گفتوگوي آنجلا دي بلو با شکوفه ملککياني مشاور هنري WFP در ايران
هنر، مرهم است
آنجلا دي بلو
هنرمندان بزرگي در صد سال اخير براي دردهاي اجتماع فرياد کشيدهاند: ديهگو بلاسکز، بارتولومه استبان موريو، فرانسيسکو گويا، ونسان ونگوگ، پابلو پيکاسو، ادگار دُگا و لوترک. در ايران نیز هنرمندان صاحبنام و جوان بسياري با نقاشيها، عکسها، مجسمهها و طرحهايشان ميخواهند مرهمي بر زخم گرسنگان و بيپناهان بگذارند. همگامي صد هنرمند ايراني با برنامه جهاني غذاي سازمان ملل متحد و اختصاص عوايد حاصل از فروش اين نمايشگاه براي مبارزه با گرسنگي از جمله اين مرهمگذاريهاست. شکوفه ملککياني سال 2016 به عنوان تنها نماينده ايران در بيينال برلين حضور داشت. او همچنين در سالي که گذشت، به عنوان عکاس شايسته تقدير در يازدهمين مسابقه بينالمللي «Spider Awards» و عکاس برگزيده مسابقه «جوليا مارگارت کمرون آواردز» معرفي شده است. کسب مقام دوم جهان در مسابقه بينالمللي انجمن عکاسي کانادا در سال 2006 از ديگر افتخارات اوست. ملککياني از سال 2009 مشاور هنري دفتر برنامه جهاني غذا در سازمان ملل متحد در ايران است. برپايي نمايشگاه «هنر انساندوستي» در فرهنگسراي نياوران براي حمايت از برنامه جهاني غذا با هدف چالش گرسنگي تا صفر از جمله
فعاليتهاي اوست. آثارش از سوی مجموعهداراني از آمريکا، اروپا و خاورميانه جمعآوري شده است. ملككياني نگاه هنرمندانه خود را با اهداف بشردوستانه درهم آميخته. او به تأثير متحولكننده هنر در جهان اعتقاد دارد.
آنجلا دي بلو، سردبير مجله ARTisSpectrum، گفتوگويي با اين هنرمند در نيويورک انجام داده که در ادامه ميخوانيد.
شما فارغالتحصيل رشته حقوق قضائي ويک حقوقدان هستيد، چه چيز الهامبخشتان بود که به عکاسي و هنر روي آورديد؟
اگرچه انتخاب رشته حقوق کاملا آگاهانه و براي من بسيار مناسب بود، به اين خاطر که ميتوانستم از نزديک مشکلات مردم را لمس و در اين راه به آنان کمک کنم اما بعد از فارغالتحصيليام از دانشگاه تصميم گرفتم با توجه به آگاهيام از قانون، از راهي متفاوت به مردم کمک کنم و با بهتصويرکشيدن واقعيتهاي زندگي، تلاش کنم سطح آگاهي مردم را نسبت به موضوعات اطرافشان بالاتر ببرم.
فکر ميکنيد عکسهاي شما توانستهاند تأثيري بر ذهنيات افراد داشته باشند؟
اميدوارم که مجموعه «روح جنگ» بتواند افکار افرادي را که بهخاطر قدرتطلبي ميجنگند، تغيير دهد. اميدوارم اين مجموعه بتواند با خودش صلح را به جهان بياورد؛ در زماني که بسياري از مناطق مختلف جهان به خاطر جنگ دچار آسيبهاي ويرانگر شدهاند، چه از نظر فيزيکي و بهخصوص از نظر آسيبهاي روحي و عاطفي. در اين مجموعه سعي کردهام از المانهاي جنگ نظير کلاه، پوتين، ماسک شيميايي و... که در جنگ ايران و عراق به کار رفته استفاده کنم، جنگي نابرابر که بهراستي عوارض جبرانناپذيري براي کشورمان داشته است. از ياد نبريم زنان و مرداني را که براي دفاع از کشورشان و آسايش و نجات انسانها و ايجاد امنيت و صلح از همه چيز خود گذشتند و انسانهايي که امروز در ميان ما نيستند، بهخاطر اينکه ما حضور داشته باشيم و همچنين سربازاني که نجات يافته ولي مسلما با درد و آسيبهاي ناشي از جنگ دستوپنجه نرم ميکنند و به اميد آيندهاي امن و مطمئن زندگي را به تکتک انسانها هديه کردهاند. من کاملا آگاه هستم که عکسهاي من نميتوانند جلوي جنگ بين کشورها و قدرتها را بگيرد اما اميدوارم تأثيري هرچند کوچک در جهان داشته باشد و روزي همه انسانها بدون درنظرگرفتن
مرزها با آرامش زندگي کنند.
آيا پيشينه شما تأثيري در راستاي راهي که در آن قدم گذاشتهايد، داشته است؟
بله، قطعا داشته است. وجود پدرم که هيچگاه نسبت به محيط اطرافشان بيتفاوت نبودهاند و هميشه قبل از اينکه درخواستي از ايشان بشود، به اقشار نيازمند جامعه کمک کردهاند. نحوه کمککردن وي به ديگران، دريچه جديدي در زندگي من باز کرد. من فکر ميکنم چنين رفتار و طرز برخوردي معمولا باعث رشد و قويترشدن حسهاي بشردوستانه و کمک به همنوعهايمان ميشود و انسان را به فکر ميبرد که چگونه ميتواند براي ساختن دنيايي بهتر، قدم بردارد. انساني که بتواند در جهان و محيط اطرافش اثرگذار باشد، حتي اگر آن تأثير کوچک باشد. بايد بگويم همه اهداف بشردوستانهام را مديون راهنماييهاي پدرم هستم. ايشان به من ياد دادند شهرت، ثروت يا خانوادهاي که در آن به دنيا آمدهايم، هرگز باعث متفاوتبودن يا برتري انسانها نمیشود و تنها چيزي که مهم است اين است که همه ما با هم برابر هستيم و بايد به هم کمک کنيم و با احترام در کنار هم قدم برداريم، دست هم را بگيريم و از آسيبزدن به هم بپرهيزيم.
در راستاي اين اهداف چه پروژههايي داشته و داريد؟
حقيقتا پروژههاي بسيار زيادي داشتهام و هماکنون هم درگير پروژههاي متعددي هستم. هميشه در ذهن خودم به دنبال راهي ميگشتم تا بتوانم به انسانهايي که از نظر اجتماعي نيازمند حمايت هستند کمک کنم، بهخصوص به زنان سرپرست خانوار که شايد مسئوليت تربيت فرزندان و حمايت اعضاي خانواده و کار در اجتماع بهتنهايي برايشان طاقتفرسا باشد؛ به اين خاطر مصمم شدم با برگزاری کارگاههاي متفاوت در مناطق مختلف ايران به زنان سرپرست خانوار کمک کنم و بهترين راه براي کمک به آنان اين بود که به جاي جمعآوري کمک براي آنان، سعي کنم سطح آگاهي آنان را نسبت به قابليتهايي که دارند بالا ببرم تا بتوانند براي خود کار کنند و از آن طريق منبع درآمدي داشته باشند و در عين حال با ايجاد اشتغال در منزل، محيطي امن براي استمرار کارشان فراهم کنند و همچنين به تربيت و مراقبت از فرزندانشان بپردازند. در سفرهايي که به کشورهاي مختلف داشتم، پيشنهادهاي زيادي براي برگزاري اين قبيل کارگاهها به من ميشود اما ترجيح و اولويت من، مردم کشور خودم بوده و هست و در همين راستا کلاسهاي متعددي براي زنان سرپرست خانوار داشتهام و براي سال آينده نيز هماهنگيهاي اوليه انجام
شده و اگر اتفاقی نیفتد، برگزاري اين کلاسها براي زنان سرپرست خانوار را در جنوب خراسان خواهم داشت و همچنين با توجه به اينکه از سال 2009 مشاور هنري برنامه جهاني غذاي سازمان ملل (WFP) هستم، در اين سالها پروژههاي متعددي را براي «چالش گرسنگي تا صفر» مديريت کردهام که از آن جمله ميتوان به برگزاري نمايشگاه «Art For Humanity» اشاره کرد که سال 2012/ 1391 با همکاري 32 هنرمند آغاز شد و حالا به صد هنرمند رسيده است. با توجه به اينکه برنامه جهاني غذا، بزرگترين سازمان بشردوستانه جهان در مبارزه با گرسنگي است، يکي از اهداف اصلي اين پروژه «مبارزه با گرسنگي» است. هدف ديگر من در اين پروژه اين بوده است که هر سال در كنار پيشكسوتاني كه هميشه ما را ياري ميكنند عدهاي از هنرمندان جوان را هم دعوت به همكاري كنيم و اين فرصت را به آنان بدهيم كه كارهاي زيبايشان را به نمايش بگذارند، تا ما بتوانيم سهمي در معرفي آنان به جوامع بينالمللي داشته باشيم. مسلما همين جوانان، روزي پيشكسوتان و هنرمندان صاحبنام كشور ما خواهند شد، همان راهي كه پيشكسوتان امروز ايران طي كردند و هماكنون به اين جايگاه رسيدهاند و اميدوارم در سالهاي آينده
بتوانم پروژههاي بيشتري را با اين اهداف پيش ببرم.
هنرمندان بزرگي در صد سال اخير براي دردهاي اجتماع فرياد کشيدهاند: ديهگو بلاسکز، بارتولومه استبان موريو، فرانسيسکو گويا، ونسان ونگوگ، پابلو پيکاسو، ادگار دُگا و لوترک. در ايران نیز هنرمندان صاحبنام و جوان بسياري با نقاشيها، عکسها، مجسمهها و طرحهايشان ميخواهند مرهمي بر زخم گرسنگان و بيپناهان بگذارند. همگامي صد هنرمند ايراني با برنامه جهاني غذاي سازمان ملل متحد و اختصاص عوايد حاصل از فروش اين نمايشگاه براي مبارزه با گرسنگي از جمله اين مرهمگذاريهاست. شکوفه ملککياني سال 2016 به عنوان تنها نماينده ايران در بيينال برلين حضور داشت. او همچنين در سالي که گذشت، به عنوان عکاس شايسته تقدير در يازدهمين مسابقه بينالمللي «Spider Awards» و عکاس برگزيده مسابقه «جوليا مارگارت کمرون آواردز» معرفي شده است. کسب مقام دوم جهان در مسابقه بينالمللي انجمن عکاسي کانادا در سال 2006 از ديگر افتخارات اوست. ملککياني از سال 2009 مشاور هنري دفتر برنامه جهاني غذا در سازمان ملل متحد در ايران است. برپايي نمايشگاه «هنر انساندوستي» در فرهنگسراي نياوران براي حمايت از برنامه جهاني غذا با هدف چالش گرسنگي تا صفر از جمله
فعاليتهاي اوست. آثارش از سوی مجموعهداراني از آمريکا، اروپا و خاورميانه جمعآوري شده است. ملككياني نگاه هنرمندانه خود را با اهداف بشردوستانه درهم آميخته. او به تأثير متحولكننده هنر در جهان اعتقاد دارد.
آنجلا دي بلو، سردبير مجله ARTisSpectrum، گفتوگويي با اين هنرمند در نيويورک انجام داده که در ادامه ميخوانيد.
شما فارغالتحصيل رشته حقوق قضائي ويک حقوقدان هستيد، چه چيز الهامبخشتان بود که به عکاسي و هنر روي آورديد؟
اگرچه انتخاب رشته حقوق کاملا آگاهانه و براي من بسيار مناسب بود، به اين خاطر که ميتوانستم از نزديک مشکلات مردم را لمس و در اين راه به آنان کمک کنم اما بعد از فارغالتحصيليام از دانشگاه تصميم گرفتم با توجه به آگاهيام از قانون، از راهي متفاوت به مردم کمک کنم و با بهتصويرکشيدن واقعيتهاي زندگي، تلاش کنم سطح آگاهي مردم را نسبت به موضوعات اطرافشان بالاتر ببرم.
فکر ميکنيد عکسهاي شما توانستهاند تأثيري بر ذهنيات افراد داشته باشند؟
اميدوارم که مجموعه «روح جنگ» بتواند افکار افرادي را که بهخاطر قدرتطلبي ميجنگند، تغيير دهد. اميدوارم اين مجموعه بتواند با خودش صلح را به جهان بياورد؛ در زماني که بسياري از مناطق مختلف جهان به خاطر جنگ دچار آسيبهاي ويرانگر شدهاند، چه از نظر فيزيکي و بهخصوص از نظر آسيبهاي روحي و عاطفي. در اين مجموعه سعي کردهام از المانهاي جنگ نظير کلاه، پوتين، ماسک شيميايي و... که در جنگ ايران و عراق به کار رفته استفاده کنم، جنگي نابرابر که بهراستي عوارض جبرانناپذيري براي کشورمان داشته است. از ياد نبريم زنان و مرداني را که براي دفاع از کشورشان و آسايش و نجات انسانها و ايجاد امنيت و صلح از همه چيز خود گذشتند و انسانهايي که امروز در ميان ما نيستند، بهخاطر اينکه ما حضور داشته باشيم و همچنين سربازاني که نجات يافته ولي مسلما با درد و آسيبهاي ناشي از جنگ دستوپنجه نرم ميکنند و به اميد آيندهاي امن و مطمئن زندگي را به تکتک انسانها هديه کردهاند. من کاملا آگاه هستم که عکسهاي من نميتوانند جلوي جنگ بين کشورها و قدرتها را بگيرد اما اميدوارم تأثيري هرچند کوچک در جهان داشته باشد و روزي همه انسانها بدون درنظرگرفتن
مرزها با آرامش زندگي کنند.
آيا پيشينه شما تأثيري در راستاي راهي که در آن قدم گذاشتهايد، داشته است؟
بله، قطعا داشته است. وجود پدرم که هيچگاه نسبت به محيط اطرافشان بيتفاوت نبودهاند و هميشه قبل از اينکه درخواستي از ايشان بشود، به اقشار نيازمند جامعه کمک کردهاند. نحوه کمککردن وي به ديگران، دريچه جديدي در زندگي من باز کرد. من فکر ميکنم چنين رفتار و طرز برخوردي معمولا باعث رشد و قويترشدن حسهاي بشردوستانه و کمک به همنوعهايمان ميشود و انسان را به فکر ميبرد که چگونه ميتواند براي ساختن دنيايي بهتر، قدم بردارد. انساني که بتواند در جهان و محيط اطرافش اثرگذار باشد، حتي اگر آن تأثير کوچک باشد. بايد بگويم همه اهداف بشردوستانهام را مديون راهنماييهاي پدرم هستم. ايشان به من ياد دادند شهرت، ثروت يا خانوادهاي که در آن به دنيا آمدهايم، هرگز باعث متفاوتبودن يا برتري انسانها نمیشود و تنها چيزي که مهم است اين است که همه ما با هم برابر هستيم و بايد به هم کمک کنيم و با احترام در کنار هم قدم برداريم، دست هم را بگيريم و از آسيبزدن به هم بپرهيزيم.
در راستاي اين اهداف چه پروژههايي داشته و داريد؟
حقيقتا پروژههاي بسيار زيادي داشتهام و هماکنون هم درگير پروژههاي متعددي هستم. هميشه در ذهن خودم به دنبال راهي ميگشتم تا بتوانم به انسانهايي که از نظر اجتماعي نيازمند حمايت هستند کمک کنم، بهخصوص به زنان سرپرست خانوار که شايد مسئوليت تربيت فرزندان و حمايت اعضاي خانواده و کار در اجتماع بهتنهايي برايشان طاقتفرسا باشد؛ به اين خاطر مصمم شدم با برگزاری کارگاههاي متفاوت در مناطق مختلف ايران به زنان سرپرست خانوار کمک کنم و بهترين راه براي کمک به آنان اين بود که به جاي جمعآوري کمک براي آنان، سعي کنم سطح آگاهي آنان را نسبت به قابليتهايي که دارند بالا ببرم تا بتوانند براي خود کار کنند و از آن طريق منبع درآمدي داشته باشند و در عين حال با ايجاد اشتغال در منزل، محيطي امن براي استمرار کارشان فراهم کنند و همچنين به تربيت و مراقبت از فرزندانشان بپردازند. در سفرهايي که به کشورهاي مختلف داشتم، پيشنهادهاي زيادي براي برگزاري اين قبيل کارگاهها به من ميشود اما ترجيح و اولويت من، مردم کشور خودم بوده و هست و در همين راستا کلاسهاي متعددي براي زنان سرپرست خانوار داشتهام و براي سال آينده نيز هماهنگيهاي اوليه انجام
شده و اگر اتفاقی نیفتد، برگزاري اين کلاسها براي زنان سرپرست خانوار را در جنوب خراسان خواهم داشت و همچنين با توجه به اينکه از سال 2009 مشاور هنري برنامه جهاني غذاي سازمان ملل (WFP) هستم، در اين سالها پروژههاي متعددي را براي «چالش گرسنگي تا صفر» مديريت کردهام که از آن جمله ميتوان به برگزاري نمايشگاه «Art For Humanity» اشاره کرد که سال 2012/ 1391 با همکاري 32 هنرمند آغاز شد و حالا به صد هنرمند رسيده است. با توجه به اينکه برنامه جهاني غذا، بزرگترين سازمان بشردوستانه جهان در مبارزه با گرسنگي است، يکي از اهداف اصلي اين پروژه «مبارزه با گرسنگي» است. هدف ديگر من در اين پروژه اين بوده است که هر سال در كنار پيشكسوتاني كه هميشه ما را ياري ميكنند عدهاي از هنرمندان جوان را هم دعوت به همكاري كنيم و اين فرصت را به آنان بدهيم كه كارهاي زيبايشان را به نمايش بگذارند، تا ما بتوانيم سهمي در معرفي آنان به جوامع بينالمللي داشته باشيم. مسلما همين جوانان، روزي پيشكسوتان و هنرمندان صاحبنام كشور ما خواهند شد، همان راهي كه پيشكسوتان امروز ايران طي كردند و هماكنون به اين جايگاه رسيدهاند و اميدوارم در سالهاي آينده
بتوانم پروژههاي بيشتري را با اين اهداف پيش ببرم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.