هزاره نوین، سودآوری نوین
سیدعلیرضا کاظمی . مدیرعامل گروه آینده مجازی امن
انسان از بدو پیدایش خود، به تجارت با همنوعانش روی آورد و با کسب تجربه و دانش، پدیدهای به نام بانک را بهعنوان محور تبادلات تجاری خلق کرد. نظام بانکی همپای سایر دستاوردهای بشری، عصر کشاورزی، صنعت و اطلاعات را پشت سر گذاشته و اکنون وارد دورهای شده است که از آن بهعنوان انقلاب دیجیتال نام میبرند. نیکلاس نگروپونته در کتاب «دیجیتالیبودن»، از ظهور اقتصاد دیجیتال و مبتنی بر اطلاعات میگوید؛ اینکه بیتهای اطلاعاتی، بنیادیترین عنصر در این عصر هستند. اقتصاد جدید، بخشهای مختلف تجارت را دستخوش تغییرات جدی کرده است. در میان این بخشها، «خدمات» بیشتر از دیگر قسمتهای یک اقتصاد از رشد فناوریهای الکترونیکی و اطلاعاتی تأثیر پذیرفته است. حوزههایی مانند آموزش الکترونیکی، تجارت الکترونیکی، بازاریابی الکترونیکی، دموکراسی و شهروندی الکترونیکی، دولت الکترونیکی و در نهایت زندگی الکترونیکی با سرعتی زیاد در حال گسترش است. این اقتصاد جدید، بانکداری را هم متحول کرده است. بانکداری الکترونیکی در سال 1959 میلادی با ظهور کارتهای اعتباری در آمریکا ایجاد شد. در دههها پیشرفت، امروزه میتوان از شعب مکانیزه عضو شبکه شتاب، دستگاه های
Pos، Pinpad، ATM، کارتهای هوشمند، بانکداری موبایل، بانکداری اینترنتی، تلفنبانک و فکسبانک، حسابهای Online، خطوط پرسرعت مخابراتی و پایانه Vast بهعنوان ارکان این نوع بانکداری نام برد؛ اما به نظر، رکنی که بیشترین تحول را در زندگی آدمیان ایجاد کرده، موبایل است. اسکات بالز، مدیر نوآوری نکست بانک، میگوید: «تلفن همراه در حال تغییردادن تصور ما از شیوه کار جهان است. در گذشته، وقتی به اطلاعات نیاز داشتید به کتابخانه مراجعه میکردید. وقتی جدیدترین آلبوم خواننده مورد علاقه خود را میخواستید، به فروشگاه موسیقی مراجعه میکردید؛ اما امروز شما میتوانید همه اینها را با ابزار همراهتان انجام دهید. برای انجام کاری مجبور نیستید به جایی بروید. مارک اندریسن، مبتکر و سرمایهگذار، نیز میگوید: «امروز از بچهها بپرسید اگر حق انتخاب داشته باشند، تلفن همراه هوشمند را برمیگزینند یا ماشین؟ صددرصد جواب آنها تلفن همراه خواهد بود؛ چراکه تلفن همراه هوشمند به آنها آزادی میدهد». در چند سال اخیر، تجارت موبایلی بهعنوان جدیدترین شاخه از تجارت الکترونیکی در مرکز توجه قرار گرفته و پیشرفت فناوری و نوآوریها، باعث رشد و گسترش کاربردهای آن
شده است. تجارت موبایلی یا سیار، فرایند انتقال الکترونیکی یا تبادل اطلاعات به وسیله یک ابزار سیار بر بستر شبکه بیسیم است که به وسیله آن، ارزش حقیقی یا پیشپرداخت پولی در قبال دریافت کالا، خدمات یا اطلاعات منتقل میشود. ابزار اصلی تجارت موبایلی، «موبایلبانک» است. موبایلبانک یعنی استفاده از تلفن همراه یا هر وسیله همراه دیگری که تراکنشهای مالی مربوط به حساب یک مشتری را انجام دهد. بانکداری از طریق تلفن همراه یا به تعبیری «بانکداری همراه» به این معنی است که شما میتوانید در هفت روز هفته به صورت 24ساعته بانک را در هرکجا که میخواهید، در جیب خود حمل کنید. بانکداری مبتنی بر موبایل مزایای بسیاری از بُعد فردی و اجتماعی دارد. به افراد امکان انجام تراکنشهای مالی را با استفاده از ابزار همراه مانند گوشی و تبلت میدهد؛ همچنین میتوانند از خدماتی مانند خلاصهوضعیت و چککردن تاریخچه حساب، هشدار فعالیتهای حساب، مانیتورینگ حسابهای بلندمدت، دسترسی به وضعیت تسهیلات، دسترسی به وضعیت کارت، مدیریت بیمه، انتقال وجه حسابهای متصل مشتری، پرداخت به شخص ثالث مانند پرداخت قبوض، اطلاعات تراکنشهای انجامشده، سرمایهگذاری، خدمات
پشتیبانی و خدمات محتوایی بهرهمند شوند.
اگر بخواهیم در گوشهای از اثرات مثبت این نوع بانکداری برای جامعه مداقه کنیم، باید به مواردی مانند کاهش مراجعه به بانکها و در نتیجه کاهش ترافیک، مصرف سوخت، آلودگی هوا و...، تقویت شاخص سلامت، کاهش هزینههای عملیاتی از قبیل کاهش در توسعه فیزیکی، کاهش نیروی کار، کاهش هزینههای سربار، کاهش بوروکراسی و بایگانیها، شفافترشدن مبادلات و تعاملات اقتصادی، سوقدادن بانکها به سمت فعالیتهای تخصصی مانند مشاوره سرمایهگذاری و...، نقلوانتقال سریعتر پول و اطلاعات، افزایش تعداد معاملات و افزایش گستره جغرافیایی مشتریان حتی در سطح منطقهای و بینالمللی اشاره کرد. تمام این مزایا تصویر کاملی را از ایجاد فضای جدید سودآوری برای مؤسسات مالی و بانکها در قرن 21 پیشرویمان قرار میدهد. براساس برخی پژوهشها، بانکها با افزایش مشتریان وفادار و طراز اول خود و ایجاد رضایت مؤثر در آنها، سودآوریشان را افزایش میدهند. محیط پیرامونی بانکها کاملا پویاست؛ بهطوریکه بانکداری امروز شیوههای نو، مشتریمداری اثربخش، بهکارگیری فناوریهای جدید، ارائه سرویسهای بهروز و متناسب با نیاز مشتری را میطلبد. از طرفی مشتریان هم به طور روزمره در حال
مقایسه خدمات و مزایای موبایل بانکهای مختلف با توجه به معضلات و توسعه کسبوکار و توقعات خویش هستند. مواردی مانند سرعت تراکنشها، راحتی و سهولت استفاده، اعتماد و رعایت حریم خصوصی، انجام سریع امور و اتلافنکردن وقت از معیارهای مشتریان برای انتخاب هستند. درواقع بقای بانک به دوامآوردن در این بازار رقابتی در عین افزایش بهرهوری است. طبق آمار، ضریب نفوذ تلفن همراه در فقیرترین کشورها، 50 درصد است. در کشورهای جهان سوم به ازای هر 10 هزار نفر، یک شعبه بانکی یا خودپرداز وجود دارد؛ درحالیکه به ازای همین جمعیت، پنجهزارو صد نفر به تلفن همراه دسترسی دارند. با استفاده از بانکداری همراه، هزینه ارائه خدمات گاهی تا 70 درصد کاهش مییابد و میتواند گروههای بیشتری از افراد کمدرآمدتر را زیر پوشش خدمات بانکی قرار دهد. برای تحقق این سودآوری و به لحاظ فنی، نکاتی که باید برای ارائه یک اپلیکیشن مناسب به آنها توجه کرد، این است که در درجه اول در طراحی اپلیکیشن خوب بانکی، باید از الگوهای گرافیکی رسمی و دارای تنوع بخشبندی اما درعینحال دارای راحتی در کاربری، استفاده کرد. حجم مناسب، تناسب دسترسیها و امکانات، مصرف بهینه باتری،
همکاری مناسب با سایر برنامهها و قابلیت نصب روی اکثریت دستگاهها، از دیگر ویژگیهای مورد نیاز یک نرمافزار موبایل است.
انسان از بدو پیدایش خود، به تجارت با همنوعانش روی آورد و با کسب تجربه و دانش، پدیدهای به نام بانک را بهعنوان محور تبادلات تجاری خلق کرد. نظام بانکی همپای سایر دستاوردهای بشری، عصر کشاورزی، صنعت و اطلاعات را پشت سر گذاشته و اکنون وارد دورهای شده است که از آن بهعنوان انقلاب دیجیتال نام میبرند. نیکلاس نگروپونته در کتاب «دیجیتالیبودن»، از ظهور اقتصاد دیجیتال و مبتنی بر اطلاعات میگوید؛ اینکه بیتهای اطلاعاتی، بنیادیترین عنصر در این عصر هستند. اقتصاد جدید، بخشهای مختلف تجارت را دستخوش تغییرات جدی کرده است. در میان این بخشها، «خدمات» بیشتر از دیگر قسمتهای یک اقتصاد از رشد فناوریهای الکترونیکی و اطلاعاتی تأثیر پذیرفته است. حوزههایی مانند آموزش الکترونیکی، تجارت الکترونیکی، بازاریابی الکترونیکی، دموکراسی و شهروندی الکترونیکی، دولت الکترونیکی و در نهایت زندگی الکترونیکی با سرعتی زیاد در حال گسترش است. این اقتصاد جدید، بانکداری را هم متحول کرده است. بانکداری الکترونیکی در سال 1959 میلادی با ظهور کارتهای اعتباری در آمریکا ایجاد شد. در دههها پیشرفت، امروزه میتوان از شعب مکانیزه عضو شبکه شتاب، دستگاه های
Pos، Pinpad، ATM، کارتهای هوشمند، بانکداری موبایل، بانکداری اینترنتی، تلفنبانک و فکسبانک، حسابهای Online، خطوط پرسرعت مخابراتی و پایانه Vast بهعنوان ارکان این نوع بانکداری نام برد؛ اما به نظر، رکنی که بیشترین تحول را در زندگی آدمیان ایجاد کرده، موبایل است. اسکات بالز، مدیر نوآوری نکست بانک، میگوید: «تلفن همراه در حال تغییردادن تصور ما از شیوه کار جهان است. در گذشته، وقتی به اطلاعات نیاز داشتید به کتابخانه مراجعه میکردید. وقتی جدیدترین آلبوم خواننده مورد علاقه خود را میخواستید، به فروشگاه موسیقی مراجعه میکردید؛ اما امروز شما میتوانید همه اینها را با ابزار همراهتان انجام دهید. برای انجام کاری مجبور نیستید به جایی بروید. مارک اندریسن، مبتکر و سرمایهگذار، نیز میگوید: «امروز از بچهها بپرسید اگر حق انتخاب داشته باشند، تلفن همراه هوشمند را برمیگزینند یا ماشین؟ صددرصد جواب آنها تلفن همراه خواهد بود؛ چراکه تلفن همراه هوشمند به آنها آزادی میدهد». در چند سال اخیر، تجارت موبایلی بهعنوان جدیدترین شاخه از تجارت الکترونیکی در مرکز توجه قرار گرفته و پیشرفت فناوری و نوآوریها، باعث رشد و گسترش کاربردهای آن
شده است. تجارت موبایلی یا سیار، فرایند انتقال الکترونیکی یا تبادل اطلاعات به وسیله یک ابزار سیار بر بستر شبکه بیسیم است که به وسیله آن، ارزش حقیقی یا پیشپرداخت پولی در قبال دریافت کالا، خدمات یا اطلاعات منتقل میشود. ابزار اصلی تجارت موبایلی، «موبایلبانک» است. موبایلبانک یعنی استفاده از تلفن همراه یا هر وسیله همراه دیگری که تراکنشهای مالی مربوط به حساب یک مشتری را انجام دهد. بانکداری از طریق تلفن همراه یا به تعبیری «بانکداری همراه» به این معنی است که شما میتوانید در هفت روز هفته به صورت 24ساعته بانک را در هرکجا که میخواهید، در جیب خود حمل کنید. بانکداری مبتنی بر موبایل مزایای بسیاری از بُعد فردی و اجتماعی دارد. به افراد امکان انجام تراکنشهای مالی را با استفاده از ابزار همراه مانند گوشی و تبلت میدهد؛ همچنین میتوانند از خدماتی مانند خلاصهوضعیت و چککردن تاریخچه حساب، هشدار فعالیتهای حساب، مانیتورینگ حسابهای بلندمدت، دسترسی به وضعیت تسهیلات، دسترسی به وضعیت کارت، مدیریت بیمه، انتقال وجه حسابهای متصل مشتری، پرداخت به شخص ثالث مانند پرداخت قبوض، اطلاعات تراکنشهای انجامشده، سرمایهگذاری، خدمات
پشتیبانی و خدمات محتوایی بهرهمند شوند.
اگر بخواهیم در گوشهای از اثرات مثبت این نوع بانکداری برای جامعه مداقه کنیم، باید به مواردی مانند کاهش مراجعه به بانکها و در نتیجه کاهش ترافیک، مصرف سوخت، آلودگی هوا و...، تقویت شاخص سلامت، کاهش هزینههای عملیاتی از قبیل کاهش در توسعه فیزیکی، کاهش نیروی کار، کاهش هزینههای سربار، کاهش بوروکراسی و بایگانیها، شفافترشدن مبادلات و تعاملات اقتصادی، سوقدادن بانکها به سمت فعالیتهای تخصصی مانند مشاوره سرمایهگذاری و...، نقلوانتقال سریعتر پول و اطلاعات، افزایش تعداد معاملات و افزایش گستره جغرافیایی مشتریان حتی در سطح منطقهای و بینالمللی اشاره کرد. تمام این مزایا تصویر کاملی را از ایجاد فضای جدید سودآوری برای مؤسسات مالی و بانکها در قرن 21 پیشرویمان قرار میدهد. براساس برخی پژوهشها، بانکها با افزایش مشتریان وفادار و طراز اول خود و ایجاد رضایت مؤثر در آنها، سودآوریشان را افزایش میدهند. محیط پیرامونی بانکها کاملا پویاست؛ بهطوریکه بانکداری امروز شیوههای نو، مشتریمداری اثربخش، بهکارگیری فناوریهای جدید، ارائه سرویسهای بهروز و متناسب با نیاز مشتری را میطلبد. از طرفی مشتریان هم به طور روزمره در حال
مقایسه خدمات و مزایای موبایل بانکهای مختلف با توجه به معضلات و توسعه کسبوکار و توقعات خویش هستند. مواردی مانند سرعت تراکنشها، راحتی و سهولت استفاده، اعتماد و رعایت حریم خصوصی، انجام سریع امور و اتلافنکردن وقت از معیارهای مشتریان برای انتخاب هستند. درواقع بقای بانک به دوامآوردن در این بازار رقابتی در عین افزایش بهرهوری است. طبق آمار، ضریب نفوذ تلفن همراه در فقیرترین کشورها، 50 درصد است. در کشورهای جهان سوم به ازای هر 10 هزار نفر، یک شعبه بانکی یا خودپرداز وجود دارد؛ درحالیکه به ازای همین جمعیت، پنجهزارو صد نفر به تلفن همراه دسترسی دارند. با استفاده از بانکداری همراه، هزینه ارائه خدمات گاهی تا 70 درصد کاهش مییابد و میتواند گروههای بیشتری از افراد کمدرآمدتر را زیر پوشش خدمات بانکی قرار دهد. برای تحقق این سودآوری و به لحاظ فنی، نکاتی که باید برای ارائه یک اپلیکیشن مناسب به آنها توجه کرد، این است که در درجه اول در طراحی اپلیکیشن خوب بانکی، باید از الگوهای گرافیکی رسمی و دارای تنوع بخشبندی اما درعینحال دارای راحتی در کاربری، استفاده کرد. حجم مناسب، تناسب دسترسیها و امکانات، مصرف بهینه باتری،
همکاری مناسب با سایر برنامهها و قابلیت نصب روی اکثریت دستگاهها، از دیگر ویژگیهای مورد نیاز یک نرمافزار موبایل است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.