|

مقدمه:امير‌بانو مصفا

مایه و پایه شاعری مصفا

روزی در پایان جلسه دفاع از رساله‌ای در دانشگاه از استاد مظاهر مصفا درخواستند تا شعری بخواند. رنجیده و افسرده از حرکتی که در خاطر ندارم و نظیرش در زندگی ما بسیار بوده است در کناری نشسته بودم و به تک‌تک ابیاتی که می‌خواند گوش می‌کردم. قصیده‌ای بود بسیار پخته و استوار. سرشار از حس‌وحال. خوش‌لفظ و خوش‌آهنگ همچون اغلب قصاید دیگر او. بی‌اختیار بر پاره کاغذی نوشتم و پیش چشمانش گذاشتم که: قصیده عالی است حیف که از... چون تو می‌شنوم. خواند و تا کرد و در دست خود نگه داشت جلسه تمام شد. از اتاق بیرون آمدیم در راهرو کنار من آمد و گفت از محبت سرکار متشکرم این ناسزا را به یادگار نگه می‌دارم و در زیر آن می‌نویسم که مقدمه دیوان مرا باید به همین قلم بنویسی. تو شایسته‌ترین کس برای معرفی شعر من هستی. پنداشتم که از سر طنز و تعرض و خشم و کین می‌گوید. سکوت کردم و از او دور شدم. پس از آن هروقت از انتشار سروده‌ها می‌گفت به‌جد آن تقاضا را تکرار می‌کرد. فکر می‌کردم از آنجا که شعر محصول فکر و فرزند معنوی شاعر است شاید دلبستگی او به این فرزند بیش از زادگان جسمانی باشد از آن‌رو که تحسین سخن او در آن روز کذائی پادزهر ناسزایی شد که بی‌اختیار بر قلم من می‌رفت و نیز مهر تاییدی بر سخن‌سنجی من زد. سال‌ها آمدند و رفتند. دل‌سردی و افسردگی از حوادث دانشگاه و جور و جفائی که به او کردند کارگر افتاد. آن شور و شوق رفت‌ و قلق و اضطراب آمد. آنچه گفته و نوشته بود درهم و مغشوش به گوشه‌ای رها شد، آزرده‌جان و ناتوان در بستر بیماری افتاد. امروز از این که نمی‌توانم و قادر نیستم به‌تفصیل مایه و پایه شاعری و لطف سخن او را به نظر خوانندگان جلوه دهم به‌اجمال می‌گویم در عصری که چراغ تابناک شعر قدیم و قویم پارسی از سر ضعف و عجز مدعیان شاعری و به بهانه تکرار و کهنگی روبه خاموشی دارد سخن سخته و سنجیده و استوار و محکم او در همان شکل و شمایل گفته‌های اساتید شعر آینه‌دار عصر و زندگی امروز است و به‌حق باید مصفا را در شمار دو، سه ‌تن معدود از فحول گویندگان این قرن به‌شمار آورد. شعر او را بسیار می‌پسندم و دوست دارم. سیمای او در این آینه روشن همان است که من می‌خواهم، عزت‌نفس و بی‌نیازی از هرکس و هرچیز، ستیز با ظلم، سرکشی و طغیان، درشتی با قدرتمندان و بالادستان، وطن‌پرستی و مردم‌دوستی حسب‌حال‌های او و شکوه‌هایش از همه، از من، از زمانه، از همکار، از... بر من روزهایی رفته است نظیر همان روز دفاع از رساله که گذشت. دشمن او بودم و دوستدار شعرش. این دفتر و دفتری که به نام گزینه اشعار مظاهر مصفا اخیرا چاپ شد و سایر دفترها که ان‌شا‌ء‌الله منتشر خواهد شد به همت تنی چند از عزیزان سروسامان گرفته است. دکتر امیربانوی مصفا (امیری فیروزکوهی) در مراسم رونمایی از منظومه‌های دکتر مظاهر مصفا نیز از مظلومیت او سخن گفت. از شور و شوقی که بعد از جمع‌کردن ناگزیر شعرهای مصدقی‌اش از بین رفته بود و جایش اضطراب و انزوا نشسته بود. او مصفا را در زمانه‌ای که شعر قویم قدیم روبه‌ خاموشی است و در سایه مانده است، شاعری مقتدر می‌خواند و از قدرت و فصاحت شعر او می‌گوید. از این‌که استاد مصفا شلوغ و نامرتب بود و اشعارش در انبار تلنبار شده بود وگر نبودند کسانی چون دخترش گلزار و دوستان و دانشجویان قدیم و باوفای او همچون دکتر وحید عیدگاه طرقبه‌ای شاعر جوان‌سالی که شعرهایی پخته و زبان فصیح دارد این شعرها به کتاب درنمی‌آمد.

روزی در پایان جلسه دفاع از رساله‌ای در دانشگاه از استاد مظاهر مصفا درخواستند تا شعری بخواند. رنجیده و افسرده از حرکتی که در خاطر ندارم و نظیرش در زندگی ما بسیار بوده است در کناری نشسته بودم و به تک‌تک ابیاتی که می‌خواند گوش می‌کردم. قصیده‌ای بود بسیار پخته و استوار. سرشار از حس‌وحال. خوش‌لفظ و خوش‌آهنگ همچون اغلب قصاید دیگر او. بی‌اختیار بر پاره کاغذی نوشتم و پیش چشمانش گذاشتم که: قصیده عالی است حیف که از... چون تو می‌شنوم. خواند و تا کرد و در دست خود نگه داشت جلسه تمام شد. از اتاق بیرون آمدیم در راهرو کنار من آمد و گفت از محبت سرکار متشکرم این ناسزا را به یادگار نگه می‌دارم و در زیر آن می‌نویسم که مقدمه دیوان مرا باید به همین قلم بنویسی. تو شایسته‌ترین کس برای معرفی شعر من هستی. پنداشتم که از سر طنز و تعرض و خشم و کین می‌گوید. سکوت کردم و از او دور شدم. پس از آن هروقت از انتشار سروده‌ها می‌گفت به‌جد آن تقاضا را تکرار می‌کرد. فکر می‌کردم از آنجا که شعر محصول فکر و فرزند معنوی شاعر است شاید دلبستگی او به این فرزند بیش از زادگان جسمانی باشد از آن‌رو که تحسین سخن او در آن روز کذائی پادزهر ناسزایی شد که بی‌اختیار بر قلم من می‌رفت و نیز مهر تاییدی بر سخن‌سنجی من زد. سال‌ها آمدند و رفتند. دل‌سردی و افسردگی از حوادث دانشگاه و جور و جفائی که به او کردند کارگر افتاد. آن شور و شوق رفت‌ و قلق و اضطراب آمد. آنچه گفته و نوشته بود درهم و مغشوش به گوشه‌ای رها شد، آزرده‌جان و ناتوان در بستر بیماری افتاد. امروز از این که نمی‌توانم و قادر نیستم به‌تفصیل مایه و پایه شاعری و لطف سخن او را به نظر خوانندگان جلوه دهم به‌اجمال می‌گویم در عصری که چراغ تابناک شعر قدیم و قویم پارسی از سر ضعف و عجز مدعیان شاعری و به بهانه تکرار و کهنگی روبه خاموشی دارد سخن سخته و سنجیده و استوار و محکم او در همان شکل و شمایل گفته‌های اساتید شعر آینه‌دار عصر و زندگی امروز است و به‌حق باید مصفا را در شمار دو، سه ‌تن معدود از فحول گویندگان این قرن به‌شمار آورد. شعر او را بسیار می‌پسندم و دوست دارم. سیمای او در این آینه روشن همان است که من می‌خواهم، عزت‌نفس و بی‌نیازی از هرکس و هرچیز، ستیز با ظلم، سرکشی و طغیان، درشتی با قدرتمندان و بالادستان، وطن‌پرستی و مردم‌دوستی حسب‌حال‌های او و شکوه‌هایش از همه، از من، از زمانه، از همکار، از... بر من روزهایی رفته است نظیر همان روز دفاع از رساله که گذشت. دشمن او بودم و دوستدار شعرش. این دفتر و دفتری که به نام گزینه اشعار مظاهر مصفا اخیرا چاپ شد و سایر دفترها که ان‌شا‌ء‌الله منتشر خواهد شد به همت تنی چند از عزیزان سروسامان گرفته است. دکتر امیربانوی مصفا (امیری فیروزکوهی) در مراسم رونمایی از منظومه‌های دکتر مظاهر مصفا نیز از مظلومیت او سخن گفت. از شور و شوقی که بعد از جمع‌کردن ناگزیر شعرهای مصدقی‌اش از بین رفته بود و جایش اضطراب و انزوا نشسته بود. او مصفا را در زمانه‌ای که شعر قویم قدیم روبه‌ خاموشی است و در سایه مانده است، شاعری مقتدر می‌خواند و از قدرت و فصاحت شعر او می‌گوید. از این‌که استاد مصفا شلوغ و نامرتب بود و اشعارش در انبار تلنبار شده بود وگر نبودند کسانی چون دخترش گلزار و دوستان و دانشجویان قدیم و باوفای او همچون دکتر وحید عیدگاه طرقبه‌ای شاعر جوان‌سالی که شعرهایی پخته و زبان فصیح دارد این شعرها به کتاب درنمی‌آمد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.