|

عطف کتاب

گزارش یك زندگی
«از فرانكلین تا لاله‌زار» كتابی است از سیروس علی‌نژاد كه به‌تازگی در نشر ققنوس منتشر شده و درواقع زندگی‌نامه همایون صنعتی‌زاده است و به سیاق دیگر كتاب‌های علی‌نژاد بر پایه گفت‌وگو شكل گرفته است،‌ چه گفت‌وگو با خود صنعتی‌زاده و چه گفت‌وگو با دیگران درباره او. صنعتی‌زاده از چهره‌های مهم عرصه فرهنگ ایران در دوره معاصر به‌شمار می‌رود و رد حضور و تأثیر او را در بسیاری از نقاط درخشان فرهنگ معاصرمان می‌توانیم ببینیم. آن‌طور كه علی‌نژاد هم اشاره كرده، صنعتی‌زاده بنیان‌گذار بسیاری از سازمان‌های مهم دوران ما بوده است؛ سازمان‌‌هایی نظیر مؤسسه انتشارات فرانكلین، دائره‌المعارف فارسی، مبارزه با بی‌سوادی، چاپخانه افست، كاغذسازی پارس، مروارید كیش، سازمان كتاب‌های جیبی. علی‌نژاد در این كتاب گفت‌وگوها یا گزارش‌هایی درباره صنعتی‌زاده آورده و برای نوشتن گزارش‌هایش، جز این‌كه سال‌ها با صنعتی‌زاده ارتباط داشته، چندین جلسه با او در تهران و كرمان گفت‌وگو هم كرده است. كتاب با گزارش خواندنی علی‌نژاد درباره زندگی و فعالیت‌های صنعتی‌زاده شروع می‌شود و بعد به گفت‌وگویی مفصل با صنعتی‌زاده می‌رسد. سپس،‌ گفت‌وگوهایی با دیگران درباره صنعتی‌زاده به‌چاپ رسیده است. گفت‌وگوهایی با سیروس پرهام، منوچهر انور، علی صدر و مهدخت صنعتی‌زاده. كتاب پیوست‌هایی هم دارد: یادداشتی از علی‌نژاد درباره صنعتی‌زاده، كتاب‌شناسی همایون صنعتی‌زاده و تصاویری از او. از ویژگی‌های گزارش‌های این كتاب، نثر آن‌ است و این نكته‌ به‌ظاهر حاشیه‌ای اهمیت زیادی دارد. او درباره آنچه در این اثر منتشر شده نوشته: «من هرچه نوشته درباره همایون صنعتی داشته‌ام، به غیر از یك مورد كه برای ایرانیكا نوشته‌ام، همه را در این كتاب یكجا به خواننده ارائه كرده‌ام. انگیزه‌ام برای این كار این بوده است كه اوراق پراكنده در صفحات نشریات و سایت‌های مختلف را یكجا گرد آورم تا قابل دسترس باشد. درست است كه در ابتدای كتاب زندگی‌نامه‌ای از همایون به دست داده‌ام اما خواننده نباید انتظار داشته باشد كه در این كتاب با روایتی خطی به معنای داستان زندگانی یك شخص از زمان تولد تا زمان مرگ مواجه شود، بلكه زندگی‌نامه‌ را باید در طول خواندن گفت‌وگوها و گزارش‌ها دنبال كند. در خلال این گفت‌وگوهاست كه وجوه گوناگون شخصیت همایون آشكار می‌شود». در یكی از گفت‌وگوهای علی‌نژاد با صنعتی‌زاده با عنوان «سفر برای ارضای فضولی‌های بیش از حد»، صنعتی‌زاده درباره دوران كودكی و نیز ورودش به عرصه نشر می‌گوید: «بنده انتشاراتی شدنم بر حسب اتفاق بود. از بچگی علاقه‌ام كشاورزی بود. من اهل كرمانم و كودكی من در كرمان گذشته است. پنج، شش‌ساله بودم كه آمدم پیش پدربزرگم، با پدربزرگم می‌رفتیم پیش پدرم. در تمام راه نمونه انواع خاك‌ها را جداگانه در كیسه‌های متقال می‌ریختم كه ببینم خاك كجا بهتر گندم می‌دهد. بازی‌ام این بود. علاقه داشتم. حالا هر وقت می‌خواهم به من خوش بگذرد، می‌دانید چه‌كار می‌كنم؟ می‌روم بیابان، گیاهانی را می‌بینم كه تا حالا ندیده‌ام. تخم هر گیاهی برایم شگفت‌انگیز است. اگر آن‌‌ها را در شرایط معینی می‌گذارید، خودبه‌خود باز می‌شوند.»

گزارش یك زندگی
«از فرانكلین تا لاله‌زار» كتابی است از سیروس علی‌نژاد كه به‌تازگی در نشر ققنوس منتشر شده و درواقع زندگی‌نامه همایون صنعتی‌زاده است و به سیاق دیگر كتاب‌های علی‌نژاد بر پایه گفت‌وگو شكل گرفته است،‌ چه گفت‌وگو با خود صنعتی‌زاده و چه گفت‌وگو با دیگران درباره او. صنعتی‌زاده از چهره‌های مهم عرصه فرهنگ ایران در دوره معاصر به‌شمار می‌رود و رد حضور و تأثیر او را در بسیاری از نقاط درخشان فرهنگ معاصرمان می‌توانیم ببینیم. آن‌طور كه علی‌نژاد هم اشاره كرده، صنعتی‌زاده بنیان‌گذار بسیاری از سازمان‌های مهم دوران ما بوده است؛ سازمان‌‌هایی نظیر مؤسسه انتشارات فرانكلین، دائره‌المعارف فارسی، مبارزه با بی‌سوادی، چاپخانه افست، كاغذسازی پارس، مروارید كیش، سازمان كتاب‌های جیبی. علی‌نژاد در این كتاب گفت‌وگوها یا گزارش‌هایی درباره صنعتی‌زاده آورده و برای نوشتن گزارش‌هایش، جز این‌كه سال‌ها با صنعتی‌زاده ارتباط داشته، چندین جلسه با او در تهران و كرمان گفت‌وگو هم كرده است. كتاب با گزارش خواندنی علی‌نژاد درباره زندگی و فعالیت‌های صنعتی‌زاده شروع می‌شود و بعد به گفت‌وگویی مفصل با صنعتی‌زاده می‌رسد. سپس،‌ گفت‌وگوهایی با دیگران درباره صنعتی‌زاده به‌چاپ رسیده است. گفت‌وگوهایی با سیروس پرهام، منوچهر انور، علی صدر و مهدخت صنعتی‌زاده. كتاب پیوست‌هایی هم دارد: یادداشتی از علی‌نژاد درباره صنعتی‌زاده، كتاب‌شناسی همایون صنعتی‌زاده و تصاویری از او. از ویژگی‌های گزارش‌های این كتاب، نثر آن‌ است و این نكته‌ به‌ظاهر حاشیه‌ای اهمیت زیادی دارد. او درباره آنچه در این اثر منتشر شده نوشته: «من هرچه نوشته درباره همایون صنعتی داشته‌ام، به غیر از یك مورد كه برای ایرانیكا نوشته‌ام، همه را در این كتاب یكجا به خواننده ارائه كرده‌ام. انگیزه‌ام برای این كار این بوده است كه اوراق پراكنده در صفحات نشریات و سایت‌های مختلف را یكجا گرد آورم تا قابل دسترس باشد. درست است كه در ابتدای كتاب زندگی‌نامه‌ای از همایون به دست داده‌ام اما خواننده نباید انتظار داشته باشد كه در این كتاب با روایتی خطی به معنای داستان زندگانی یك شخص از زمان تولد تا زمان مرگ مواجه شود، بلكه زندگی‌نامه‌ را باید در طول خواندن گفت‌وگوها و گزارش‌ها دنبال كند. در خلال این گفت‌وگوهاست كه وجوه گوناگون شخصیت همایون آشكار می‌شود». در یكی از گفت‌وگوهای علی‌نژاد با صنعتی‌زاده با عنوان «سفر برای ارضای فضولی‌های بیش از حد»، صنعتی‌زاده درباره دوران كودكی و نیز ورودش به عرصه نشر می‌گوید: «بنده انتشاراتی شدنم بر حسب اتفاق بود. از بچگی علاقه‌ام كشاورزی بود. من اهل كرمانم و كودكی من در كرمان گذشته است. پنج، شش‌ساله بودم كه آمدم پیش پدربزرگم، با پدربزرگم می‌رفتیم پیش پدرم. در تمام راه نمونه انواع خاك‌ها را جداگانه در كیسه‌های متقال می‌ریختم كه ببینم خاك كجا بهتر گندم می‌دهد. بازی‌ام این بود. علاقه داشتم. حالا هر وقت می‌خواهم به من خوش بگذرد، می‌دانید چه‌كار می‌كنم؟ می‌روم بیابان، گیاهانی را می‌بینم كه تا حالا ندیده‌ام. تخم هر گیاهی برایم شگفت‌انگیز است. اگر آن‌‌ها را در شرایط معینی می‌گذارید، خودبه‌خود باز می‌شوند.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.