تاثیرنوع کفش روی وزن شما
ترجمه: دکتر امیر صدری
کفشهای شما خیلی مهم هستند. قطعا میدانید که این کفشها به طور مستقیم به سلامتتان ربط دارد. قطعا اوقاتی بوده که احساس کردهاید کفشهایتان پایتان را یا اصلا کل وجودتان را آزار میدهد اما احتمالا نمیدانید که کفشها میتوانند روی وزن هم تاثیر بگذارند.
اخیرا گروهی از متخصصان ارتوپدی به همراه یک دستگاه آنالیزور پیشرفته اسکن کف پا در یک مطالعه گسترده شرکت کردند. در این مطالعه حسگرهایی به پای خانمهای شرکتکننده وصل شد و عملکرد عضلات و مفاصل آنها مورد بررسی قرار گرفت تا مشخص شود در زمان حرکت آنها، چه استرسها و فشارهایی به مناطق مختلف پای آنها وارد میشود و تلاش شد تا مشخص شود که آیا کفشها روی وزن افراد تاثیر میگذارند یا نه؟
در این جا به بررسی چهار نوع کفش معمول خانمها و مشکلات و مضرات هر کدام از آنها اشاره میشود:
1-دمپاییهای لایانگشتی با پای شما چه میکند؟
این دمپاییها رویهای ندارند، یعنی فقط یک بخش لاستیکی نازک هستند که بخشی از آنها بین انگشت شست و سایر انگشتان پای شما قرار میگیرند تا پایتان ثابت شود. این نوار لاستیکی باعث میشود که شما نتوانید پایتان را بهصورت طبیعی بچرخانید یا خم و راست کنید. برای همین است که گام برداشتن بهخصوص گام برداشتن سریع با آنها سخت است. در زمان راه رفتن با این دمپاییها شما تمام انگشتان خودتان را روی زمین میگذارید. مطالعات نشان داده افرادی که این دمپاییها را میپوشند فشار بیشتری را در ناحیه کمر، لگن و زانوها تحمل میکنند و از طرف دیگر عضلات پشت ساق و رانشان کمتر به کار گرفته میشود. دکتر کتیبومن، فوق تخصص بیومدیکال میگوید: «افرادی که از این دمپاییها استفاده میکنند برای گرفتن فشار وارده به پایشان از لگن و زانوها استفاده میکنند اما در عین حال عضلات پشتپا و عضله پشتی ران آنها در گذر زمان ضعیفتر میشود.»
پوشیدن دمپاییهای لایانگشتی راه رفتن را سخت میکند. با آنها نمیتوانید زیاد راه بروید یا سریع گام بردارید. نحوه قدم برداشتن با آنها باعث میشود که اندام تحتانی شما زودتر خسته شود. اینگونه شما سعی میکنید یا راه نروید یا از اتومبیل استفاده کنید و در نتیجه چاق میشوید.
افراد مورد آزمایش قرار گرفته متذکر شدند که پاهایشان در کفشهای ورزشی بسیار بیشتر از دمپاییهای لایانگشتی حالت ثبات دارد. نتایج اسکن هم نشان داده که پای افراد در کفشهای ورزشی 5/2 برابر دمپاییهای لایانگشتی ثبات دارد. درکل این حالت باعث میشود افرادی که یک سال این دمپاییها را میپوشند بین سه تا چهار کیلوگرم چاق شوند. برای آنکه وضعیت پایتان در این دمپاییها بهتر باشد، سعی کنید از عضلات روی پایتان استفاده کنید. دکتر بومن میگوید: «در حالت ایستاده باید پایتان به اندازه عرض شانه باز باشد، سپس یک پا را عقب بگذارید و پای خود را بلند کنید تا روی انگشتان قرار بگیرد، سعی کنید زانوهایتان را صاف نگه دارید و کل بدن شما صاف باشد. نگذارید پاهایتان به سمت خارج بچرخد. اینگونه عضلات روی پایتان را به فعالیت میاندازید و باعث تقویت آنها میشوید.»
2- کفشهای پاشنه بلند با پای شما چه میکنند؟
باید بدانید که استفاده از کفشهای پاشنهبلند نامناسب برای مدت طولانی میتواند به سلامت کلی بدن شما آسیب برساند. مطالعهای که در سال 2011 در دانمارک انجام شد، نشان داد که چند سال استفاده از کفشهای پاشنه بلند خطر بیماری استئوآرتریت (جوش خوردن استخوانها و مفاصل به هم و از کار افتادن آنها) را تا شش برابر افزایش میدهد اما این تنها مشکل نیست: تصویر اسکن شده پای خانمهایی که کفش پاشنهبلند پوشیدهاند نشان داده که در این وضعیت برای جبران حالت سر پایین انگشتان و فشار وارد بر آنها، عضلههای چهار سر و عضله پشت لگن به شدت فعالیت میکنند تا فشار را از روی نوک انگشتان و زانوی خم شده بردارند. همه اینها موجب میشود که احتمال آسیبدیدگی در این گروه افزایش یابد. افزایش فشار به زانوها هم مفصل زانو را آزار داده و احتمال آرتروز در این مفصل را به شدت افزایش میدهد. دکتر هاروارد داربرگ، متخصص ارتوپدی در بدفورد میگوید: افزایش فشار روی پاشنه پا و حالت بیثباتی میتواند باعث پیچخوردگی مچ پا شود که بسیار دردناک و آزاردهنده است. در ضمن کفشهای پاشنه بلند باعث میشود که عضلات مچ پا در حالت کوتاهتر باشند و اگر استفاده از این کفشها ادامه یابد این کوتاهشدگی عضلات بهطور مشخص زیاد میشود. مطالعهای که در نشریه «اکسپریستال بیولوژی» به چاپ رسیده نشان داده که زنانی که چندسال اینگونه کفشها را پوشیدهاند بهطور متوسط 13درصد از طول عضلههای مچ پای آنها کاسته شده است. نتیجه اینکه این افراد اگر هر کفشی غیر از کفشهای پاشنهبلند بپوشند اذیت میشوند.»
در بررسیها مشخص شد که خانمهایی که کفش پاشنهبلند میپوشند آرامتر از خانمهایی که از کفش ورزشی استفاده میکنند حرکت میکنند. در نهایت براساس بررسیها مشخص شد اگر خانمی که همیشه کفش ورزشی میپوشد برای یک سال کفش پاشنه بلند بپوشد در عرض یک سال تا سه کیلوگرم چاق میشود.
3-کفشهای تخت با پای شما چه میکنند؟
خیلی از خانمها فکر میکنند کفشهای تخت بهخصوص کفشهای موسوم به کفشهای عروسکی یا باله از سالمترین کفشها محسوب میشوند. اما واقعیت این است که اینگونه کفشها میتوانند به اندازه کفشهای پاشنه بلند آسیبرسان باشند. دکتر مگانلیلون، متخصص ارتوپدی در مرکز جراحی استخوان و مفاصل شیکاگو میگوید: «خیلی از کفشهای تخت فاقد ساختار حمایتی مناسب هستند. در واقع آنها از لیگامانها و تاندونهای پا حمایت نمیکنند و باعث دردناک شدن پاشنه یا کف پا در زمان راه رفتن میشوند. اگر کف پای شما بیش از حد صاف باشد میزان اذیت شدن شما بیشتر خواهد بود. استفاده طولانیمدت از این کفشها باعث کشیده شدن عضلههای روی پا میشود، درنهایت استفاده از این کفشها بیماری آزاردهندهای به نام «پلانتارفاسیلیتس» را رقم میزند که درمان آن سخت است. افرادی که کف پای صاف دارند، اصلا نباید از اینگونه کفشها استفاده کنند.
زنانی که به طور معمول این کفشها را به پا میکردند نسبت به زنان کتانیپوش 25درصد بیشتر فشار روی پاشنه پای خود تحمل کردند. در کل زنانی که این کفشها را میپوشند پیادهروی زیادی ندارند و در انتهای یک سال بین یک تا دو کیلوگرم اضافه وزن پیدا میکنند.
4-کفشهای مدعی لاغری با پای شما چه میکنند؟
کفشهای موسوم به «کفشهای لاغری» یا (toningshoe) مدعی هستند که میتوانند باعث افزایش حرکت عضلات و در نتیجه افزایش مصرف کالری در بدن حتی بدون انجام فعالیت فیزیکی شوند و درنهایت فرد را لاغر میکنند. ادعای سازندگان این کفشها از برندهای مختلف این است که با استفاده از آنها، طی یکسال میتوانید بین چهار تا 18 کیلوگرم لاغر شوید؛ هرچند متخصصان میگویند این کفشها حداکثر میتوانند بین یک تا چهار کیلوگرم در سال از وزن افراد بکاهند اما آیا این کفشها مضرات و خطراتی هم دارند؟
دکتر رابرستون لی، فوقتخصص بیماریهای پا در کلیولند میگوید: «کف سخت اینگونه کفشها باعث میشود که انحنای کف پا در حالت طبیعی نباشد و آرامآرام انحنای طبیعی و قوس کف پا حالت تخت پیدا کند که این باعث درد و آزار پا میشود. در ضمن این حالت میتواند باعث تغییر حالت پاها شود زیرا در زمان راه رفتن اینگونه پاها به سمت داخل میچرخند و آرامآرام منحرف و کج میشوند.» جالب است بدانید که در آزمایش انجام شده میزان فعالیت عضلات لگن و ران در افرادی که اینگونه کفشها را میپوشیدند کمتر از افرادی بود که کفشهای ورزشی عادی به پا میکردند. در واقع این آزمایش مشخص کرد که میزان کالریسوزی در افرادی که اینگونه کفشها را به پا میکنند خیلی بیشتر از کسانی نیست که کفشهای ورزشی معمولی میپوشند.
کفشهای شما خیلی مهم هستند. قطعا میدانید که این کفشها به طور مستقیم به سلامتتان ربط دارد. قطعا اوقاتی بوده که احساس کردهاید کفشهایتان پایتان را یا اصلا کل وجودتان را آزار میدهد اما احتمالا نمیدانید که کفشها میتوانند روی وزن هم تاثیر بگذارند.
اخیرا گروهی از متخصصان ارتوپدی به همراه یک دستگاه آنالیزور پیشرفته اسکن کف پا در یک مطالعه گسترده شرکت کردند. در این مطالعه حسگرهایی به پای خانمهای شرکتکننده وصل شد و عملکرد عضلات و مفاصل آنها مورد بررسی قرار گرفت تا مشخص شود در زمان حرکت آنها، چه استرسها و فشارهایی به مناطق مختلف پای آنها وارد میشود و تلاش شد تا مشخص شود که آیا کفشها روی وزن افراد تاثیر میگذارند یا نه؟
در این جا به بررسی چهار نوع کفش معمول خانمها و مشکلات و مضرات هر کدام از آنها اشاره میشود:
1-دمپاییهای لایانگشتی با پای شما چه میکند؟
این دمپاییها رویهای ندارند، یعنی فقط یک بخش لاستیکی نازک هستند که بخشی از آنها بین انگشت شست و سایر انگشتان پای شما قرار میگیرند تا پایتان ثابت شود. این نوار لاستیکی باعث میشود که شما نتوانید پایتان را بهصورت طبیعی بچرخانید یا خم و راست کنید. برای همین است که گام برداشتن بهخصوص گام برداشتن سریع با آنها سخت است. در زمان راه رفتن با این دمپاییها شما تمام انگشتان خودتان را روی زمین میگذارید. مطالعات نشان داده افرادی که این دمپاییها را میپوشند فشار بیشتری را در ناحیه کمر، لگن و زانوها تحمل میکنند و از طرف دیگر عضلات پشت ساق و رانشان کمتر به کار گرفته میشود. دکتر کتیبومن، فوق تخصص بیومدیکال میگوید: «افرادی که از این دمپاییها استفاده میکنند برای گرفتن فشار وارده به پایشان از لگن و زانوها استفاده میکنند اما در عین حال عضلات پشتپا و عضله پشتی ران آنها در گذر زمان ضعیفتر میشود.»
پوشیدن دمپاییهای لایانگشتی راه رفتن را سخت میکند. با آنها نمیتوانید زیاد راه بروید یا سریع گام بردارید. نحوه قدم برداشتن با آنها باعث میشود که اندام تحتانی شما زودتر خسته شود. اینگونه شما سعی میکنید یا راه نروید یا از اتومبیل استفاده کنید و در نتیجه چاق میشوید.
افراد مورد آزمایش قرار گرفته متذکر شدند که پاهایشان در کفشهای ورزشی بسیار بیشتر از دمپاییهای لایانگشتی حالت ثبات دارد. نتایج اسکن هم نشان داده که پای افراد در کفشهای ورزشی 5/2 برابر دمپاییهای لایانگشتی ثبات دارد. درکل این حالت باعث میشود افرادی که یک سال این دمپاییها را میپوشند بین سه تا چهار کیلوگرم چاق شوند. برای آنکه وضعیت پایتان در این دمپاییها بهتر باشد، سعی کنید از عضلات روی پایتان استفاده کنید. دکتر بومن میگوید: «در حالت ایستاده باید پایتان به اندازه عرض شانه باز باشد، سپس یک پا را عقب بگذارید و پای خود را بلند کنید تا روی انگشتان قرار بگیرد، سعی کنید زانوهایتان را صاف نگه دارید و کل بدن شما صاف باشد. نگذارید پاهایتان به سمت خارج بچرخد. اینگونه عضلات روی پایتان را به فعالیت میاندازید و باعث تقویت آنها میشوید.»
2- کفشهای پاشنه بلند با پای شما چه میکنند؟
باید بدانید که استفاده از کفشهای پاشنهبلند نامناسب برای مدت طولانی میتواند به سلامت کلی بدن شما آسیب برساند. مطالعهای که در سال 2011 در دانمارک انجام شد، نشان داد که چند سال استفاده از کفشهای پاشنه بلند خطر بیماری استئوآرتریت (جوش خوردن استخوانها و مفاصل به هم و از کار افتادن آنها) را تا شش برابر افزایش میدهد اما این تنها مشکل نیست: تصویر اسکن شده پای خانمهایی که کفش پاشنهبلند پوشیدهاند نشان داده که در این وضعیت برای جبران حالت سر پایین انگشتان و فشار وارد بر آنها، عضلههای چهار سر و عضله پشت لگن به شدت فعالیت میکنند تا فشار را از روی نوک انگشتان و زانوی خم شده بردارند. همه اینها موجب میشود که احتمال آسیبدیدگی در این گروه افزایش یابد. افزایش فشار به زانوها هم مفصل زانو را آزار داده و احتمال آرتروز در این مفصل را به شدت افزایش میدهد. دکتر هاروارد داربرگ، متخصص ارتوپدی در بدفورد میگوید: افزایش فشار روی پاشنه پا و حالت بیثباتی میتواند باعث پیچخوردگی مچ پا شود که بسیار دردناک و آزاردهنده است. در ضمن کفشهای پاشنه بلند باعث میشود که عضلات مچ پا در حالت کوتاهتر باشند و اگر استفاده از این کفشها ادامه یابد این کوتاهشدگی عضلات بهطور مشخص زیاد میشود. مطالعهای که در نشریه «اکسپریستال بیولوژی» به چاپ رسیده نشان داده که زنانی که چندسال اینگونه کفشها را پوشیدهاند بهطور متوسط 13درصد از طول عضلههای مچ پای آنها کاسته شده است. نتیجه اینکه این افراد اگر هر کفشی غیر از کفشهای پاشنهبلند بپوشند اذیت میشوند.»
در بررسیها مشخص شد که خانمهایی که کفش پاشنهبلند میپوشند آرامتر از خانمهایی که از کفش ورزشی استفاده میکنند حرکت میکنند. در نهایت براساس بررسیها مشخص شد اگر خانمی که همیشه کفش ورزشی میپوشد برای یک سال کفش پاشنه بلند بپوشد در عرض یک سال تا سه کیلوگرم چاق میشود.
3-کفشهای تخت با پای شما چه میکنند؟
خیلی از خانمها فکر میکنند کفشهای تخت بهخصوص کفشهای موسوم به کفشهای عروسکی یا باله از سالمترین کفشها محسوب میشوند. اما واقعیت این است که اینگونه کفشها میتوانند به اندازه کفشهای پاشنه بلند آسیبرسان باشند. دکتر مگانلیلون، متخصص ارتوپدی در مرکز جراحی استخوان و مفاصل شیکاگو میگوید: «خیلی از کفشهای تخت فاقد ساختار حمایتی مناسب هستند. در واقع آنها از لیگامانها و تاندونهای پا حمایت نمیکنند و باعث دردناک شدن پاشنه یا کف پا در زمان راه رفتن میشوند. اگر کف پای شما بیش از حد صاف باشد میزان اذیت شدن شما بیشتر خواهد بود. استفاده طولانیمدت از این کفشها باعث کشیده شدن عضلههای روی پا میشود، درنهایت استفاده از این کفشها بیماری آزاردهندهای به نام «پلانتارفاسیلیتس» را رقم میزند که درمان آن سخت است. افرادی که کف پای صاف دارند، اصلا نباید از اینگونه کفشها استفاده کنند.
زنانی که به طور معمول این کفشها را به پا میکردند نسبت به زنان کتانیپوش 25درصد بیشتر فشار روی پاشنه پای خود تحمل کردند. در کل زنانی که این کفشها را میپوشند پیادهروی زیادی ندارند و در انتهای یک سال بین یک تا دو کیلوگرم اضافه وزن پیدا میکنند.
4-کفشهای مدعی لاغری با پای شما چه میکنند؟
کفشهای موسوم به «کفشهای لاغری» یا (toningshoe) مدعی هستند که میتوانند باعث افزایش حرکت عضلات و در نتیجه افزایش مصرف کالری در بدن حتی بدون انجام فعالیت فیزیکی شوند و درنهایت فرد را لاغر میکنند. ادعای سازندگان این کفشها از برندهای مختلف این است که با استفاده از آنها، طی یکسال میتوانید بین چهار تا 18 کیلوگرم لاغر شوید؛ هرچند متخصصان میگویند این کفشها حداکثر میتوانند بین یک تا چهار کیلوگرم در سال از وزن افراد بکاهند اما آیا این کفشها مضرات و خطراتی هم دارند؟
دکتر رابرستون لی، فوقتخصص بیماریهای پا در کلیولند میگوید: «کف سخت اینگونه کفشها باعث میشود که انحنای کف پا در حالت طبیعی نباشد و آرامآرام انحنای طبیعی و قوس کف پا حالت تخت پیدا کند که این باعث درد و آزار پا میشود. در ضمن این حالت میتواند باعث تغییر حالت پاها شود زیرا در زمان راه رفتن اینگونه پاها به سمت داخل میچرخند و آرامآرام منحرف و کج میشوند.» جالب است بدانید که در آزمایش انجام شده میزان فعالیت عضلات لگن و ران در افرادی که اینگونه کفشها را میپوشیدند کمتر از افرادی بود که کفشهای ورزشی عادی به پا میکردند. در واقع این آزمایش مشخص کرد که میزان کالریسوزی در افرادی که اینگونه کفشها را به پا میکنند خیلی بیشتر از کسانی نیست که کفشهای ورزشی معمولی میپوشند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.