|

آیا هنرهای تجسمی مساله ذهنی نامزدهاست؟

کاریکاتور نامزدها

1- قبول داریم پرسش از نامزدهای انتخاباتی درباره هنرهای تجسمی دور از ذهن به نظر می‌رسد؛ اما هنرهای تجسمی شاخصه‌ای دارد که باید مساله ذهنی همه نامزدها باشد؛ هر چند آخرین فهرستگانی است که از نامزدها پرسیده شود؛ آن هم در قالب کلی سیاست‌های فرهنگی که معمولا در آن، هنر گم است و وجه ارشادی‌اش می‌چربد. در میان هنرها هم البته می‌دانیم که بعید است نامزدی، نام هنرهای تجسمی را به زبان مبارک آورد و از موقعیت بین‌المللی این هنر بگوید که می‌تواند حتی پشتوانه سیستم پولی بانک‌های ما شود و اینکه «اثر هنری به‌مثابه طلاست.»
حتی امثال من که روزگارمان با هنرهای تجسمی می‌گذرد در این وانفسا انتظار نداریم از نامزد ریاست‌جمهوری بپرسند آیا تا به حال از یک نمایشگاه نقاشی یا مجسمه دیدن کرده است؟ آیا تابلوی نقاشی‌ای خریده؟ آیا هرگز تابلوی نقاشی روی دیوار خانه‌اش نصب کرده است؟ ... ما هم ملتفتیم در حالی که قیمت‌ها چون بولدوزری زندگی اولیه‌مان را شخم می‌زنند و اگر برایش راهکار اورژانسی ارایه نشود نه تو مانی و نه من و نه نقاشی، حرف زدن درباره هنر در چهارسال آینده، نوعی گفتمان انتزاعی است؛ و البته متوجهیم که در شرایط اضطراری تحریم‌ها، داروهای نایاب و... باید به فکر نان بود (هرچند که به گواه تجربه کشورهای پیشرفته، رونق‌افزایی به هنر، خودش می‌تواند نان‌آفرین و ارزآور باشد).
2- به‌نظر می‌رسد هنر و در آن میان هنرهای تجسمی و سرنوشت آن در چهار سال آتی، نمی‌توانند ردی در مناظره‌ها، سخنرانی‌ها و برنامه‌های نامزدها ایفا کنند؛ اما به گمانم شاخه‌ای از خانواده تجسمی، یعنی همان «کاریکاتور»، ساحت و کارکردی ورای هنر دارد که چه‌بسا نشانه حق آزادی بیان شهروندان محسوب شود. از این‌رو الزامی است نظر نامزدها درباره اشاعه آن پرسیده شود: آیا آقایان نامزدها، تحمل کاریکاتور شدن چهره و حرف‌هایشان را دارند؟ آیا فردایی که رییس‌جمهور شدند از کاریکاتور‌هایشان با آغوش باز استقبال می‌کنند تا این هنر تاثیرات شگفت‌انگیزش را در متن جامعه بروز دهد؟ مدت‌هاست کاریکاتور در ایران دست‌به‌عصاست البته این نظریه‌ای محافظه‌کارانه است. واقعیتش این است که کاریکاتور در ایران امروز، حالی رو به اغما و کما دارد و این بخش از هنرمندان تجسمی به حاشیه رانده شده؛ به گمانم با توجه به اهمیت کاریکاتور در آگاهی افکار عمومی و نقش راهبردی که می‌تواند در تصحیح رفتارهای هر دولتی ایفا کند، باید در سوالات رسانه‌ها از نامزدها بگنجد. جامعه‌ای که با رای خود فردی را رییس دولت می‌کند، حق دارد در چهار سال زمامداری او مراقب سختگیر و موشکافانه‌ای به نام کاریکاتور برایش قایل باشد. رونق کاریکاتور سهم و مطالبه بسیار کوچک خانواده بسیار بزرگ تجسمی از نامزدهاست؛ کاش رسانه‌های ما از جمله رسانه ملی که به نامزدها دسترسی بیشتری دارند متوجه این مهم باشند.
1- قبول داریم پرسش از نامزدهای انتخاباتی درباره هنرهای تجسمی دور از ذهن به نظر می‌رسد؛ اما هنرهای تجسمی شاخصه‌ای دارد که باید مساله ذهنی همه نامزدها باشد؛ هر چند آخرین فهرستگانی است که از نامزدها پرسیده شود؛ آن هم در قالب کلی سیاست‌های فرهنگی که معمولا در آن، هنر گم است و وجه ارشادی‌اش می‌چربد. در میان هنرها هم البته می‌دانیم که بعید است نامزدی، نام هنرهای تجسمی را به زبان مبارک آورد و از موقعیت بین‌المللی این هنر بگوید که می‌تواند حتی پشتوانه سیستم پولی بانک‌های ما شود و اینکه «اثر هنری به‌مثابه طلاست.»
حتی امثال من که روزگارمان با هنرهای تجسمی می‌گذرد در این وانفسا انتظار نداریم از نامزد ریاست‌جمهوری بپرسند آیا تا به حال از یک نمایشگاه نقاشی یا مجسمه دیدن کرده است؟ آیا تابلوی نقاشی‌ای خریده؟ آیا هرگز تابلوی نقاشی روی دیوار خانه‌اش نصب کرده است؟ ... ما هم ملتفتیم در حالی که قیمت‌ها چون بولدوزری زندگی اولیه‌مان را شخم می‌زنند و اگر برایش راهکار اورژانسی ارایه نشود نه تو مانی و نه من و نه نقاشی، حرف زدن درباره هنر در چهارسال آینده، نوعی گفتمان انتزاعی است؛ و البته متوجهیم که در شرایط اضطراری تحریم‌ها، داروهای نایاب و... باید به فکر نان بود (هرچند که به گواه تجربه کشورهای پیشرفته، رونق‌افزایی به هنر، خودش می‌تواند نان‌آفرین و ارزآور باشد).
2- به‌نظر می‌رسد هنر و در آن میان هنرهای تجسمی و سرنوشت آن در چهار سال آتی، نمی‌توانند ردی در مناظره‌ها، سخنرانی‌ها و برنامه‌های نامزدها ایفا کنند؛ اما به گمانم شاخه‌ای از خانواده تجسمی، یعنی همان «کاریکاتور»، ساحت و کارکردی ورای هنر دارد که چه‌بسا نشانه حق آزادی بیان شهروندان محسوب شود. از این‌رو الزامی است نظر نامزدها درباره اشاعه آن پرسیده شود: آیا آقایان نامزدها، تحمل کاریکاتور شدن چهره و حرف‌هایشان را دارند؟ آیا فردایی که رییس‌جمهور شدند از کاریکاتور‌هایشان با آغوش باز استقبال می‌کنند تا این هنر تاثیرات شگفت‌انگیزش را در متن جامعه بروز دهد؟ مدت‌هاست کاریکاتور در ایران دست‌به‌عصاست البته این نظریه‌ای محافظه‌کارانه است. واقعیتش این است که کاریکاتور در ایران امروز، حالی رو به اغما و کما دارد و این بخش از هنرمندان تجسمی به حاشیه رانده شده؛ به گمانم با توجه به اهمیت کاریکاتور در آگاهی افکار عمومی و نقش راهبردی که می‌تواند در تصحیح رفتارهای هر دولتی ایفا کند، باید در سوالات رسانه‌ها از نامزدها بگنجد. جامعه‌ای که با رای خود فردی را رییس دولت می‌کند، حق دارد در چهار سال زمامداری او مراقب سختگیر و موشکافانه‌ای به نام کاریکاتور برایش قایل باشد. رونق کاریکاتور سهم و مطالبه بسیار کوچک خانواده بسیار بزرگ تجسمی از نامزدهاست؛ کاش رسانه‌های ما از جمله رسانه ملی که به نامزدها دسترسی بیشتری دارند متوجه این مهم باشند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.