باید منتظر ماند!
کریم ارغندهپور
تا حدود دو ماه دیگر انتخابات ریاستجمهوری و شوراها برگزار میشود؛ ولی آیا فضای جامعه برای چنین واقعه بزرگی آماده شده؟ پاسخ دشوار نیست. نه! انتخابات ریاستجمهوری مهمترین واقعه سیاسی کشور است. همه برنامههای نامزدها باید در فرصت مناسبی بهخوبی و صراحت برای جامعه تبیین و سپس به واسطه دیدگاههای مختلف نقد شود. آنگاه جامعه در یک وضعیت رقابتی تصمیم بگیرد که کدام دیدگاه را بیشتر میپسندد. جالب است که درون گروههای سیاسی موضوع فرق میکند. آنها بهروشنی میدانند چه را نمیخواهند. به نظرم اصلاحطلبها از مدتها پیش انتخابشان را کردهاند؛ اگرچه درباره برنامههای جایگزین اختلاف دارند؛ ولی در اردوگاه اصولگرایان سراسیمگی عمیقتر است. آنها میدانند که وضع موجود را نمیپسندند و همگی اذعان دارند که برای شکستدادن رئیسجمهوری کنونی نیاز به وحدت جمعی دارند؛ ولی رسیدن به اتحاد درباره یک نامزد خاص به سادگیای که بیان میشود، نیست. مهمترین مسئله این است که فرد کاریزماتیکی که توان نمایندگی جمعی آنها را داشته باشد و همزمان بتواند آرای عمومی را در مقابل رئیسجمهوری حاکم داشته باشد، وجود ندارد یا دستکم درباره آن تردید جدی هست. در چنین حالتی طبیعی است که فضای عمومی جامعه هم در همین حد فعلی انتخاباتی باشد. اینکه مرتب از دولت بهتندی و از تریبونهای مختلف انتقاد شود، برای جمعکردن رأی کفایت نمیکند. جامعه میخواهد بداند آن که انتقاد میکند، برنامه خودش چیست. یک مسئله دیگر هم هست که جریانی واقعا تصور میکند فضای جامعه هرچه کمتر سیاسی باشد، بهتر است. تضادهای خانهویرانکُن خوب نیست؛ ولی جامعه ما -مثل همه جوامع دیگر- برای انتخاب شایستهتر نیاز به گفتوگوهای وسیع دارد. اگر رسانههای ما -بهویژه رسانه ملی- این فضا را در گستره مناسب و عادلانه فراهم میآوردند، امروز شاهد رکود و سردی فضا در شرایط دو ماه پیش از انتخابات نبودیم. البته اینطور نیست که جامعه لزوما به رکود واکنش منفعلانه نشان دهد. احتمالات متفاوت است؛ ولی تعطیلات سراسری و طولانی عید عملا امکان تغییر فضا را تا حداقل سه هفته دیگر میگیرد. بعد چه میشود؟ ورود ناگهانی از یک مرحله به مرحله بعد. باید منتظر ماند و دید.
تا حدود دو ماه دیگر انتخابات ریاستجمهوری و شوراها برگزار میشود؛ ولی آیا فضای جامعه برای چنین واقعه بزرگی آماده شده؟ پاسخ دشوار نیست. نه! انتخابات ریاستجمهوری مهمترین واقعه سیاسی کشور است. همه برنامههای نامزدها باید در فرصت مناسبی بهخوبی و صراحت برای جامعه تبیین و سپس به واسطه دیدگاههای مختلف نقد شود. آنگاه جامعه در یک وضعیت رقابتی تصمیم بگیرد که کدام دیدگاه را بیشتر میپسندد. جالب است که درون گروههای سیاسی موضوع فرق میکند. آنها بهروشنی میدانند چه را نمیخواهند. به نظرم اصلاحطلبها از مدتها پیش انتخابشان را کردهاند؛ اگرچه درباره برنامههای جایگزین اختلاف دارند؛ ولی در اردوگاه اصولگرایان سراسیمگی عمیقتر است. آنها میدانند که وضع موجود را نمیپسندند و همگی اذعان دارند که برای شکستدادن رئیسجمهوری کنونی نیاز به وحدت جمعی دارند؛ ولی رسیدن به اتحاد درباره یک نامزد خاص به سادگیای که بیان میشود، نیست. مهمترین مسئله این است که فرد کاریزماتیکی که توان نمایندگی جمعی آنها را داشته باشد و همزمان بتواند آرای عمومی را در مقابل رئیسجمهوری حاکم داشته باشد، وجود ندارد یا دستکم درباره آن تردید جدی هست. در چنین حالتی طبیعی است که فضای عمومی جامعه هم در همین حد فعلی انتخاباتی باشد. اینکه مرتب از دولت بهتندی و از تریبونهای مختلف انتقاد شود، برای جمعکردن رأی کفایت نمیکند. جامعه میخواهد بداند آن که انتقاد میکند، برنامه خودش چیست. یک مسئله دیگر هم هست که جریانی واقعا تصور میکند فضای جامعه هرچه کمتر سیاسی باشد، بهتر است. تضادهای خانهویرانکُن خوب نیست؛ ولی جامعه ما -مثل همه جوامع دیگر- برای انتخاب شایستهتر نیاز به گفتوگوهای وسیع دارد. اگر رسانههای ما -بهویژه رسانه ملی- این فضا را در گستره مناسب و عادلانه فراهم میآوردند، امروز شاهد رکود و سردی فضا در شرایط دو ماه پیش از انتخابات نبودیم. البته اینطور نیست که جامعه لزوما به رکود واکنش منفعلانه نشان دهد. احتمالات متفاوت است؛ ولی تعطیلات سراسری و طولانی عید عملا امکان تغییر فضا را تا حداقل سه هفته دیگر میگیرد. بعد چه میشود؟ ورود ناگهانی از یک مرحله به مرحله بعد. باید منتظر ماند و دید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.