|

کامپیوترهایی مبتنی‌بر DNA

تولید کامپیوتری که مبتنی بر مولکول مولد حیات، دی‌ان‌ای باشد، رؤیای دیرینه دانشمندان بوده که حالا بیش از همیشه به واقعیت نزدیک شده است. کامپیوتر مبتنی بر دی‌ان‌ای می‌تواند مجموعه بی‌کرانی از محاسبات را هم‌زمان انجام دهد. دانشمندان در دانشگاه منچستر در پروژه‌ای به سرپرستی پرفسور رأس کینگ، یک سیستم کامپیوتری مبتنی بر د‌ی‌ان‌ای (DNA) ساخته‌اند و به‌این‌ترتیب به رؤیایی که عمر آن به بیش از یک دهه می‌رسد جامه واقعیت پوشانده‌اند. به گزارش دویچه‌وله، دی‌ان‌ای که در فارسی به آن «دنا» هم می‌گویند، مولکولی با قابلیت ذخیره‌سازی طولانی‌مدت اطلاعات ژنتیکی است. دنا درواقع کد مولد حیات است و همه دستورهای ژنتیکی توسعه و عملکرد همه موجودات زنده و بسیاری از ویروس‌ها را کدگذاری می‌کند. دانشمندان از مدت‌ها پیش می‌دیدند که می‌توان از دی‌ان‌ای برای اجرای وظایف دیگر هم بهره گرفت. همان‌طور که چهار پروتئین کلیدی دی‌ان‌ی را می‌توان تلفیق کرد تا به گلبول‌های سفید خون فرمان حمله به ویروس‌ها را بدهند یا رشد موها را تسریع کنند، در تئوری می‌توان از آنها برای آنالیز حجم عظیمی از داده‌های آب‌وهوایی هم بهره گرفت. کامپیوترهای کنونی از مجموعه‌ای متناهی از پردازشگرها برای اجرای عملیات گوناگون بهره می‌گیرند، اما تفاوت یک سیستم کامپیوتری مبتنی بر مولکول‌های دی‌ان‌ای این است که می‌تواند نسخه‌های بیشتری از خود را تولید کند و رشد دهد تا مجموعه‌ای بی‌کران از محاسبات را هم‌زمان به انجام برساند. با کامپیوترهای مبتنی بر دنا، دیگر خبری از محدودیت‌های موجود نخواهد بود. کامپیوترهای کوانتومی هم امروزه می‌توانند مأموریت پردازش هم‌زمان را انجام دهند، اما برای این کار نیازمند تنظیمات و پیکربندی‌های ویژه‌ای هستند که کارایی آنها را محدود می‌کند. کامپیوترهای مبتنی بر دی‌ان‌ای از هر محدودیتی به دور هستند. پرفسور رأس کینگ، سرپرست این پروژه آینده‌ساز، در گفت‌وگو با مجله «پاپیولار مکانیکس» گفت: «تصور کنید کامپیوتری در حال جست‌وجو در مجموعه‌ای عظیم و سرسام‌آور است و به نقطه‌ای می‌رسد که باید دست به انتخاب بزند؛ یک راه به چپ می‌رود و راه دیگر به راست. کامپیوترهای الکترونیکی باید ابتدا مسیری را که قرار است دنبال کنند، انتخاب کرده باشند. اما این کامپیوتر جدید نیازی به انتخاب ندارد چون می‌تواند خودش را بازتولید و از این طریق هر دو مسیر را هم‌زمان دنبال کند؛ بنابراین پاسخ را هم بسیار سریع‌تر خواهد یافت». اگر کامپیوتر شخصی یا لپ‌تاپ شما به جای سیلیکون از مولکول‌های دی‌ان‌ای استفاده کند، قابلیت پردازش‌ آن هزاران برابر خواهد شد و مصرف انرژی آن به‌طور خیره‌کننده‌ای کاهش خواهد یافت. البته کامپیوترهای مبتنی بر دی‌ان‌ای به این زودی‌ها در دسترس عموم قرار نخواهند گرفت، اما آنچه در دانشگاه منچستر تولید شده گامی بلند به سوی توسعه کامپیوترهای فوق‌سریع و به‌غایت کم‌مصرف آینده است.

تولید کامپیوتری که مبتنی بر مولکول مولد حیات، دی‌ان‌ای باشد، رؤیای دیرینه دانشمندان بوده که حالا بیش از همیشه به واقعیت نزدیک شده است. کامپیوتر مبتنی بر دی‌ان‌ای می‌تواند مجموعه بی‌کرانی از محاسبات را هم‌زمان انجام دهد. دانشمندان در دانشگاه منچستر در پروژه‌ای به سرپرستی پرفسور رأس کینگ، یک سیستم کامپیوتری مبتنی بر د‌ی‌ان‌ای (DNA) ساخته‌اند و به‌این‌ترتیب به رؤیایی که عمر آن به بیش از یک دهه می‌رسد جامه واقعیت پوشانده‌اند. به گزارش دویچه‌وله، دی‌ان‌ای که در فارسی به آن «دنا» هم می‌گویند، مولکولی با قابلیت ذخیره‌سازی طولانی‌مدت اطلاعات ژنتیکی است. دنا درواقع کد مولد حیات است و همه دستورهای ژنتیکی توسعه و عملکرد همه موجودات زنده و بسیاری از ویروس‌ها را کدگذاری می‌کند. دانشمندان از مدت‌ها پیش می‌دیدند که می‌توان از دی‌ان‌ای برای اجرای وظایف دیگر هم بهره گرفت. همان‌طور که چهار پروتئین کلیدی دی‌ان‌ی را می‌توان تلفیق کرد تا به گلبول‌های سفید خون فرمان حمله به ویروس‌ها را بدهند یا رشد موها را تسریع کنند، در تئوری می‌توان از آنها برای آنالیز حجم عظیمی از داده‌های آب‌وهوایی هم بهره گرفت. کامپیوترهای کنونی از مجموعه‌ای متناهی از پردازشگرها برای اجرای عملیات گوناگون بهره می‌گیرند، اما تفاوت یک سیستم کامپیوتری مبتنی بر مولکول‌های دی‌ان‌ای این است که می‌تواند نسخه‌های بیشتری از خود را تولید کند و رشد دهد تا مجموعه‌ای بی‌کران از محاسبات را هم‌زمان به انجام برساند. با کامپیوترهای مبتنی بر دنا، دیگر خبری از محدودیت‌های موجود نخواهد بود. کامپیوترهای کوانتومی هم امروزه می‌توانند مأموریت پردازش هم‌زمان را انجام دهند، اما برای این کار نیازمند تنظیمات و پیکربندی‌های ویژه‌ای هستند که کارایی آنها را محدود می‌کند. کامپیوترهای مبتنی بر دی‌ان‌ای از هر محدودیتی به دور هستند. پرفسور رأس کینگ، سرپرست این پروژه آینده‌ساز، در گفت‌وگو با مجله «پاپیولار مکانیکس» گفت: «تصور کنید کامپیوتری در حال جست‌وجو در مجموعه‌ای عظیم و سرسام‌آور است و به نقطه‌ای می‌رسد که باید دست به انتخاب بزند؛ یک راه به چپ می‌رود و راه دیگر به راست. کامپیوترهای الکترونیکی باید ابتدا مسیری را که قرار است دنبال کنند، انتخاب کرده باشند. اما این کامپیوتر جدید نیازی به انتخاب ندارد چون می‌تواند خودش را بازتولید و از این طریق هر دو مسیر را هم‌زمان دنبال کند؛ بنابراین پاسخ را هم بسیار سریع‌تر خواهد یافت». اگر کامپیوتر شخصی یا لپ‌تاپ شما به جای سیلیکون از مولکول‌های دی‌ان‌ای استفاده کند، قابلیت پردازش‌ آن هزاران برابر خواهد شد و مصرف انرژی آن به‌طور خیره‌کننده‌ای کاهش خواهد یافت. البته کامپیوترهای مبتنی بر دی‌ان‌ای به این زودی‌ها در دسترس عموم قرار نخواهند گرفت، اما آنچه در دانشگاه منچستر تولید شده گامی بلند به سوی توسعه کامپیوترهای فوق‌سریع و به‌غایت کم‌مصرف آینده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.