|

گزينه‌هاي ايران در برابر ترامپ

محمدرضا کرمي فرد: بالاخره بعد از کش‌وقوس‌هاي فراوان ترامپ تاجرپيشه بر مسند قدرت در رياست‌جمهوري آمريکا تکيه زد. وي در مبارزات انتخاباتي خود، سخنان جنجال‌برانگيزي در موضوعات مختلف از‌جمله ايران بر زبان آورده است. پاره‌کردن برجام و لزوم بازبيني آن، افزايش دامنه تحريم‌ها عليه ايران و... از نمونه‌هاي اظهارنظر ايشان است. البته بررسي روند اظهارات وي از ابتداي مبارزات انتخاباتي تا زمان تحليف و به‌دست‌گرفتن قدرت، نشانگر روندي سينوسي و بعضا متناقض است. اين نوشتار به دنبال آن است که به گزينه‌هاي ايران در برابر سياست خارجي ترامپ اشاره و در نهايت به چند توصيه بسنده کند.
‌يکي از سياست‌هاي دولت جديد آمريکا، همراه‌کردن کشورهاي عربي با سياست‌هاي ضد‌ايراني آمريکاست. قطع يا کاهش سطح رابطه ايران با بيشتر کشورهاي منطقه، اين امکان را به دولت ترامپ خواهد داد که راحت‌تر بتواند اين کشورها را عليه سياست‌هاي منطقه‌اي ايران متحد كند؛ کما‌اينکه اين سياست هم کم‌وبيش در دوران اوباما پيگيري مي‌شد؛ بنابراين براي مقابله با اين سياست خطرناک دولت آمريکا، ايران بايد در اولين فرصت و بدون فوت وقت، ترميم روابط خود را با کشورهاي عضو شوراي همکاري خليج‌فارس، به‌ويژه کشور عربستان، در دستور کار قرار دهد. پيش‌نياز اين اقدام، شناسايي و حل مسائلي است که موجب شکاف ديدگاه‌هاي منطقه‌اي ايران و اين کشورها شده است. يکي از اين مسائل مهم، تلقي نادرست اين کشورها از اين مسئله است كه ايران به دنبال حذف اين کشورها از معادله قدرت در منطقه بوده كه با کمال تأسف، در سايه تبليغات سنگين بدخواهان دو طرف، اين موضوع در حال تبديل‌شدن به يک باور عمومي در سطح کشورهاي منطقه است. عاقبت اين باور خطرناک و خسارت‌بار، تغيير نگاه‌ها از سمت دشمن اصلي مسلمانان، يعني رژيم صهيونيستي، به سوي کشورهاي مسلمان است. البته متأسفانه دميدن به اين آتش تفرقه و قطب‌بندي‌هاي عرب و عجم و سني و شيعه از سوي نادانان در مناسبت‌ها و حوادث خاص نيز در شبکه‌هاي مجازي به‌وضوح ديده مي‌شودكه بايد تدابير لازم براي جلوگيري از اين‌گونه تفکرات مسموم، از سوي دست‌اندرکاران امور انديشيده شود. دعوت عربستان از ايران براي حج سال آينده، کمک به کشور عربستان براي خروج آبرومندانه از بحران يمن، وارد‌کردن عربستان در گفت‌وگوهاي صلح سوريه و اطمينان‌بخشي به اين کشور مبني‌ بر اينکه جمهوري اسلامي هيچ‌گاه دنبال حذف اين کشور و ساير کشورهاي منطقه از معادله قدرت منطقه نيست، مي‌تواند آغازي مبارک براي ترميم رابطه جمهوري اسلامي با اين کشورها باشد. مضاف بر آن، سفر وزير خارجه کويت به ايران در هفته گذشته که حامل پيام کشورهاي عضو شوراي همکاري خليج‌فارس بود نيز مي‌تواند دست‌مايه آغاز اين گفت‌وگوها باشد. بالطبع هم‌افزايي ايران و کشورهاي مسلمان و عرب منطقه، مي‌تواند اثربخشي سياست خطرناک دولت ترامپ را عليه ايران خنثي كند.
‌بايد سياست برقراري رابطه با کشور مصر با پيشينه اسلامي و تمدني غني، در اسرع وقت پيگيري شود تا بتوان از ظرفيت‌هاي اين کشور نيز براي حل مشکلات و بحران‌هاي منطقه‌اي استفاده کرد. ضمن آنکه فراهم‌کردن مقدمات برقراري ارتباطات ميان نخبگان ايران و مصر، به‌ويژه گفت‌وگوي ميان مرکزيت الازهر با نخبگان دانشگاهي و حوزوي کشورمان، مي‌تواند در رفع سوءتفاهم‌هاي طرفين، به‌ويژه در بُعد مذهبي، نقشي بي‌بديل ايفا كند. در حوزه اقتصادي هم مصر مي‌تواند دروازه ورود کالاهاي ايران به آفريقا باشد که دراين مهم، مي‌توان اسباب تعامل بخش‌هاي مختلف اقتصادي دو کشور را فراهم کرد.
‌تهران بايد در اولين فرصت، زمينه گفت‌وگوهاي دوجانبه دولت بحرين و اپوزيسيون اين کشور را با هدف‌ گذار و حل بحران اين کشور، در دستور کار خود قرار دهد. اطمينان‌بخشي به دولت بحرين مبني‌ بر اينکه جمهوري اسلامي هيچ‌گاه قصد مداخله در امور داخلي اين کشور و ساير کشورها را نداشته و ندارد، مي‌تواند زمينه‌ساز آغاز اين گفت‌وگوها باشد.
‌دولتمردان ايران به همان ميزان که بايد با قدرت و قاطعيت هرچه تمام، به تقويت زيرساخت‌هاي دفاعي و امنيتي کشورمان در بيشتر حوزه‌ها اقدام كنند، نبايد اجازه بدهند لفاظي‌هاي بيهوده‌اي که اتفاقا باعث بارشدن هزينه‌هاي بي‌مورد بر جهت‌گيري سياست خارجي کشورمان مي‌شوند، از اقدام مشروع و قانوني براي تقويت توان دفاعي، بهانه‌اي دست ايران‌هراسان بدهد و برنامه‌هاي آنان را ناکام بگذارند.
‌در بُعد داخلي هم حوادثي مانند فوت آيت‌الله هاشمي و حادثه پلاسکو، زمينه را براي هم‌گرايي ديدگاه‌ها و سلايق مختلف سياسي فراهم کرد. زمامداران کشورمان بايد اين هم‌آوايي مبارک را دست‌مايه‌اي براي مقابله با اقدامات نژادپرستانه و سياست‌هاي مخرب دولت آمريکا که افزايش شکاف‌هاي داخلي از اهداف اصلي آن است، قرار دهند. انتخابات آينده در ايران، مي‌تواند به آوردگاه اتحاد و همدلي ايرانيان در عين اختلاف سليقه بدل شود و با برگزاري انتخاباتي شکوهمند و مثال‌زدني، زمينه آشتي ملي را فراهم آورند.
‌در دستور کار قراردادن ديپلماسي عمومي و مخاطب قراردادن مردم کشورهاي مختلف، به‌ويژه در سطح منطقه مي‌تواند در بي‌اثرکردن سياست‌هاي مخرب ايران‌هراسي مؤثر باشد.

محمدرضا کرمي فرد: بالاخره بعد از کش‌وقوس‌هاي فراوان ترامپ تاجرپيشه بر مسند قدرت در رياست‌جمهوري آمريکا تکيه زد. وي در مبارزات انتخاباتي خود، سخنان جنجال‌برانگيزي در موضوعات مختلف از‌جمله ايران بر زبان آورده است. پاره‌کردن برجام و لزوم بازبيني آن، افزايش دامنه تحريم‌ها عليه ايران و... از نمونه‌هاي اظهارنظر ايشان است. البته بررسي روند اظهارات وي از ابتداي مبارزات انتخاباتي تا زمان تحليف و به‌دست‌گرفتن قدرت، نشانگر روندي سينوسي و بعضا متناقض است. اين نوشتار به دنبال آن است که به گزينه‌هاي ايران در برابر سياست خارجي ترامپ اشاره و در نهايت به چند توصيه بسنده کند.
‌يکي از سياست‌هاي دولت جديد آمريکا، همراه‌کردن کشورهاي عربي با سياست‌هاي ضد‌ايراني آمريکاست. قطع يا کاهش سطح رابطه ايران با بيشتر کشورهاي منطقه، اين امکان را به دولت ترامپ خواهد داد که راحت‌تر بتواند اين کشورها را عليه سياست‌هاي منطقه‌اي ايران متحد كند؛ کما‌اينکه اين سياست هم کم‌وبيش در دوران اوباما پيگيري مي‌شد؛ بنابراين براي مقابله با اين سياست خطرناک دولت آمريکا، ايران بايد در اولين فرصت و بدون فوت وقت، ترميم روابط خود را با کشورهاي عضو شوراي همکاري خليج‌فارس، به‌ويژه کشور عربستان، در دستور کار قرار دهد. پيش‌نياز اين اقدام، شناسايي و حل مسائلي است که موجب شکاف ديدگاه‌هاي منطقه‌اي ايران و اين کشورها شده است. يکي از اين مسائل مهم، تلقي نادرست اين کشورها از اين مسئله است كه ايران به دنبال حذف اين کشورها از معادله قدرت در منطقه بوده كه با کمال تأسف، در سايه تبليغات سنگين بدخواهان دو طرف، اين موضوع در حال تبديل‌شدن به يک باور عمومي در سطح کشورهاي منطقه است. عاقبت اين باور خطرناک و خسارت‌بار، تغيير نگاه‌ها از سمت دشمن اصلي مسلمانان، يعني رژيم صهيونيستي، به سوي کشورهاي مسلمان است. البته متأسفانه دميدن به اين آتش تفرقه و قطب‌بندي‌هاي عرب و عجم و سني و شيعه از سوي نادانان در مناسبت‌ها و حوادث خاص نيز در شبکه‌هاي مجازي به‌وضوح ديده مي‌شودكه بايد تدابير لازم براي جلوگيري از اين‌گونه تفکرات مسموم، از سوي دست‌اندرکاران امور انديشيده شود. دعوت عربستان از ايران براي حج سال آينده، کمک به کشور عربستان براي خروج آبرومندانه از بحران يمن، وارد‌کردن عربستان در گفت‌وگوهاي صلح سوريه و اطمينان‌بخشي به اين کشور مبني‌ بر اينکه جمهوري اسلامي هيچ‌گاه دنبال حذف اين کشور و ساير کشورهاي منطقه از معادله قدرت منطقه نيست، مي‌تواند آغازي مبارک براي ترميم رابطه جمهوري اسلامي با اين کشورها باشد. مضاف بر آن، سفر وزير خارجه کويت به ايران در هفته گذشته که حامل پيام کشورهاي عضو شوراي همکاري خليج‌فارس بود نيز مي‌تواند دست‌مايه آغاز اين گفت‌وگوها باشد. بالطبع هم‌افزايي ايران و کشورهاي مسلمان و عرب منطقه، مي‌تواند اثربخشي سياست خطرناک دولت ترامپ را عليه ايران خنثي كند.
‌بايد سياست برقراري رابطه با کشور مصر با پيشينه اسلامي و تمدني غني، در اسرع وقت پيگيري شود تا بتوان از ظرفيت‌هاي اين کشور نيز براي حل مشکلات و بحران‌هاي منطقه‌اي استفاده کرد. ضمن آنکه فراهم‌کردن مقدمات برقراري ارتباطات ميان نخبگان ايران و مصر، به‌ويژه گفت‌وگوي ميان مرکزيت الازهر با نخبگان دانشگاهي و حوزوي کشورمان، مي‌تواند در رفع سوءتفاهم‌هاي طرفين، به‌ويژه در بُعد مذهبي، نقشي بي‌بديل ايفا كند. در حوزه اقتصادي هم مصر مي‌تواند دروازه ورود کالاهاي ايران به آفريقا باشد که دراين مهم، مي‌توان اسباب تعامل بخش‌هاي مختلف اقتصادي دو کشور را فراهم کرد.
‌تهران بايد در اولين فرصت، زمينه گفت‌وگوهاي دوجانبه دولت بحرين و اپوزيسيون اين کشور را با هدف‌ گذار و حل بحران اين کشور، در دستور کار خود قرار دهد. اطمينان‌بخشي به دولت بحرين مبني‌ بر اينکه جمهوري اسلامي هيچ‌گاه قصد مداخله در امور داخلي اين کشور و ساير کشورها را نداشته و ندارد، مي‌تواند زمينه‌ساز آغاز اين گفت‌وگوها باشد.
‌دولتمردان ايران به همان ميزان که بايد با قدرت و قاطعيت هرچه تمام، به تقويت زيرساخت‌هاي دفاعي و امنيتي کشورمان در بيشتر حوزه‌ها اقدام كنند، نبايد اجازه بدهند لفاظي‌هاي بيهوده‌اي که اتفاقا باعث بارشدن هزينه‌هاي بي‌مورد بر جهت‌گيري سياست خارجي کشورمان مي‌شوند، از اقدام مشروع و قانوني براي تقويت توان دفاعي، بهانه‌اي دست ايران‌هراسان بدهد و برنامه‌هاي آنان را ناکام بگذارند.
‌در بُعد داخلي هم حوادثي مانند فوت آيت‌الله هاشمي و حادثه پلاسکو، زمينه را براي هم‌گرايي ديدگاه‌ها و سلايق مختلف سياسي فراهم کرد. زمامداران کشورمان بايد اين هم‌آوايي مبارک را دست‌مايه‌اي براي مقابله با اقدامات نژادپرستانه و سياست‌هاي مخرب دولت آمريکا که افزايش شکاف‌هاي داخلي از اهداف اصلي آن است، قرار دهند. انتخابات آينده در ايران، مي‌تواند به آوردگاه اتحاد و همدلي ايرانيان در عين اختلاف سليقه بدل شود و با برگزاري انتخاباتي شکوهمند و مثال‌زدني، زمينه آشتي ملي را فراهم آورند.
‌در دستور کار قراردادن ديپلماسي عمومي و مخاطب قراردادن مردم کشورهاي مختلف، به‌ويژه در سطح منطقه مي‌تواند در بي‌اثرکردن سياست‌هاي مخرب ايران‌هراسي مؤثر باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.