گزارشي از سخنراني راكعي، محتشميپور و منصوري
زنان به سوي شورا
مرجان توحيدي: خواسته يا ناخواسته، دستاورد دولت اصلاحات در فعالکردن فصل هفتم قانون اساسي، يعني دايرکردن شوراها، مورد توجه در نشست «ضرورت حضور زنان در شوراها» آذر منصوري، فاطمه راکعي و فخرالسادات محتشميپور قرار گرفت؛ خاصه آنکه برخي از سخنرانان اين نشست مثل فخرالسادات محتشميپور و آذر منصوري، هرکدام به نوعي تجربه تلاش براي فعالسازي زنان در شوراها را در دولت اصلاحات برعهده داشتند؛ چراکه آن هنگام که در مرکز امور مشارکت زنان در دولت اصلاحات به ايفاي نقش پرداخته و زنان را براي اولينبار ترغيب کردند تا شانس خود را براي ورود به عرصههاي مديريتي امتحان کنند يا آنکه خود به عنوان عضو اولين دوره شوراي شهر، انتخاب شده بودند. به همين دليل هم در ميان صحبتهاي خود هريک به خاطرات آن مقطع زماني گريزي زدند.
اما آنچه مورد توجه اين سه زن قرار گرفت، تأكيد بر شرح وظايف شوراها بود. آنچه در قانون ذکر شده و آنچه از سوي اعضاي شوراهاي شهر رعايت نميشود و تنها به نظارت نيمبندي بر شهرداريها معطوف شده است. نظارتي که به دليل همان ناديدهانگاشتن شرح وظايف، بهدرستي انجام نميشود. دراينميان البته اشاره به فاجعه پلاسکو، به عنوان نماد شعف مديريت شهري، انتقاداتي را هم متوجه شهرداري تهران کرد.
تأكيد بر سلامت، پاکدستي، تعهد، تخصص و دغدغهمندي زنان به عنوان نيروهاي بالقوهاي که ميتوانند با حضور در شوراها، اين نهاد عمومي را از حالت رکود و البته سوءاستفادههايي که در سالهاي اخير رايج شده، خارج کنند هم از ديگر محورهاي نشستي بود که «جمعيت زنان مسلمان نوانديش» آن را برگزار کرده بود.
منصوري: نابرابري جنسيتي بايد ترميم شود
آذر منصوري قائممقام دبيرکل اين تشکل در سخنان خود با اشاره به اينکه شوراها مولود دولت اصلاحات بودند که به عنوان خردترين نهاد دموکراتيک بعد از دو دهه تأخير فعال شدند، گفت: «زنان در عرصه شوراي شهر ميتوانند نقش قابل توجهي در سالمسازي فضاي شهر و حفظ بيتالمال داشته باشند».
او شوراها را به عنوان يکي از اجزاي تحقق «حکمراني خوب» برشمرد و با بيان اينکه بخش عمده تحقق توسعه پايدار از مسير توسعه شهري و روستايي ميگذرد، تأكيد کرد: بايد توجه داشت همه وظايف شوراي شهر مربوط به شهرداريها نيست. قانون جمعوجور شوراهاي شهر، به آنها مأموريت ميدهد طرحهايي براي بهبود اوضاع شهري به دولت و سمنها و تشکلهاي مردمنهاد ارائه بدهند؛ وظيفهاي که بهدرستي اجرا نميشود.
او با برشمردن بندهايي از ماده 71 قانون شوراها، بررسي شناخت و کمبودها و نارساييهاي فرهنگي و رفاهي در شهرها را از جمله وظايف شوراها دانست و گفت از ديگر وظايف شوراها اقدام به تشکيل انجمنها و تعاونيها و تحقيقات و پژوهشهاي ميداني است که اگر بهدرستي انجام ميشد، خيلي از تخلفات شهري به وسيله همين بازوهايي که از سوي شورا تشکيل ميشد، شکل نميگرفت.
او که خود نماينده اولين شوراي شهر ورامين در دولت اصلاحات بوده است، در همين زمينه به خاطرهاي اشاره کرد و گفت ما با استفاده از همين بند قانوني، با استفاده از بودجه شهري، بندي را تصويب کرده و باعث شديم تا خانه تشکلهاي غيردولتي شکل بگيرد. او ادامه داد: اما شوراها اينقدر درگير شهرداريها شدهاند که از ديگر ظرفيتهاي خود غفلت کرده و مأموريت خود را فراموش کردهاند. او تأكيد کرد به همين دليل شاهد هستيم همين نظارت نيمبند بر شهرداري را هم از دست دادهاند و بحثهايي مانند سؤال از شهرداري يا استيضاح شهردار مدنظر قرار نميگيرد.
به گفته منصوري، از ميان 144 کشور، رتبه مشارکت سياسي زنان در ايران 137 است. اين شکاف جنسيتي بايد جبران شود؛ با حضور زنان و از طريق قائلشدن تبعيض مثبت. به گفته منصوري تلاشها در اين زمينه باعث شده سهم 30درصدي زنان در فهرستهاي انتخاباتي شوراها نهادينه شود.
او تأكيد کرد در اين تبعيض مثبت بايد سياستهاي کلان هم مورد توجه قرار بگيرد تا اين شکاف جنسيتي پر شود. او در همين باره به ظرفيت 48درصدي زنان و دختران دانشجو اشاره کرد که بسياري از آنان در آينده نزديک بالفعل خواهند شد.
محتشميپور: مدير جرئتمدار ميخواهيم
فخرالسادات محتشميپور هم در سخنان خود بيشتر به مرور آنچه در زمان دولت اصلاحات براي فعالکردن شوراها صورت گرفته بود، پرداخت و گفت: در اولين سالگرد شوراها در دولت اصلاحات، همايشي را از افراد واردشده به شوراها در ورزشگاه شيرودي برگزار کرديم و باورمان نميشد اين تعداد از زن و مرد راهي عرصه مديريتي کشور شده باشند که حتي براي برخي اين نگراني ايجاد شده بود که با اين حجم تازه از مديران چه بايد کرد. محتشميپور با بيان اينکه تا قبل از آن، امکان حضور زنان عمدتا در مجلس فراهم بود، گفت: اين در حالي بود که عموما مجالس چهره مردانه داشت و با اينکه امکان حضور زنان بيشتر فراهم بود، اما به دليل اينکه زنان از توانايي خود آگاهي نداشتند يا محيط را بهخوبي نميشناختند، عملا حضور چشمگيري نداشتند. او ادامه داد: اما همزمان که بحث شوراها مطرح شد، من به همراه خانم بروجردي که در دفتر امور مشارکت زنان رياستجمهوري حضور داشت، بحث افزايش مشارکت زنان را به عنوان تکليفي که از سوي خاتمي مطرح شده بود، پيگيري کرديم و اين موضوع با تلاشهايي که صورت گرفت، محقق شد.
او سپس با بيان اينکه اگرچه ما تأكيد داريم زنان بايد حضور داشته باشند، اما بايد روشن شود به کجا ميخواهيم برويم و چه ميخواهيم. اگرچه شورا صرفا سياسي نيست، اما بايد اعضاي متخصصان سياستورز وارد آن شوند، نه اينکه سياسيکاري بشود؛ بايد جرئت اقدام داشته باشند، نه اينکه مثل شهردار تهران در فيلمي که منتشر شد در ماجراي پلاسکو بگويند ما جرئت برخورد با متخلفان در ساختمان را به خاطر شرايط اقتصادي و چه و چه نداشتيم.
در اينجا هم زنان اگر وارد شوند بهتر عمل ميکنند، به این دلیل که مثل مردها هنوز وارد زدوبندهاي سياسي نشدهاند.
راکعي: بدون تخصص فاجعه رخ ميدهد
فاطمه راکعي، دبيرکل اين تشکل هم در سخنان خود به فاجعه پلاسکو اشاره کرد و گفت پلاسکو نمادي از اين مسئله بود که اگر هرکسي کار خود را با تعهد و تخصص انجام ندهد و در جايگاهي باشد که نبايد باشد، چه فجايعي در انتظار کشور خواهد بود.
او ادامه داد: ما براي حضور 30درصدي زنان در فهرستها لابي کردهايم، اما مشغول چانهزني براي حضور 50درصدي هم هستيم. راکعي اضافه کرد: برخي به ما خرده ميگيرند که اگر اين 50 درصد محقق شود، اصلا اين تعداد زن متخصص داريد؟!
بايد بگويم بله. ما کمبودي به لحاظ تخصص نداريم، همچنين زناني که تجربه سياسي هم داشته باشند، کم نداريم. ما براي شورا علاوه بر آنکه به زنان آگاه به امور سياسي نيازمنديم، به زنان متخصص هم نيازمنديم. زنان بهويژه ميتوانند در عرصههاي اجتماعي و فرهنگي در شورا فعال شوند که در اين صورت، خيلي از مسائل مانند موضوعات اخلاقي، بياعتنايي به حيفوميل بيتالمال و سوءاستفادههاي مالي از بين خواهد رفت. راکعي تأكيد کرد ما براي رفع کاستيهاي شهر، از جمله ترافيک، محيط زيست، هواي آلوده و ... به مديريت عملگرايانه نياز داريم.
مرجان توحيدي: خواسته يا ناخواسته، دستاورد دولت اصلاحات در فعالکردن فصل هفتم قانون اساسي، يعني دايرکردن شوراها، مورد توجه در نشست «ضرورت حضور زنان در شوراها» آذر منصوري، فاطمه راکعي و فخرالسادات محتشميپور قرار گرفت؛ خاصه آنکه برخي از سخنرانان اين نشست مثل فخرالسادات محتشميپور و آذر منصوري، هرکدام به نوعي تجربه تلاش براي فعالسازي زنان در شوراها را در دولت اصلاحات برعهده داشتند؛ چراکه آن هنگام که در مرکز امور مشارکت زنان در دولت اصلاحات به ايفاي نقش پرداخته و زنان را براي اولينبار ترغيب کردند تا شانس خود را براي ورود به عرصههاي مديريتي امتحان کنند يا آنکه خود به عنوان عضو اولين دوره شوراي شهر، انتخاب شده بودند. به همين دليل هم در ميان صحبتهاي خود هريک به خاطرات آن مقطع زماني گريزي زدند.
اما آنچه مورد توجه اين سه زن قرار گرفت، تأكيد بر شرح وظايف شوراها بود. آنچه در قانون ذکر شده و آنچه از سوي اعضاي شوراهاي شهر رعايت نميشود و تنها به نظارت نيمبندي بر شهرداريها معطوف شده است. نظارتي که به دليل همان ناديدهانگاشتن شرح وظايف، بهدرستي انجام نميشود. دراينميان البته اشاره به فاجعه پلاسکو، به عنوان نماد شعف مديريت شهري، انتقاداتي را هم متوجه شهرداري تهران کرد.
تأكيد بر سلامت، پاکدستي، تعهد، تخصص و دغدغهمندي زنان به عنوان نيروهاي بالقوهاي که ميتوانند با حضور در شوراها، اين نهاد عمومي را از حالت رکود و البته سوءاستفادههايي که در سالهاي اخير رايج شده، خارج کنند هم از ديگر محورهاي نشستي بود که «جمعيت زنان مسلمان نوانديش» آن را برگزار کرده بود.
منصوري: نابرابري جنسيتي بايد ترميم شود
آذر منصوري قائممقام دبيرکل اين تشکل در سخنان خود با اشاره به اينکه شوراها مولود دولت اصلاحات بودند که به عنوان خردترين نهاد دموکراتيک بعد از دو دهه تأخير فعال شدند، گفت: «زنان در عرصه شوراي شهر ميتوانند نقش قابل توجهي در سالمسازي فضاي شهر و حفظ بيتالمال داشته باشند».
او شوراها را به عنوان يکي از اجزاي تحقق «حکمراني خوب» برشمرد و با بيان اينکه بخش عمده تحقق توسعه پايدار از مسير توسعه شهري و روستايي ميگذرد، تأكيد کرد: بايد توجه داشت همه وظايف شوراي شهر مربوط به شهرداريها نيست. قانون جمعوجور شوراهاي شهر، به آنها مأموريت ميدهد طرحهايي براي بهبود اوضاع شهري به دولت و سمنها و تشکلهاي مردمنهاد ارائه بدهند؛ وظيفهاي که بهدرستي اجرا نميشود.
او با برشمردن بندهايي از ماده 71 قانون شوراها، بررسي شناخت و کمبودها و نارساييهاي فرهنگي و رفاهي در شهرها را از جمله وظايف شوراها دانست و گفت از ديگر وظايف شوراها اقدام به تشکيل انجمنها و تعاونيها و تحقيقات و پژوهشهاي ميداني است که اگر بهدرستي انجام ميشد، خيلي از تخلفات شهري به وسيله همين بازوهايي که از سوي شورا تشکيل ميشد، شکل نميگرفت.
او که خود نماينده اولين شوراي شهر ورامين در دولت اصلاحات بوده است، در همين زمينه به خاطرهاي اشاره کرد و گفت ما با استفاده از همين بند قانوني، با استفاده از بودجه شهري، بندي را تصويب کرده و باعث شديم تا خانه تشکلهاي غيردولتي شکل بگيرد. او ادامه داد: اما شوراها اينقدر درگير شهرداريها شدهاند که از ديگر ظرفيتهاي خود غفلت کرده و مأموريت خود را فراموش کردهاند. او تأكيد کرد به همين دليل شاهد هستيم همين نظارت نيمبند بر شهرداري را هم از دست دادهاند و بحثهايي مانند سؤال از شهرداري يا استيضاح شهردار مدنظر قرار نميگيرد.
به گفته منصوري، از ميان 144 کشور، رتبه مشارکت سياسي زنان در ايران 137 است. اين شکاف جنسيتي بايد جبران شود؛ با حضور زنان و از طريق قائلشدن تبعيض مثبت. به گفته منصوري تلاشها در اين زمينه باعث شده سهم 30درصدي زنان در فهرستهاي انتخاباتي شوراها نهادينه شود.
او تأكيد کرد در اين تبعيض مثبت بايد سياستهاي کلان هم مورد توجه قرار بگيرد تا اين شکاف جنسيتي پر شود. او در همين باره به ظرفيت 48درصدي زنان و دختران دانشجو اشاره کرد که بسياري از آنان در آينده نزديک بالفعل خواهند شد.
محتشميپور: مدير جرئتمدار ميخواهيم
فخرالسادات محتشميپور هم در سخنان خود بيشتر به مرور آنچه در زمان دولت اصلاحات براي فعالکردن شوراها صورت گرفته بود، پرداخت و گفت: در اولين سالگرد شوراها در دولت اصلاحات، همايشي را از افراد واردشده به شوراها در ورزشگاه شيرودي برگزار کرديم و باورمان نميشد اين تعداد از زن و مرد راهي عرصه مديريتي کشور شده باشند که حتي براي برخي اين نگراني ايجاد شده بود که با اين حجم تازه از مديران چه بايد کرد. محتشميپور با بيان اينکه تا قبل از آن، امکان حضور زنان عمدتا در مجلس فراهم بود، گفت: اين در حالي بود که عموما مجالس چهره مردانه داشت و با اينکه امکان حضور زنان بيشتر فراهم بود، اما به دليل اينکه زنان از توانايي خود آگاهي نداشتند يا محيط را بهخوبي نميشناختند، عملا حضور چشمگيري نداشتند. او ادامه داد: اما همزمان که بحث شوراها مطرح شد، من به همراه خانم بروجردي که در دفتر امور مشارکت زنان رياستجمهوري حضور داشت، بحث افزايش مشارکت زنان را به عنوان تکليفي که از سوي خاتمي مطرح شده بود، پيگيري کرديم و اين موضوع با تلاشهايي که صورت گرفت، محقق شد.
او سپس با بيان اينکه اگرچه ما تأكيد داريم زنان بايد حضور داشته باشند، اما بايد روشن شود به کجا ميخواهيم برويم و چه ميخواهيم. اگرچه شورا صرفا سياسي نيست، اما بايد اعضاي متخصصان سياستورز وارد آن شوند، نه اينکه سياسيکاري بشود؛ بايد جرئت اقدام داشته باشند، نه اينکه مثل شهردار تهران در فيلمي که منتشر شد در ماجراي پلاسکو بگويند ما جرئت برخورد با متخلفان در ساختمان را به خاطر شرايط اقتصادي و چه و چه نداشتيم.
در اينجا هم زنان اگر وارد شوند بهتر عمل ميکنند، به این دلیل که مثل مردها هنوز وارد زدوبندهاي سياسي نشدهاند.
راکعي: بدون تخصص فاجعه رخ ميدهد
فاطمه راکعي، دبيرکل اين تشکل هم در سخنان خود به فاجعه پلاسکو اشاره کرد و گفت پلاسکو نمادي از اين مسئله بود که اگر هرکسي کار خود را با تعهد و تخصص انجام ندهد و در جايگاهي باشد که نبايد باشد، چه فجايعي در انتظار کشور خواهد بود.
او ادامه داد: ما براي حضور 30درصدي زنان در فهرستها لابي کردهايم، اما مشغول چانهزني براي حضور 50درصدي هم هستيم. راکعي اضافه کرد: برخي به ما خرده ميگيرند که اگر اين 50 درصد محقق شود، اصلا اين تعداد زن متخصص داريد؟!
بايد بگويم بله. ما کمبودي به لحاظ تخصص نداريم، همچنين زناني که تجربه سياسي هم داشته باشند، کم نداريم. ما براي شورا علاوه بر آنکه به زنان آگاه به امور سياسي نيازمنديم، به زنان متخصص هم نيازمنديم. زنان بهويژه ميتوانند در عرصههاي اجتماعي و فرهنگي در شورا فعال شوند که در اين صورت، خيلي از مسائل مانند موضوعات اخلاقي، بياعتنايي به حيفوميل بيتالمال و سوءاستفادههاي مالي از بين خواهد رفت. راکعي تأكيد کرد ما براي رفع کاستيهاي شهر، از جمله ترافيک، محيط زيست، هواي آلوده و ... به مديريت عملگرايانه نياز داريم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.