|

ما هم اصغر فرهادی هستیم

عبدالرحمن نجل‌رحیم

فارغ از ارزش هنری فیلم «فروشنده» فرهادی، هم‌زمانی نمایش این فیلم با بالاگرفتن بحران دموکراسی و گلوبالیسم غرب که همراه با خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و انتخاب ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهور و منع ورود مهاجران از هفت کشور مسلمان از جمله ایران بود، بر اعتبار آن افزود. فرهادی با هوشمندی از امکانات رسانه‌ای به طرز خیره‌کننده‌ای استفاده کرد. اعتراض به‌موقع به صورت غیبت در مراسم اسکار، نمایش عمومی فیلم در میدان ترافلگار لندن برای‌ هزاران تماشاچی، همراه با سخنرانی احساس‌بر‌انگیز شهردار مسلمان پاکستانی‌الاصل لندن برای جمعیت در این مراسم، انتخاب فرهادی برای جایگزینی خود با دو متخصص ایرانی زن و مرد در امر فضا برای حضور در مراسم اسکار، همه را فرهادی به طرزی ماهرانه کارگردانی کرد. از همه مهم‌تر، قرائت بیانیه محکمی در غیابش و در رد شرایط حاکم، پس از برنده‌شدن دومین اسکار و قرارگرفتن در کنار فیلم‌سازانی چون فلینی و برگمان، لایه دیگری بر سناریوی ماجرای فیلم «فروشنده» فرهادی افزود و نشان داد که «هنر مرز نمی‌شناسد». دو نکته در بیانیه فرهادی بود که نه‌تنها توانست متخصصان فضا را تحت‌تأثیر قرار دهد که می‌توانند کره‌زمین را از بالا، زیبا و بدون‌مرز ببینند، بلکه من متخصص مغزپژوه علاقه‌مند به هنر سینما را که مرزی بین کارکرد مغز و فیلم‌سازی نمی‌شناسم نیز به هیجان آورد. به‌طوری‌که بعد از این وقایع پشت‌سرهم اخیر، بی‌اختیار گفتم: من هم فرهادی هستم! دو نکته مهم در بیانیه فرهادی است: در دنیای امروز تندروهای افراطی متعصب، جهان را منقسم بین خودی‌ها و دیگرانی که حتما دشمن هستند، می‌بینند و تا می‌توانند برای مقاصد جنگ‌طلبانه و کینه‌توزانه، در دل خودی‌ها هراس از دیگری دشمن‌صفت بی‌فضیلت ایجاد می‌کنند. دوم اینکه فیلم‌سازان باید دوربینشان را روشن کنند تا ویژگی‌های مشترک انسان‌ها را در هرکجای دنیا ببینند و احساس همدلی بین خودی‌ها (ما) و غیرخودی‌ها (دیگری) ایجاد کنند. هم‌اکنون ما متخصصان مغزپژوهی دنیا هم که در کهکشانی از ارتباطات مغزی به عظمت فضا، در پی یافتن مدارهای فعال احساسات همدلانه مغز فعالیت می‌کنیم تا رشته‌های پیوند بین علم و هنر، عقل و احساس را نشان دهیم، طبعا در این دو مورد با فرهادی هم‌صدا هستیم. پس طبق روال اعلام حمایت‌های رایج در شبکه‌های مجازی، اجازه بدهید همین‌جا با صدای بلند بگوییم: ما هم فرهادی هستیم!

فارغ از ارزش هنری فیلم «فروشنده» فرهادی، هم‌زمانی نمایش این فیلم با بالاگرفتن بحران دموکراسی و گلوبالیسم غرب که همراه با خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و انتخاب ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهور و منع ورود مهاجران از هفت کشور مسلمان از جمله ایران بود، بر اعتبار آن افزود. فرهادی با هوشمندی از امکانات رسانه‌ای به طرز خیره‌کننده‌ای استفاده کرد. اعتراض به‌موقع به صورت غیبت در مراسم اسکار، نمایش عمومی فیلم در میدان ترافلگار لندن برای‌ هزاران تماشاچی، همراه با سخنرانی احساس‌بر‌انگیز شهردار مسلمان پاکستانی‌الاصل لندن برای جمعیت در این مراسم، انتخاب فرهادی برای جایگزینی خود با دو متخصص ایرانی زن و مرد در امر فضا برای حضور در مراسم اسکار، همه را فرهادی به طرزی ماهرانه کارگردانی کرد. از همه مهم‌تر، قرائت بیانیه محکمی در غیابش و در رد شرایط حاکم، پس از برنده‌شدن دومین اسکار و قرارگرفتن در کنار فیلم‌سازانی چون فلینی و برگمان، لایه دیگری بر سناریوی ماجرای فیلم «فروشنده» فرهادی افزود و نشان داد که «هنر مرز نمی‌شناسد». دو نکته در بیانیه فرهادی بود که نه‌تنها توانست متخصصان فضا را تحت‌تأثیر قرار دهد که می‌توانند کره‌زمین را از بالا، زیبا و بدون‌مرز ببینند، بلکه من متخصص مغزپژوه علاقه‌مند به هنر سینما را که مرزی بین کارکرد مغز و فیلم‌سازی نمی‌شناسم نیز به هیجان آورد. به‌طوری‌که بعد از این وقایع پشت‌سرهم اخیر، بی‌اختیار گفتم: من هم فرهادی هستم! دو نکته مهم در بیانیه فرهادی است: در دنیای امروز تندروهای افراطی متعصب، جهان را منقسم بین خودی‌ها و دیگرانی که حتما دشمن هستند، می‌بینند و تا می‌توانند برای مقاصد جنگ‌طلبانه و کینه‌توزانه، در دل خودی‌ها هراس از دیگری دشمن‌صفت بی‌فضیلت ایجاد می‌کنند. دوم اینکه فیلم‌سازان باید دوربینشان را روشن کنند تا ویژگی‌های مشترک انسان‌ها را در هرکجای دنیا ببینند و احساس همدلی بین خودی‌ها (ما) و غیرخودی‌ها (دیگری) ایجاد کنند. هم‌اکنون ما متخصصان مغزپژوهی دنیا هم که در کهکشانی از ارتباطات مغزی به عظمت فضا، در پی یافتن مدارهای فعال احساسات همدلانه مغز فعالیت می‌کنیم تا رشته‌های پیوند بین علم و هنر، عقل و احساس را نشان دهیم، طبعا در این دو مورد با فرهادی هم‌صدا هستیم. پس طبق روال اعلام حمایت‌های رایج در شبکه‌های مجازی، اجازه بدهید همین‌جا با صدای بلند بگوییم: ما هم فرهادی هستیم!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.