|

آیت‌الله طاهری درگذشت

کوچ «امام جمعه»

مهسا جزینی . طرح: حسین صافی، شرق

کوچ «امام جمعه»
شرق، مهسا جزینی: در سال 1305 در محله حسین‌آباد از محله‌های قدیمی شهر اصفهان به دنیا آمد. پدربزرگش تحصیلات حوزوی داشت. به اصرار پدر که علاقه داشت تحصیلات جدید فرزندش به مرحله‌ای برسد، تحصیلات خود در «دبیرستان سعدی» از مدارس معتبر اصفهان را آغاز کرده و موفق شد در سال 1323 با رتبه شاگرد اول، از این دبیرستان در رشته علوم انسانی دیپلم بگیرد. اما در نهایت با اصرار پدربزرگ راهی مدرسه صدر و سپس قم شد. آیت‌الله طاهری در دوران تحصیلات حوزوی با افرادی چون امام موسی صدر، آیت‌الله شبیری‌زنجانی و دیگر علمای مطرح قم هم‌درس و همراه بود و آن طور که خودش گفته است: «یکی، دو سال هم با شهید آیت‌الله دکتر بهشتی دیواربه‌دیوار و همسایه بودیم و اکثر اوقات را با هم به سر می‌بردیم.
آقای امام موسی صدر هم پیش ما می‌آمدند و هرسه نفری با هم نهار می‌خوردیم و صحبت می‌کردیم. خیلی خوب به خاطر دارم که با هم مانوس بودیم و جلسات گرمی داشتیم.»آیت‌الله طاهری پس از پایان دروس سطح در قم، برای درس خارج به ترتیب به درس مرحوم آیت‌الله خوانساری، آیت‌الله بروجردی، آیت‌الله محقق داماد می‌رفت. البته از درس خصوصی با امام نیز در خاطرات خود صحبت کرده و می‌گوید: «یک درس خصوصی هم امام خمینی در حجره شهید مطهری داشتند که در آن درس آیت‌الله منتظری، شهید مطهری و شهید بهشتی شرکت می‌کردند و من هم در آن درس حاضر می‌شدم. مقداری هم به درس فقه امام رفتم اما آن درسی که تماما دیدم، یک دوره کامل اصول بود نزد مرحوم آیت‌الله محقق داماد. ایشان در قم معروف بودند که محقق هستند و درسشان تحقیقی است.»اولین اعلامیه‌ای که او با دیگر روحانیون اصفهان امضا کرد، اعتراض به کشتار 15 خرداد سال 42 در تهران و قم و دیگر شهرها بود و باز در تیر 42 اعلامیه دیگری در حمایت از آقای خمینی امضا کرد. یکی از شاخص‌ترین اقدامات وی در اصفهان، برگزاری نماز جمعه بود. آیت‌الله طاهری در سخنرانی‌ها و خطبه‌های نماز جمعه خود از مطالب منتخب دکترعلی شریعتی نیز بهره می‌گرفت و جوانان بسیاری را به نمازجمعه و جلسات خود جذب می‌کرد. طاهری یکی از معدود روحانیون مبارز انقلاب اسلامی است که در دوران تبعید امام خمینی(ره)، برای دیدارش به خارج از کشور رفت؛ «تلاش کردم و یک گذرنامه اقامتی گرفتم و با این گذرنامه اقامتی سالی دوبار به نجف می‌رفتم.» برگزاری نمازجمعه در اصفهان توسط آیت‌الله طاهری و حضور پرشور مردم، چندان به مذاق ساواک خوش نیامده و بالاخره زمانی رسید که نماز جمعه را تعطیل کردند.
با این‌حال آیت‌الله طاهری به اقامه نماز جمعه ادامه داد که در نهایت منجر به دستگیری‌اش توسط ساواک و تبعیدش به مهاباد شد. بعد از پایان تبعید و بازگشتش به اصفهان اقامه نماز جمعه‌ها دوباره آغاز شد، اما او بازهم دستگیر و به تهران منتقل شد. در تهران در اثر شکنجه‌ها بیمار و به بیمارستان شهربانی منتقل گردید. بعد از ترخیص به زندان قصر و بند عمومی منتقل ‌گردید. طاهری می‌گوید: «من با مرحوم آیت‌الله طالقانی، در حدود سه ماه، در یک اطاق بودیم. خوب با ایشان مانوس بودیم. گاهی صحبت علمی می‌شد و گاهی هم صحبت از سیاست می‌شد.» مقارن با رفتن شاه طاهری هم بعد از مدتی به اصفهان منتقل و نهایتا آزاد ‌شد. روز ششم بهمن سال 57 که امام اعلام کرده بود می‌خواهد به ایران بیاید فرودگاه مهرآباد بسته می‌شود، در اعتراض به این اقدام آیت‌الله طاهری در کنار دکتر بهشتی، شهید محمد منتظری، شهید باهنر، خلخالی و آیت‌الله خامنه‌ای جزو هسته اولیه جمعی بودند که در مدرسه علوی تحصن کردند. بعد از انقلاب «آیت‌الله» در اصفهان ‌ماند و همچنان نماینده امام و امام جمعه اصفهان بود. با آغاز جنگ اما «آیت‌الله» هم مرد جنگ می‌شود و بارها و بارها به جبهه می‌رود. دایما در «لشگر امام‌حسین‌(ع)» حاضر می‌شد و با حسین خرازی از خطوط مقدم، مقرها و سنگرها بازدید می‌کرد و کنار رزمندگان بود. بعد از دوران جنگ و آغاز دوران سازندگی هم شیوه «آیت‌الله» همچنان حمایت است.
به‌ویژه که رابطه خوبی با استانداران وقت اصفهان دارد، سال 65 وقتی قرار دیداری با امام(ره) گذاشته می‌شود، این غلامحسین کرباسچی و «آیت‌الله» هستند که باهم همراه می‌شوند و نزد ایشان می‌روند. از همین‌روست که یک‌سال بعد از روی کار آمدن دولت خاتمی و به محکمه کشاندن کرباسچی، شهرداری پیشین اصفهان، آیت‌الله گلایه می‌کند که: «آقای یزدی قبلا اعلام کرده بودند که کرباسچی اختلاس ندارد اما الان دیدیم که در پرونده ایشان اختلاس و ارتشاء را هم چسباندند.»
او اظهار امیدواری کرده بود که کرباسچی به‌زودی آزاد شود. نماز جمعه اصفهان در آن دوران اما مدام از سوی گروه‌های فشار به تشنج کشیده می‌شد. تا جایی که یک بار یک گروه 40 تا 50 نفری در وسط میدان نقش جهان جمع شدند و علیه کرباسچی شروع به شعار دادن کردند. یکی از آنها خطاب به آیت‌الله طاهری گفت که چرا در نماز جمعه مسایل سیاسی مطرح می‌کند که او در پاسخ گفت خطبه‌های نماز جمعه جای طرح مسایل سیاسی است. طاهری در همان روز از نیروی انتظامی به علت برخورد نکردن با آشوبگران انتقاد کرد. 26 دی سال 77 مقارن با روز قدس بود اما نماز آن روز به علت برخی تشنجات برگزار نشد. عده‌ای پیش از نماز شروع به توهین به آیت‌الله و استاندار وقت کردند. سال 79 چند نفر از اعضای «انصار ولایت» اصفهان از آیت‌الله طاهری شکایت کردند. در نامه‌ای به دادسرای ویژه روحانیت اصفهان از آیت‌الله طاهری نماینده ولی‌فقیه و امام جمعه اصفهان به‌عنوان طراح و برنامه‌ریز و مجری جلسات پنج شب با فرهیختگان ملت در حسینیه اعظم حسین‌آباد اصفهان شکایت شده بود و این نامه به امضای 16 نفر از اعضای آن رسیده بود. و تیرماه 81 اما مصادف است با انتشار نامه استعفای آیت‌الله طاهری و کناره‌گیری‌اش از امامت جمعه استان اصفهان. سال‌های بعد از کناره‌گیری را آیت‌الله عموما درگیر بیماری و عوارض ناشی از کهولت سن بود. به علت پوکی استخوان یکی، دو مرتبه دچار شکستگی استخوان شد که مدت‌ها بستری بود. وضعیت جسمی آیت‌الله در این ماه‌های آخر به وخامت گرایید تا جایی که 50 روز در بیمارستان بستری و دو روز آخر پیش از فوت هم در کما بود.
----------------
پیام تسلیت خانواده شهید بهشتی
خانواده شهید آیت‌الله دکتر بهشتی در اطلاعیه‌ای فوت آیت‌الله طاهری را تسلیت گفت. در این اطلاعیه آمده است: با کمال تاسف و تالم خبر درگذشت عالم مجاهد مرحوم آیت‌الله طاهری اصفهانی دریافت گردید. سابقه آشنایی دوستی آن مرحوم با شهید آیت‌الله دکتر بهشتی به آغاز دوران تحصیل علوم دینی بازمی‌گشت و پس از آن این رابطه تا زمان شهادت ایشان استوار باقی ماند. آیت‌الله طاهری یکی از سرمایه‌های علمی و اجتماعی اصفهان و از پیشتازان مبارزات آزادیخواهانه انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام‌خمینی بودند. از خداوند منان برای ایشان علو درجات و برای بازماندگان محترمشان صبر جمیل مسئلت داریم.
-------------------
پیام تسلیت هاشمی
رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام در اطلاعیه‌ای اعلام کرد درگذشت آیت‌الله سیدجلال‌الدین طاهری اولین امام‌جمعه اصفهان موجب تاسف و تاثر خاطر گردید. در این اطلاعیه آمده است: درگذشت آن فقید سعید را كه در طول عمر پر بركت خود در مسوولیت‌های خطیر امام‌جمعه و نمایندگی ولی‌فقیه در اصفهان، عضویت در مجالس خبرگان قانون اساسی و خبرگان رهبری، خدمات ارزنده‌ای تقدیم انقلاب اسلامی نمود، تسلیت می‌گویم. از درگاه خداوند متعال برای آن مرحوم مغفور علو درجات و برای بازماندگان محترم، مردم قدرشناس اصفهان، حوزه‌های علمیه این شهر و به‌ویژه بیت شریف ایشان، صبر و اجر مسالت می‌كنم.
---------------
پیام تسلیت سیدحسن خمینی
درگذشت عالم مبارز و فقیه مجاهد، حضرت آیت‌الله آقای سیدجلال‌الدین طاهری اصفهانی طاب‌ثراه باعث تاسف و تاثر شد. آن مرحوم در طول سال‌های سخت و سنگین مبارزه که نام خمینی را تنها می‌شد در سیاه‌چال‌های نظام سلطنتی بر زبان جاری ساخت، از پیشگامان مبارزه بود و با تحمل تبعید و زندان، منادی نام امام عظیم‌الشأن ما گردید و در سال‌های جنگ و جهاد با حضور در جبهه‌های دفاع مقدس و با تقدیم فرزند خویش، شهید علی طاهری از پیشگامان این عرصه به حساب می‌آمد. اینجانب ضمن عرض تسلیت این ضایعه به مردم شریف اصفهان و همه علاقه‌مندان ایشان به خصوص خدمت همسر فداکارشان ... از خداوند متعال علو درجات آن مرحوم را خواستارم و برای ایشان حشر با اولیا مس‍ألت دارم.

شرق، مهسا جزینی: در سال 1305 در محله حسین‌آباد از محله‌های قدیمی شهر اصفهان به دنیا آمد. پدربزرگش تحصیلات حوزوی داشت. به اصرار پدر که علاقه داشت تحصیلات جدید فرزندش به مرحله‌ای برسد، تحصیلات خود در «دبیرستان سعدی» از مدارس معتبر اصفهان را آغاز کرده و موفق شد در سال 1323 با رتبه شاگرد اول، از این دبیرستان در رشته علوم انسانی دیپلم بگیرد. اما در نهایت با اصرار پدربزرگ راهی مدرسه صدر و سپس قم شد. آیت‌الله طاهری در دوران تحصیلات حوزوی با افرادی چون امام موسی صدر، آیت‌الله شبیری‌زنجانی و دیگر علمای مطرح قم هم‌درس و همراه بود و آن طور که خودش گفته است: «یکی، دو سال هم با شهید آیت‌الله دکتر بهشتی دیواربه‌دیوار و همسایه بودیم و اکثر اوقات را با هم به سر می‌بردیم.
آقای امام موسی صدر هم پیش ما می‌آمدند و هرسه نفری با هم نهار می‌خوردیم و صحبت می‌کردیم. خیلی خوب به خاطر دارم که با هم مانوس بودیم و جلسات گرمی داشتیم.»آیت‌الله طاهری پس از پایان دروس سطح در قم، برای درس خارج به ترتیب به درس مرحوم آیت‌الله خوانساری، آیت‌الله بروجردی، آیت‌الله محقق داماد می‌رفت. البته از درس خصوصی با امام نیز در خاطرات خود صحبت کرده و می‌گوید: «یک درس خصوصی هم امام خمینی در حجره شهید مطهری داشتند که در آن درس آیت‌الله منتظری، شهید مطهری و شهید بهشتی شرکت می‌کردند و من هم در آن درس حاضر می‌شدم. مقداری هم به درس فقه امام رفتم اما آن درسی که تماما دیدم، یک دوره کامل اصول بود نزد مرحوم آیت‌الله محقق داماد. ایشان در قم معروف بودند که محقق هستند و درسشان تحقیقی است.»اولین اعلامیه‌ای که او با دیگر روحانیون اصفهان امضا کرد، اعتراض به کشتار 15 خرداد سال 42 در تهران و قم و دیگر شهرها بود و باز در تیر 42 اعلامیه دیگری در حمایت از آقای خمینی امضا کرد. یکی از شاخص‌ترین اقدامات وی در اصفهان، برگزاری نماز جمعه بود. آیت‌الله طاهری در سخنرانی‌ها و خطبه‌های نماز جمعه خود از مطالب منتخب دکترعلی شریعتی نیز بهره می‌گرفت و جوانان بسیاری را به نمازجمعه و جلسات خود جذب می‌کرد. طاهری یکی از معدود روحانیون مبارز انقلاب اسلامی است که در دوران تبعید امام خمینی(ره)، برای دیدارش به خارج از کشور رفت؛ «تلاش کردم و یک گذرنامه اقامتی گرفتم و با این گذرنامه اقامتی سالی دوبار به نجف می‌رفتم.» برگزاری نمازجمعه در اصفهان توسط آیت‌الله طاهری و حضور پرشور مردم، چندان به مذاق ساواک خوش نیامده و بالاخره زمانی رسید که نماز جمعه را تعطیل کردند.
با این‌حال آیت‌الله طاهری به اقامه نماز جمعه ادامه داد که در نهایت منجر به دستگیری‌اش توسط ساواک و تبعیدش به مهاباد شد. بعد از پایان تبعید و بازگشتش به اصفهان اقامه نماز جمعه‌ها دوباره آغاز شد، اما او بازهم دستگیر و به تهران منتقل شد. در تهران در اثر شکنجه‌ها بیمار و به بیمارستان شهربانی منتقل گردید. بعد از ترخیص به زندان قصر و بند عمومی منتقل ‌گردید. طاهری می‌گوید: «من با مرحوم آیت‌الله طالقانی، در حدود سه ماه، در یک اطاق بودیم. خوب با ایشان مانوس بودیم. گاهی صحبت علمی می‌شد و گاهی هم صحبت از سیاست می‌شد.» مقارن با رفتن شاه طاهری هم بعد از مدتی به اصفهان منتقل و نهایتا آزاد ‌شد. روز ششم بهمن سال 57 که امام اعلام کرده بود می‌خواهد به ایران بیاید فرودگاه مهرآباد بسته می‌شود، در اعتراض به این اقدام آیت‌الله طاهری در کنار دکتر بهشتی، شهید محمد منتظری، شهید باهنر، خلخالی و آیت‌الله خامنه‌ای جزو هسته اولیه جمعی بودند که در مدرسه علوی تحصن کردند. بعد از انقلاب «آیت‌الله» در اصفهان ‌ماند و همچنان نماینده امام و امام جمعه اصفهان بود. با آغاز جنگ اما «آیت‌الله» هم مرد جنگ می‌شود و بارها و بارها به جبهه می‌رود. دایما در «لشگر امام‌حسین‌(ع)» حاضر می‌شد و با حسین خرازی از خطوط مقدم، مقرها و سنگرها بازدید می‌کرد و کنار رزمندگان بود. بعد از دوران جنگ و آغاز دوران سازندگی هم شیوه «آیت‌الله» همچنان حمایت است.
به‌ویژه که رابطه خوبی با استانداران وقت اصفهان دارد، سال 65 وقتی قرار دیداری با امام(ره) گذاشته می‌شود، این غلامحسین کرباسچی و «آیت‌الله» هستند که باهم همراه می‌شوند و نزد ایشان می‌روند. از همین‌روست که یک‌سال بعد از روی کار آمدن دولت خاتمی و به محکمه کشاندن کرباسچی، شهرداری پیشین اصفهان، آیت‌الله گلایه می‌کند که: «آقای یزدی قبلا اعلام کرده بودند که کرباسچی اختلاس ندارد اما الان دیدیم که در پرونده ایشان اختلاس و ارتشاء را هم چسباندند.»
او اظهار امیدواری کرده بود که کرباسچی به‌زودی آزاد شود. نماز جمعه اصفهان در آن دوران اما مدام از سوی گروه‌های فشار به تشنج کشیده می‌شد. تا جایی که یک بار یک گروه 40 تا 50 نفری در وسط میدان نقش جهان جمع شدند و علیه کرباسچی شروع به شعار دادن کردند. یکی از آنها خطاب به آیت‌الله طاهری گفت که چرا در نماز جمعه مسایل سیاسی مطرح می‌کند که او در پاسخ گفت خطبه‌های نماز جمعه جای طرح مسایل سیاسی است. طاهری در همان روز از نیروی انتظامی به علت برخورد نکردن با آشوبگران انتقاد کرد. 26 دی سال 77 مقارن با روز قدس بود اما نماز آن روز به علت برخی تشنجات برگزار نشد. عده‌ای پیش از نماز شروع به توهین به آیت‌الله و استاندار وقت کردند. سال 79 چند نفر از اعضای «انصار ولایت» اصفهان از آیت‌الله طاهری شکایت کردند. در نامه‌ای به دادسرای ویژه روحانیت اصفهان از آیت‌الله طاهری نماینده ولی‌فقیه و امام جمعه اصفهان به‌عنوان طراح و برنامه‌ریز و مجری جلسات پنج شب با فرهیختگان ملت در حسینیه اعظم حسین‌آباد اصفهان شکایت شده بود و این نامه به امضای 16 نفر از اعضای آن رسیده بود. و تیرماه 81 اما مصادف است با انتشار نامه استعفای آیت‌الله طاهری و کناره‌گیری‌اش از امامت جمعه استان اصفهان. سال‌های بعد از کناره‌گیری را آیت‌الله عموما درگیر بیماری و عوارض ناشی از کهولت سن بود. به علت پوکی استخوان یکی، دو مرتبه دچار شکستگی استخوان شد که مدت‌ها بستری بود. وضعیت جسمی آیت‌الله در این ماه‌های آخر به وخامت گرایید تا جایی که 50 روز در بیمارستان بستری و دو روز آخر پیش از فوت هم در کما بود.
----------------
پیام تسلیت خانواده شهید بهشتی
خانواده شهید آیت‌الله دکتر بهشتی در اطلاعیه‌ای فوت آیت‌الله طاهری را تسلیت گفت. در این اطلاعیه آمده است: با کمال تاسف و تالم خبر درگذشت عالم مجاهد مرحوم آیت‌الله طاهری اصفهانی دریافت گردید. سابقه آشنایی دوستی آن مرحوم با شهید آیت‌الله دکتر بهشتی به آغاز دوران تحصیل علوم دینی بازمی‌گشت و پس از آن این رابطه تا زمان شهادت ایشان استوار باقی ماند. آیت‌الله طاهری یکی از سرمایه‌های علمی و اجتماعی اصفهان و از پیشتازان مبارزات آزادیخواهانه انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام‌خمینی بودند. از خداوند منان برای ایشان علو درجات و برای بازماندگان محترمشان صبر جمیل مسئلت داریم.
-------------------
پیام تسلیت هاشمی
رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام در اطلاعیه‌ای اعلام کرد درگذشت آیت‌الله سیدجلال‌الدین طاهری اولین امام‌جمعه اصفهان موجب تاسف و تاثر خاطر گردید. در این اطلاعیه آمده است: درگذشت آن فقید سعید را كه در طول عمر پر بركت خود در مسوولیت‌های خطیر امام‌جمعه و نمایندگی ولی‌فقیه در اصفهان، عضویت در مجالس خبرگان قانون اساسی و خبرگان رهبری، خدمات ارزنده‌ای تقدیم انقلاب اسلامی نمود، تسلیت می‌گویم. از درگاه خداوند متعال برای آن مرحوم مغفور علو درجات و برای بازماندگان محترم، مردم قدرشناس اصفهان، حوزه‌های علمیه این شهر و به‌ویژه بیت شریف ایشان، صبر و اجر مسالت می‌كنم.
---------------
پیام تسلیت سیدحسن خمینی
درگذشت عالم مبارز و فقیه مجاهد، حضرت آیت‌الله آقای سیدجلال‌الدین طاهری اصفهانی طاب‌ثراه باعث تاسف و تاثر شد. آن مرحوم در طول سال‌های سخت و سنگین مبارزه که نام خمینی را تنها می‌شد در سیاه‌چال‌های نظام سلطنتی بر زبان جاری ساخت، از پیشگامان مبارزه بود و با تحمل تبعید و زندان، منادی نام امام عظیم‌الشأن ما گردید و در سال‌های جنگ و جهاد با حضور در جبهه‌های دفاع مقدس و با تقدیم فرزند خویش، شهید علی طاهری از پیشگامان این عرصه به حساب می‌آمد. اینجانب ضمن عرض تسلیت این ضایعه به مردم شریف اصفهان و همه علاقه‌مندان ایشان به خصوص خدمت همسر فداکارشان ... از خداوند متعال علو درجات آن مرحوم را خواستارم و برای ایشان حشر با اولیا مس‍ألت دارم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.