آقای وزیر، فیلم فاخر و چند نکته
کیوان کثیریان
اخیرا با توجه به سخن وزیر محترم ارشاد درباره تخصیص ۳۵ میلیارد تومان به آثار «فاخر» سینمایی، طرح چند نکته به نظر مفید میآید. نخست آنکه ابداع کلماتی نظیر فاخر، معناگرا، استراتژیک و قس علیهذا در سالهای اخیر، بیش از آنکه در معنای واقعیاش استفاده شود و وجه سینمایی داشته باشد، بهانه و محملی است برای صرف بودجههای کلان پای آثاری متوسط و حتی ضعیف که نهتنها از هدفی که بابتش پول کلان گرفتهاند فاصله دارند، بلکه معمولا از کیفیت قابل قبول سینمایی هم برخوردار نیستند. کمتر فیلمی دیدهام که از ابتدا با این تعاریف ساخته شده باشد و نتیجه راضیکنندهای از آن به دست آمده باشد. اگر قرار است همان راه تکراری پیموده شود، بهتر است جناب وزیر این ۳۵ میلیارد تومان را صرف کار بهتری کنند. دوم اینکه آقای وزیر روشن نکردهاند مقصودشان از کلمه فاخر دقیقا چیست؛ آیا مراد، اثری است که بشود به آن افتخار کرد؟ آیا منظور، اثری است تاریخی، سیاسی یا دینی با پروداکشن عظیم و هزینه بسیار یا راضیکردن آقایان معترض و مدعی سینمای استراتژیک؟ بدیهی است که فیلم پرخرج لزوما قابل افتخارکردن نیست. کم نداشتهایم فیلمهای پرهزینهای که باعث شرمندگی هم شدهاند و جز حس اتلاف سرمایه مادی و معنوی و هدردادن سوژههای مهم، ثمری نداشتهاند. سوم اینکه واقعا ۳۵ میلیارد تومان برای فیلمهای بیگ پروداکشن بودجه زیادی نیست. شاید بد نبود جناب وزیر ذهنیتشان را روشنتر میگفتند تا بدانیم از نظر ایشان با این پول چند فیلم «فاخر» میشود ساخت. چهارم اینکه معمولا آثاری با نامهایی که در بند اول گفتم به کارگردانانی سپرده میشود که توانایی ویژهای در سینما ندارند و کارگردانان و تهیهکنندگانی معمولی هستند که طبعا کیفیت خروجیشان هم چشمگیر نیست، فقط همواره طلبکارند و گمان میکنند حقشان تضییع شده است. اگر آقای وزیر دلشان میخواهد کار را به کاردان بسپرند و با دادن این ۳۵ میلیارد تومان به چند کارگردان درجه یک، چهار، پنج اثر ماندگار بسازند که در تاریخ سینمای ایران بماند، بسمالله؛ ولی اگر قرار است در بر پاشنه سابق بچرخد و بودجهای برای تلفشدن و ساخت چند فیلم متوسط و زیر متوسط صرف شود، حرفی برای گفتن نمیماند. پنجم اینکه اگر بهرام بیضایی بتواند «اشغال» را بسازد، تقوایی «انسان کامل» را، کیانوش عیاری، واروژ کریم مسیحی و... بتوانند فیلمهایی را که میخواهند با شرایط مساعد و مناسب بسازند، میشود به فیلمهایشان افتخار کرد. آنها امتحانشان را پس دادهاند.
اخیرا با توجه به سخن وزیر محترم ارشاد درباره تخصیص ۳۵ میلیارد تومان به آثار «فاخر» سینمایی، طرح چند نکته به نظر مفید میآید. نخست آنکه ابداع کلماتی نظیر فاخر، معناگرا، استراتژیک و قس علیهذا در سالهای اخیر، بیش از آنکه در معنای واقعیاش استفاده شود و وجه سینمایی داشته باشد، بهانه و محملی است برای صرف بودجههای کلان پای آثاری متوسط و حتی ضعیف که نهتنها از هدفی که بابتش پول کلان گرفتهاند فاصله دارند، بلکه معمولا از کیفیت قابل قبول سینمایی هم برخوردار نیستند. کمتر فیلمی دیدهام که از ابتدا با این تعاریف ساخته شده باشد و نتیجه راضیکنندهای از آن به دست آمده باشد. اگر قرار است همان راه تکراری پیموده شود، بهتر است جناب وزیر این ۳۵ میلیارد تومان را صرف کار بهتری کنند. دوم اینکه آقای وزیر روشن نکردهاند مقصودشان از کلمه فاخر دقیقا چیست؛ آیا مراد، اثری است که بشود به آن افتخار کرد؟ آیا منظور، اثری است تاریخی، سیاسی یا دینی با پروداکشن عظیم و هزینه بسیار یا راضیکردن آقایان معترض و مدعی سینمای استراتژیک؟ بدیهی است که فیلم پرخرج لزوما قابل افتخارکردن نیست. کم نداشتهایم فیلمهای پرهزینهای که باعث شرمندگی هم شدهاند و جز حس اتلاف سرمایه مادی و معنوی و هدردادن سوژههای مهم، ثمری نداشتهاند. سوم اینکه واقعا ۳۵ میلیارد تومان برای فیلمهای بیگ پروداکشن بودجه زیادی نیست. شاید بد نبود جناب وزیر ذهنیتشان را روشنتر میگفتند تا بدانیم از نظر ایشان با این پول چند فیلم «فاخر» میشود ساخت. چهارم اینکه معمولا آثاری با نامهایی که در بند اول گفتم به کارگردانانی سپرده میشود که توانایی ویژهای در سینما ندارند و کارگردانان و تهیهکنندگانی معمولی هستند که طبعا کیفیت خروجیشان هم چشمگیر نیست، فقط همواره طلبکارند و گمان میکنند حقشان تضییع شده است. اگر آقای وزیر دلشان میخواهد کار را به کاردان بسپرند و با دادن این ۳۵ میلیارد تومان به چند کارگردان درجه یک، چهار، پنج اثر ماندگار بسازند که در تاریخ سینمای ایران بماند، بسمالله؛ ولی اگر قرار است در بر پاشنه سابق بچرخد و بودجهای برای تلفشدن و ساخت چند فیلم متوسط و زیر متوسط صرف شود، حرفی برای گفتن نمیماند. پنجم اینکه اگر بهرام بیضایی بتواند «اشغال» را بسازد، تقوایی «انسان کامل» را، کیانوش عیاری، واروژ کریم مسیحی و... بتوانند فیلمهایی را که میخواهند با شرایط مساعد و مناسب بسازند، میشود به فیلمهایشان افتخار کرد. آنها امتحانشان را پس دادهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.