چهارشنبه خونین
انقلاب، خود را میآزماید
نویسنده:سعد القرش.ترجمه:مریم حیدری
همسر و بچههایم برای بیرونرفتن آماده شدند. تلویزیون، امروز صبح، تصاویری زنده از قاهره و شهرهای دیگر نشان داد که در آنها، کسانی که گفته میشد، حامیان مبارک هستند، از مزایای استقرار امنیتی صحبت کردند که رییسجمهور آن را بهوجود میآورد و اغتشاشهایی که نزدیک بود، کشور را به نابودی بکشانند.
ماشینمان به آرامی حرکت میکرد. توی خیابانها، ماشینها و موتورهای زیادی بودند که صاحبانشان به طرزی تصنعی ابراز خوشحالی میکردند. تنها ماشینی که پلاکارد حمایت از مبارک، رویاش نبود، ماشین من بود. نمیدانم خیابانها و سردرِ خانهها و مغازهها چه زمانی با این همه پلاکارد پارچهای و نوشتههای روی دیوار پر شد؟ این همه پلاکارد کاغذی را چه کسی جلو و عقب ماشینها چسبانده بود: «دوستت داریم مبارک»؛ «میدان التحریر، صدای همه مصر نیست»؛ «درود بر مبارک، درود، درود» و شعارهای دیگری از این دست در تایید مبارک و رد انقلاب میدان التحریر. «الاهرام المسایی» همان روز، تصویر پلاکاردی را منتشر کرد که رویاش نوشته بودند: «بله. مبارک، بزرگترین رییسجمهور و سیاستمدار مصری است. دانشجویان دانشکده خبرنگاری دانشگاه قاهره. با تو هستیم رییسجمهور. رهایش نکن.»
در سکوت از ماشین پیاده شدم و همسرم به طرف خیابان 26 جولای و کورنیش نیل به راه افتاد. برای رفتن به میدان التحریر، دیر کرده بودم. به طرف اتحادیه وکلا، از خیابان گذشتم.
مویدان مبارک، سعی داشتند وارد اتحادیه وکلا شوند. پلاکاردهایی با عبارت «درود بر مبارک» در دستهایشان بود و شعار میدادند: «برادعی بزدل. مزدور آمریکا». این شعار را در پاسخ به اظهارات دیشبِ (سهشنبه) باراک اوباما میدادند که گفته بود انتقال حکومت در مصر «باید ملموس و مسالمتآمیز باشد و از همین الان، شروع شود.»
از سمت میدان «عبدالمنعم ریاض»، وارد میدان التحریر شدم. زیر بارش سنگ، کسی بازرسیام نکرد. در «جمعه خشم»، برای انقلاب نمیترسیدم. خودش، شجاع شده بود و در مقابل گلولهها، قد علم میکرد. در روزهای بعد هم میدان، مرزهای انقلاب را ترسیم کرد. «بلطجی»ها آمدند و خواستند، این نوزاد را بربایند و نوزادی دیگر، به جایش بگذارند که ربطی به ما نداشت، اما شهروندان میدان میدانستند که کسی به شکستخورده رحم نمیکند و آن کس که پیروز است، قانونش را تحمیل خواهد کرد. جمهوری میدان التحریر، به قلمرویی برای عربها و مصریان در داخل و خارج کشورهای عربی، تبدیل شده بود.
درگیری در میدان بالا گرفته بود و صحبتها و گزارشها و درگیریها و مقاومتها لحظهبهلحظه از طریق اینترنت به اطلاع همه میرسید.
نوری الجراح، تمام مدت به من تلفن میکرد. پرشور و درحالیکه صدایش از هراس و هیجان میلرزید، میگفت:
«نگذارید انقلاب، سرزمینش را از دست بدهد. شما، اکنون امید ملتهای عرب هستید. ما را در خارج، سربلند کردید. جهان متوجه شد که ما شایسته زندگی هستیم و حالا ما به شما افتخار میکنیم. شما، تاریخ را تغییر خواهید داد و جهان، نفسش را در سینه حبس کرده و منتظر است. میدان التحریر، افتخار مصر و عرب است. از همینجا، از میدان التحریر یا میدان شهدا یا حریه، انقلابهای دیگری در دیگر کشورهای عربی اتفاق خواهد افتاد. به انقلاب، بیاعتنا نشوید. بنویس برادر! بنویس و دیگران را هم به نوشتن، دعوت کن. باید این حادثه تاریخی را ثبت کنید.»
دوستی دیگر از سوریه با من تماس گرفت و انقلاب را به من تبریک گفت. برایم آرزوی سلامتی کرد و گفت: «دلهامان با شماست.»
به دوستم، علیالشناوی در «الاهرام المسایی» گفتم مرخصیام را برای یک هفته دیگر تمدید کند. یک هفته بعد هم زنگ زدم و همین درخواست را کردم. پرسید: تا کی؟ گفتم من همه جا، احساس غربت میکنم، جز در میدان و فقط بعد از رفتن مبارک است که میتوانم سرِ کار بیایم.
ساعت حدود دو صبح بود. مدکور صالح، هر از گاهی زنگ میزد و جویای اوضاع و احوال و سلامتیام میشد. گفتم میدان، الان امن است؛ فقط موزه در خطر است و هنوز، به طرفش شلیک میکنند. ماشین آتشنشانی هم نیامده. نزدیک صبح، هم اهالی میدان خسته شده بودند، هم سرکوبگران که روی پل، آرام گرفته بودند. پیشانی و سرهای دهها نفر از انقلابیون، خونین و باندپیچی شده بود. بعضیهاشان هنوز میخواستند به معرکه درآیند! عادل گفت تا صبح میماند. گفتم من به خانه برمیگردم. پیروزی انقلاب را در آزمون قدرت به او تبریک گفتم. گفت: زندهباد تکنولوژی. جنگ، به نفع اینترنت تمام شد، نه زیبایی و فرهنگ صحرا و بدویت.
داشتم از پل «جسر النیل» میگذشتم. اسامه عفیفی با من تماس گرفت. به او هم پیروزی انقلاب را تبریک گفتم:
«هر انقلابی، آزمونی دارد و ما امشب، با شایستگی پیروز شدیم.»
«بلطجیها عقبنشینی کردند؟»
«بازماندههاشان آنجا هستند. مهم این است که خطر رفع شد.»
گفتم درود بر تکنولوژی و خلاقیت عقل بشری. پرسیدم:
«قدیم چطور انقلابها پیروز میشدند؟»
ناگهان مکالمه قطع شد. شارژ تلفن، به خاطر تماسهای زیاد تمام شده بود و باید در سکوت به راهم ادامه میدادم.
همسر و بچههایم برای بیرونرفتن آماده شدند. تلویزیون، امروز صبح، تصاویری زنده از قاهره و شهرهای دیگر نشان داد که در آنها، کسانی که گفته میشد، حامیان مبارک هستند، از مزایای استقرار امنیتی صحبت کردند که رییسجمهور آن را بهوجود میآورد و اغتشاشهایی که نزدیک بود، کشور را به نابودی بکشانند.
ماشینمان به آرامی حرکت میکرد. توی خیابانها، ماشینها و موتورهای زیادی بودند که صاحبانشان به طرزی تصنعی ابراز خوشحالی میکردند. تنها ماشینی که پلاکارد حمایت از مبارک، رویاش نبود، ماشین من بود. نمیدانم خیابانها و سردرِ خانهها و مغازهها چه زمانی با این همه پلاکارد پارچهای و نوشتههای روی دیوار پر شد؟ این همه پلاکارد کاغذی را چه کسی جلو و عقب ماشینها چسبانده بود: «دوستت داریم مبارک»؛ «میدان التحریر، صدای همه مصر نیست»؛ «درود بر مبارک، درود، درود» و شعارهای دیگری از این دست در تایید مبارک و رد انقلاب میدان التحریر. «الاهرام المسایی» همان روز، تصویر پلاکاردی را منتشر کرد که رویاش نوشته بودند: «بله. مبارک، بزرگترین رییسجمهور و سیاستمدار مصری است. دانشجویان دانشکده خبرنگاری دانشگاه قاهره. با تو هستیم رییسجمهور. رهایش نکن.»
در سکوت از ماشین پیاده شدم و همسرم به طرف خیابان 26 جولای و کورنیش نیل به راه افتاد. برای رفتن به میدان التحریر، دیر کرده بودم. به طرف اتحادیه وکلا، از خیابان گذشتم.
مویدان مبارک، سعی داشتند وارد اتحادیه وکلا شوند. پلاکاردهایی با عبارت «درود بر مبارک» در دستهایشان بود و شعار میدادند: «برادعی بزدل. مزدور آمریکا». این شعار را در پاسخ به اظهارات دیشبِ (سهشنبه) باراک اوباما میدادند که گفته بود انتقال حکومت در مصر «باید ملموس و مسالمتآمیز باشد و از همین الان، شروع شود.»
از سمت میدان «عبدالمنعم ریاض»، وارد میدان التحریر شدم. زیر بارش سنگ، کسی بازرسیام نکرد. در «جمعه خشم»، برای انقلاب نمیترسیدم. خودش، شجاع شده بود و در مقابل گلولهها، قد علم میکرد. در روزهای بعد هم میدان، مرزهای انقلاب را ترسیم کرد. «بلطجی»ها آمدند و خواستند، این نوزاد را بربایند و نوزادی دیگر، به جایش بگذارند که ربطی به ما نداشت، اما شهروندان میدان میدانستند که کسی به شکستخورده رحم نمیکند و آن کس که پیروز است، قانونش را تحمیل خواهد کرد. جمهوری میدان التحریر، به قلمرویی برای عربها و مصریان در داخل و خارج کشورهای عربی، تبدیل شده بود.
درگیری در میدان بالا گرفته بود و صحبتها و گزارشها و درگیریها و مقاومتها لحظهبهلحظه از طریق اینترنت به اطلاع همه میرسید.
نوری الجراح، تمام مدت به من تلفن میکرد. پرشور و درحالیکه صدایش از هراس و هیجان میلرزید، میگفت:
«نگذارید انقلاب، سرزمینش را از دست بدهد. شما، اکنون امید ملتهای عرب هستید. ما را در خارج، سربلند کردید. جهان متوجه شد که ما شایسته زندگی هستیم و حالا ما به شما افتخار میکنیم. شما، تاریخ را تغییر خواهید داد و جهان، نفسش را در سینه حبس کرده و منتظر است. میدان التحریر، افتخار مصر و عرب است. از همینجا، از میدان التحریر یا میدان شهدا یا حریه، انقلابهای دیگری در دیگر کشورهای عربی اتفاق خواهد افتاد. به انقلاب، بیاعتنا نشوید. بنویس برادر! بنویس و دیگران را هم به نوشتن، دعوت کن. باید این حادثه تاریخی را ثبت کنید.»
دوستی دیگر از سوریه با من تماس گرفت و انقلاب را به من تبریک گفت. برایم آرزوی سلامتی کرد و گفت: «دلهامان با شماست.»
به دوستم، علیالشناوی در «الاهرام المسایی» گفتم مرخصیام را برای یک هفته دیگر تمدید کند. یک هفته بعد هم زنگ زدم و همین درخواست را کردم. پرسید: تا کی؟ گفتم من همه جا، احساس غربت میکنم، جز در میدان و فقط بعد از رفتن مبارک است که میتوانم سرِ کار بیایم.
ساعت حدود دو صبح بود. مدکور صالح، هر از گاهی زنگ میزد و جویای اوضاع و احوال و سلامتیام میشد. گفتم میدان، الان امن است؛ فقط موزه در خطر است و هنوز، به طرفش شلیک میکنند. ماشین آتشنشانی هم نیامده. نزدیک صبح، هم اهالی میدان خسته شده بودند، هم سرکوبگران که روی پل، آرام گرفته بودند. پیشانی و سرهای دهها نفر از انقلابیون، خونین و باندپیچی شده بود. بعضیهاشان هنوز میخواستند به معرکه درآیند! عادل گفت تا صبح میماند. گفتم من به خانه برمیگردم. پیروزی انقلاب را در آزمون قدرت به او تبریک گفتم. گفت: زندهباد تکنولوژی. جنگ، به نفع اینترنت تمام شد، نه زیبایی و فرهنگ صحرا و بدویت.
داشتم از پل «جسر النیل» میگذشتم. اسامه عفیفی با من تماس گرفت. به او هم پیروزی انقلاب را تبریک گفتم:
«هر انقلابی، آزمونی دارد و ما امشب، با شایستگی پیروز شدیم.»
«بلطجیها عقبنشینی کردند؟»
«بازماندههاشان آنجا هستند. مهم این است که خطر رفع شد.»
گفتم درود بر تکنولوژی و خلاقیت عقل بشری. پرسیدم:
«قدیم چطور انقلابها پیروز میشدند؟»
ناگهان مکالمه قطع شد. شارژ تلفن، به خاطر تماسهای زیاد تمام شده بود و باید در سکوت به راهم ادامه میدادم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.