کوچک به میزان حدود 9 هزار میلیارد ریال میشود که به عقیده وی اثرات جبرانناپذیری بر اداره شهرداریها و تداوم برنامههای عمرانی آنها دارد. وی حتی مدعی میشود که تأثیر این طرح بر کاهش قدرت خرید پرسنل شهرداریها نیز موجب افزایش نارضایتی و فساد در دستگاه خود میشود و از این جهت شهرداریها ناچار میشوند برای جبران آن بر هزینههای جاری خود بیفزایند. آقای قالیباف این روزها طیف متنوعی از برنامههای افزایش یارانهها تا سطح 150 هزار تومان و کارانه 250 هزار تومان را به عنوان برنامه خود ارائه میدهد. چهره امروز آقای قالیباف از دو جهت با گذشته ایشان تناقض دارد. اول آنکه فردی که تا دیروز مخالف جدی این طرح بوده، چگونه امروز آن را به عنوان وعده انتخاباتی خود به مردم اعلام میکند و آیا نمیتوان از همین تناقض دیروز و امروز ایشان به این نتیجه رسید که او قصد عوامفریبی مردم را داشته و آیا وعده یارانه 150هزارتومانی را میتوان جز به تلاش برای خرید رأی مردم تعبیر کرد؟ مسئله بعد و مهمتر آن است که با بررسی این نامه متوجه میشویم که در آن همه چیز مبتنی بر اعداد و ارقام است؛ در واقع قالیباف در گذشته با بررسی علمی طرح یارانهها سعی داشته با عدد و رقم نسبت به تبعات آن هشدار دهد درحالیکه امروز در پاسخ منتقدان وعدههای انتخاباتی خود برای افزایش یارانهها هیچ برنامه یا طرح مطالعاتی ارائه نمیدهد کمااينکه از فردی که یک ماه پیش رسما اعلام كرده که قصد کاندیداتوری برای انتخابات ریاستجمهوری ندارد نیز انتظار داشتن یک برنامه جامع اقتصادی و مبتنی بر مطالعات عمیق و کار کارشناسی نمیرود. در پایان باید گفت طرح یارانه نقدی نهتنها در سطح شاخصهای کلان اقتصادی تبعات مصیبتباری را داشته که از این نظر نیز که موجب سقوط وجهه اخلاقی و علمی یک مدیر دیروز شده است، باید مورد توجه قرار گیرد. آقای قالیباف که در سال 87 طرح اصلاح یارانهها را نوعی گداپروری میدانسته و نقش صدقهدهی دولت در این طرح را به گونهای علمی مورد نکوهش قرار داده، امروز به شیوه عوامفریبانه در مقام دفاع از این طرح برآمده است.
آقای قالیباف در نامه مورخ 12/11/87 به رئیس کمیسیون ویژه بررسی طرح تحول اقتصادی مجلس شورای اسلامی، طرح اصلاح یارانهها را در آن سال از چند زاویه مهم مورد نقد قرار میدهد. اول آنکه به دلیل ضعف پایگاه اطلاعاتی دولت، امکان شناسایی خانوارهای نیازمند وجود ندارد و توزیع یارانه را توزیع رانت تلقی میکند که به ترویج اخلاق دروغگویی و فقیرنمایی برای دریافت صدقه دولتی منجر میشود. در مرحله بعد آقای قالیباف توزیع یارانهها را به جهت آثار تورمی آن مورد نقد قرار میدهد و معتقد است افزایش عمومی سطح قیمتها در درجه اول منجر به کاهش قطعی قدرت خرید عموم مردم شده بهطوریکه یارانه نقدی نمیتواند جبرانکننده این افزایش قدرت خرید عمومی باشد و در مجموع به بدترشدن وضع معیشت مردم منجر میشود. بعد تورمی یارانههای نقدی از جهت دیگر نیز مورد توجه آقای شهردار قرار میگیرد و آن این است که این طرح موجب افزایش هزینههای جاری و عمرانی شهرداریها در شهرهای بزرگ به میزان بیش از 55 هزار میلیارد ریال و در شهرهای کوچک به میزان حدود 9 هزار میلیارد ریال میشود که به عقیده وی اثرات جبرانناپذیری بر اداره شهرداریها و تداوم برنامههای عمرانی آنها دارد. وی حتی مدعی میشود که تأثیر این طرح بر کاهش قدرت خرید پرسنل شهرداریها نیز موجب افزایش نارضایتی و فساد در دستگاه خود میشود و از این جهت شهرداریها ناچار میشوند برای جبران آن بر هزینههای جاری خود بیفزایند. آقای قالیباف این روزها طیف متنوعی از برنامههای افزایش یارانهها تا سطح 150 هزار تومان و کارانه 250 هزار تومان را به عنوان برنامه خود ارائه میدهد. چهره امروز آقای قالیباف از دو جهت با گذشته ایشان تناقض دارد. اول آنکه فردی که تا دیروز مخالف جدی این طرح بوده، چگونه امروز آن را به عنوان وعده انتخاباتی خود به مردم اعلام میکند و آیا نمیتوان از همین تناقض دیروز و امروز ایشان به این نتیجه رسید که او قصد عوامفریبی مردم را داشته و آیا وعده یارانه 150هزارتومانی را میتوان جز به تلاش برای خرید رأی مردم تعبیر کرد؟ مسئله بعد و مهمتر آن است که با بررسی این نامه متوجه میشویم که در آن همه چیز مبتنی بر اعداد و ارقام است؛ در واقع قالیباف در گذشته با بررسی علمی طرح یارانهها سعی داشته با عدد و رقم نسبت به تبعات آن هشدار دهد درحالیکه امروز در پاسخ منتقدان وعدههای انتخاباتی خود برای افزایش یارانهها هیچ برنامه یا طرح مطالعاتی ارائه نمیدهد کمااينکه از فردی که یک ماه پیش رسما اعلام كرده که قصد کاندیداتوری برای انتخابات ریاستجمهوری ندارد نیز انتظار داشتن یک برنامه جامع اقتصادی و مبتنی بر مطالعات عمیق و کار کارشناسی نمیرود. در پایان باید گفت طرح یارانه نقدی نهتنها در سطح شاخصهای کلان اقتصادی تبعات مصیبتباری را داشته که از این نظر نیز که موجب سقوط وجهه اخلاقی و علمی یک مدیر دیروز شده است، باید مورد توجه قرار گیرد. آقای قالیباف که در سال 87 طرح اصلاح یارانهها را نوعی گداپروری میدانسته و نقش صدقهدهی دولت در این طرح را به گونهای علمی مورد نکوهش قرار داده، امروز به شیوه عوامفریبانه در مقام دفاع از این طرح برآمده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.