|

به تماشای نمايش «هملت»

خوانشي نو از هملت

محمد كيانوش‌راد

نوشته و اجرائي خوب و اثرگذار كه ضمن وفاداري به كليت خط داستاني هملت شكسپير، با خوانشي امروزين، نمايش را براي تماشاگر ايراني جذاب و تا حدي بومي مي‌كند.
نمايش تماشاگر را با طرح انبوهي از سؤالات و دغدغه‌هاي انساني روبه‌رو مي‌کند. كارگردان در يادداشت مختصري مي‌نويسد: «ايزاك نيوتن مي‌گويد، تا وقتي كه نيرويي از بيرون به جسمي وارد نشود، اجسام ساكن، ساكن مي‌مانند و اجسام متحرك به حركت خودشون ادامه مي‌دهند.
آدم‌ها... درست مثل اشيا مي‌مانند،... وقتي ما در مسير خودمون هستيم، شانس كمي براي برگشت وجود داره، ولي وقتي انحرافي پيش بياد قطعا شما خودتون رو در مسير جديدي مي‌بينيد، مسيري نامعلوم و ناشناخته».
اگرچه برخلاف كارگردان معتقدم، نه‌تنها آدم‌ها درست مانند اشيا نيستند كه حتی شباهت آدم‌ها با اشيا چندان درست نمي‌نمايد.
براي حركت هر انساني، هزاران دليل و علت شناخته‌شده و ناشناخته وجود دارد كه به قول هنري جيمز، نويسنده آمريكايي، «ما در تاريكي كار مي‌كنيم؛ آنچه از دستمان برمي‌آيد انجام مي‌دهيم. شك ما، ولع ماست و ولع ما وظيفه‌ ما». شناخت ما آدميان، اغلب همچون داستان دست‌زدن و ادراك ناقص مولاناست.
داستان نمايش، تمامي، وصف همين بودن‌ها و نبودن‌ها و در سطحي ديگر، بود‌ها و نمودهاي واقعيت‌هاست.
مرگ، زندگي، خيانت، ترديد، تملق، توطئه، عشق، خودكشي، آزادي، سانسور، جنايت، وطن، انتقام، زيبايي، روح، جسم و... و در يك جمله، اندیشه جاودانه شكسپير، بودن يا نبودن مسئله اين است، در این نمایش ارزیابی می‌شود.
در اين نمايش خيانت مضموم، اما همه‌چيز پس از آن در معرض پرسش از بودن يا نبودن و درستي و نادرستي است.
توانايي نويسنده و كارگردان، در ساري و جاري‌كردن روحِ نمايشِ هملت به زمانه ماست.
سه سطح از فهم‌كردن؛ يعني متن، خوانش متن و خوانش ِخوانش‌هاي متن، همواره در آثار ماندگار ادبي، همچون آثار شكسپير، قابليت زايش‌هاي نو را براي خوانندگان ميسر مي‌كند. اين نمايش نگاه هرمنوتيكي به متن و توانايي نويسنده و كارگردان در خوانشي نوين از هملت را به اجرا گذاشته است.
اجراي نمايش هملت آرش دادگر، توانسته است روح اصلي نوشته شكسپير را دريافته و آن را در كالبد زمان حال جاري کرده با مفاهيم هوشمندانه و لحني كنايه‌آميز، به تماشاگر بصيرت‌ها و نكات مهمي را نشان دهد.
اجراي نمايش‌هايي از اين دست كه با متني قوي و اجرائي موفق و بازيگراني حرفه‌اي به صحنه مي‌روند، نويد نزديك‌ترشدن مردم را به هنر تئاتر بيشتر مي‌كند. اين نمايش در سالن اصلي تئاتر شهر در حال اجراست.

نوشته و اجرائي خوب و اثرگذار كه ضمن وفاداري به كليت خط داستاني هملت شكسپير، با خوانشي امروزين، نمايش را براي تماشاگر ايراني جذاب و تا حدي بومي مي‌كند.
نمايش تماشاگر را با طرح انبوهي از سؤالات و دغدغه‌هاي انساني روبه‌رو مي‌کند. كارگردان در يادداشت مختصري مي‌نويسد: «ايزاك نيوتن مي‌گويد، تا وقتي كه نيرويي از بيرون به جسمي وارد نشود، اجسام ساكن، ساكن مي‌مانند و اجسام متحرك به حركت خودشون ادامه مي‌دهند.
آدم‌ها... درست مثل اشيا مي‌مانند،... وقتي ما در مسير خودمون هستيم، شانس كمي براي برگشت وجود داره، ولي وقتي انحرافي پيش بياد قطعا شما خودتون رو در مسير جديدي مي‌بينيد، مسيري نامعلوم و ناشناخته».
اگرچه برخلاف كارگردان معتقدم، نه‌تنها آدم‌ها درست مانند اشيا نيستند كه حتی شباهت آدم‌ها با اشيا چندان درست نمي‌نمايد.
براي حركت هر انساني، هزاران دليل و علت شناخته‌شده و ناشناخته وجود دارد كه به قول هنري جيمز، نويسنده آمريكايي، «ما در تاريكي كار مي‌كنيم؛ آنچه از دستمان برمي‌آيد انجام مي‌دهيم. شك ما، ولع ماست و ولع ما وظيفه‌ ما». شناخت ما آدميان، اغلب همچون داستان دست‌زدن و ادراك ناقص مولاناست.
داستان نمايش، تمامي، وصف همين بودن‌ها و نبودن‌ها و در سطحي ديگر، بود‌ها و نمودهاي واقعيت‌هاست.
مرگ، زندگي، خيانت، ترديد، تملق، توطئه، عشق، خودكشي، آزادي، سانسور، جنايت، وطن، انتقام، زيبايي، روح، جسم و... و در يك جمله، اندیشه جاودانه شكسپير، بودن يا نبودن مسئله اين است، در این نمایش ارزیابی می‌شود.
در اين نمايش خيانت مضموم، اما همه‌چيز پس از آن در معرض پرسش از بودن يا نبودن و درستي و نادرستي است.
توانايي نويسنده و كارگردان، در ساري و جاري‌كردن روحِ نمايشِ هملت به زمانه ماست.
سه سطح از فهم‌كردن؛ يعني متن، خوانش متن و خوانش ِخوانش‌هاي متن، همواره در آثار ماندگار ادبي، همچون آثار شكسپير، قابليت زايش‌هاي نو را براي خوانندگان ميسر مي‌كند. اين نمايش نگاه هرمنوتيكي به متن و توانايي نويسنده و كارگردان در خوانشي نوين از هملت را به اجرا گذاشته است.
اجراي نمايش هملت آرش دادگر، توانسته است روح اصلي نوشته شكسپير را دريافته و آن را در كالبد زمان حال جاري کرده با مفاهيم هوشمندانه و لحني كنايه‌آميز، به تماشاگر بصيرت‌ها و نكات مهمي را نشان دهد.
اجراي نمايش‌هايي از اين دست كه با متني قوي و اجرائي موفق و بازيگراني حرفه‌اي به صحنه مي‌روند، نويد نزديك‌ترشدن مردم را به هنر تئاتر بيشتر مي‌كند. اين نمايش در سالن اصلي تئاتر شهر در حال اجراست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.